Phúc cho ai có tâm hồn nghèo khó

Thứ bảy - 31/01/2026 03:14 37

BÀI GIẢNG CHÚA NHẬT IV TN NĂM A
Xp 2,3; 3,12-13; 1Cr 1,26-31; Mt 5,1-12a

Sống ở đời, ai cũng muốn hạnh phúc. Người ta đi tìm hạnh phúc trong tiền bạc, danh vọng, địa vị, thành công. Thế nhưng thực tế lại rất nghịch lý. Nhiều người đầy đủ mọi thứ mà vẫn lo lắng, bất an, mất ngủ. Trong khi đó, có những gia đình nghèo, cuộc sống đơn sơ, vậy mà lúc nào cũng rộn ràng tiếng cười. Điều đó cho thấy: hạnh phúc không nằm ở cái ta có, nhưng ở cái ta là; không hệ tại ở sự sung túc bên ngoài, mà ở bình an trong tâm hồn.

Hôm nay, Chúa Giêsu chỉ cho chúng ta con đường dẫn tới hạnh phúc thật. Đó là: Tám Mối Phúc mà chúng ta gọi là Hiến Chương Nước Trời. Nhưng điều làm chúng ta ngạc nhiên là những lời chúc phúc ấy lại đi ngược với suy nghĩ thông thường của thế gian. Thực vậy, Chúa không nói: phúc cho người giàu có, khỏe mạnh, thành đạt, nổi tiếng. Trái lại, Ngài tuyên bố: phúc cho người nghèo khó, hiền lành, sầu khổ, khao khát điều công chính, biết xót thương, sống trong sạch, xây dựng hòa bình, và cả những người bị bách hại.

Nghe qua thật nghịch lý. Toàn những thiệt thòi, yếu đuối, mất mát… mà lại là hạnh phúc sao? Thực ra, Chúa không ca ngợi đau khổ, cũng không muốn con người nghèo đói hay bất hạnh. Điều Chúa chúc phúc chính là thái độ sống: giữa những thử thách của cuộc đời, họ vẫn tin tưởng vào Thiên Chúa, vẫn yêu thương và vẫn phó thác nơi Ngài. Vì thế, mối phúc đầu tiên trở thành chìa khóa mở ra tất cả: “Phúc cho ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.”

“Nghèo khó” ở đây không chỉ là thiếu tiền bạc, nhưng là nghèo trong tâm hồn. Kinh Thánh gọi đó là những anawim – người nghèo của Thiên Chúa: những người khiêm tốn, không kiêu căng, không bám víu của cải, ý thức mình nhỏ bé và hoàn toàn cậy trông vào Chúa. Nói đơn giản: tâm hồn nghèo khó là tâm hồn biết mình cần Chúa.
Bởi vậy, một người có thể giàu vật chất mà vẫn “nghèo trước mặt Chúa” nếu họ sống quảng đại và biết chia sẻ. Ngược lại, có người nghèo mà lòng đầy tham lam, ích kỷ thì chưa chắc đã sống tinh thần nghèo khó. Rốt cuộc, điều quyết định không nằm ở túi tiền, mà ở trái tim.

Trong đời sống, ta thấy điều đó rất rõ. Có những gia đình sống trong căn nhà nhỏ, bữa cơm đạm bạc, nhưng vẫn đầm ấm thuận hòa. Họ thiếu tiền, nhưng không thiếu niềm vui. Ngược lại, có người giàu có quyền thế mà lúc nào cũng sợ mất, sợ thua, sợ người khác hơn mình. Càng giữ chặt, càng bất an.

Kinh nghiệm đi mục vụ ở nhiều giáo xứ, con nhận thấy rằng: những người quảng đại nhất, nhiệt tình lo việc chung nhất, nhiều khi lại là các cụ già, những bà góa, những người mẹ lam lũ. Họ chẳng có bao nhiêu của cải, nhưng lại rất giàu tấm lòng. Chính họ mới là những “người nghèo của Thiên Chúa”.

Ở Palestina có hai biển hồ đều được nhận nguồn nước từ sông Jordan: Biển Chết và biển hồ Galilê. Nhưng điều kỳ lạ là đúng như tên gọi: Biển Chết không có một loại cá nào có thể sống nổi vì lượng muối quá lớn. Ngược lại, biển hồ Galilê cũng đón nhận nguồn nước từ sông Jordan rồi từ đó mà tràn qua các các hồ nhỏ và sông lạch, nhờ vậy nước trong biển hồ này luôn sạch và mang lại sự sống cho cây cối, muôn thú và con người. Cuộc đời cũng giống như hai biển hồ này: nếu chỉ biết giữ cho mình thì tâm hồn tù túng, chết chóc; biết cho đi thì tâm hồn tự do và tràn đầy sức sống.

Thực ra, Tám Mối Phúc thật trước hết là chân dung của chính Chúa Giêsu. Chúa Giêsu sinh ra nghèo khó, sống đơn sơ, hiền lành, xót thương, và cuối cùng hiến mạng sống trên thập giá. Ngài không bám víu vào điều gì, chỉ hoàn toàn phó thác cho Chúa Cha. Vì thế, Ngài là người tự do và hạnh phúc nhất. Do đó, là những môn đệ của Chúa, khi sống Tám Mối Phúc là chúng ta đang sống giống Chúa, dù nhiều khi điều đó đi ngược lại với thế gian. Thánh Phaolô trong bài đọc II cho thấy rõ điều đó. Thánh nhân đặt cái khôn ngoan của loài người đối lập với sự khôn ngoan của Thiên Chúa là thập giá Đức Giêsu. Thiên Chúa không chọn những người quyền thế, nhưng chọn những kẻ bé nhỏ, yếu đuối. Vì trước mặt Chúa, điều quan trọng không phải là là giàu sang hay tài giỏi, mà là lòng khiêm tốn và tin tưởng.

Ngày nay, chúng ta rất dễ bị cuốn vào vòng xoáy tiền bạc, địa vị, hơn thua. Càng chạy theo, càng mệt mỏi. Chỉ những ai có tâm hồn nghèo khó: biết đủ, biết phó thác và biết chia sẻ mới bình an và hạnh phúc. Ước gì mỗi người chúng ta học sống đơn sơ hơn, khiêm tốn hơn, cậy dựa vào Chúa hơn. Vì khi tâm hồn nhẹ bớt của cải, nó mới có chỗ cho Thiên Chúa. Và khi có Chúa, ta đã có tất cả. “Phúc cho ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.”

Tác giả: Nhóm Suy Niệm Bùi Chu