LỄ MÂN CÔI
(Cv 1,12-14; Gl 4,4-7; Lc 1,26-46)

Chân phước Fulton J. Sheen (Giám đốc Hội Truyền Bá Đức Tin Hoa Kỳ từ năm 1951-1966) đã có sáng kiến lập ra Tràng Chuỗi Mân Côi Truyền Giáo Toàn Cầu (World Mission Rosary), để kêu gọi cầu nguyện cho công cuộc truyền giáo trên toàn thế giới: “Chúng ta phải cầu nguyện, không chỉ cho chúng ta mà thôi, nhưng cho toàn thế giới. Chính vì chủ đích này, tôi đã thiết lập Tràng Chuỗi Mân Côi Truyền Giáo Toàn Cầu. Mỗi chục kinh trong năm mầu nhiệm sẽ mang màu sắc khác nhau biểu trưng cho từng châu lục. Chúng ta đọc kinh Mân Côi để trợ lực Đức Thánh Cha và Hiệp hội Truyền Bá Đức Tin của Ngài bằng những trợ giúp cụ thể cũng như những lời cầu nguyện, nhất là cho các vùng truyền giáo nghèo trên thế giới”.
Trong Tông Thư Kinh Mân Côi Đức Trinh Nữ Maria, ĐTC Gioan Phaolô II đã khẳng định rằng: “Kinh Mân Côi vào lúc khởi đầu Thiên niên kỷ thứ ba, vẫn còn là một kinh nguyện có tầm quan trọng to lớn, nhằm mang lại những hoa trái của sự thánh thiện. Kinh nguyện này dễ đi vào hành trình thiêng liêng của đời sống Kitô hữu, hành trình trải qua hai ngàn năm vẫn không mất đi nét tươi thắm của buổi ban đầu, và còn đang cảm thấy được Thánh Thần của Thiên Chúa kéo “ra chỗ nước sâu” (duc in altum!) để một lần nữa công bố, thậm chí kêu to lên, trước thế giới rằng Đức Giêsu Kitô là Đức Chúa và Đấng Cứu Độ, “là Đường, là Chân Lý và là Sự Sống” (Ga 14,6), “là cùng đích của lịch sử nhân loại, là điểm quy tụ mọi ước vọng của lịch sử và văn minh”(KMC 1)[1].
Quả thực, Kinh Mân Côi tuy là lời kinh rất quen thuộc, giản dị và bình dân, nhưng lại mang đến những giá trị rất phi thường. Trong suốt dọc dài lịch sử của Hội Thánh, lời kinh này đã cho thấy hiệu quả kỳ diệu của mình trong sứ mạng loan báo Tin Mừng của Dân Kitô giáo. Sở dĩ như vậy là vì Kinh Mân Côi có khả năng truyền lửa truyền giáo, truyền tải Tin Mừng cách súc tích và là một phương pháp truyền thông vừa dễ thực hành và nhanh phổ biến.
Truyền lửa truyền giáo
Bài đọc I trích sách Công vụ Tông đồ cho chúng ta thấy kinh nghiệm truyền lửa này. Trong hoàn cảnh các môn đệ “đóng kín” vì sợ hãi, đau buồn, thất vọng… Mẹ Maria đã tổ chức buổi đọc Kinh Mân Côi đầu tiên. Có lẽ đó là giây phút Giáo hội quây quần bên Đức Mẹ, cùng với Mẹ ôn lại cuộc đời Chúa Cứu Thế, nhớ lại những lời giảng dậy, những phép lạ, những biến cố; đọc lại ý nghĩa những sự kiện chính đã xảy ra trong cuộc đời Chúa Giêsu: Truyền Tin, Thăm Viếng, Giáng Sinh, Dâng Con, Tìm Thấy Con, Phép Rửa tại Gio đan, Tiệc Cưới, Rao Giảng, Hiển Dung, Lập Thánh Thể, Cuộc Thương Khó, Phục Sinh…
Điều kỳ diệu đã xảy ra, lửa Thánh Thần đã đậu xuống các ông, các môn đệ nhút nhát ngày nào bổng trở nên mạnh mẽ, can đảm phi thường, xông pha đi khắp nơi rao giảng Tin Mừng và làm chứng cho Đấng Phục Sinh. Một luồng gió mới đã khởi đầu, cánh đồng truyền giáo rộng mở và gặt hái nhiều vụ mùa bội thu. Cùng một hoàn cảnh, cũng vẫn những con người ấy, nhưng một khi có lửa, công cuộc truyền giáo đã hoàn toàn thay đổi diện mạo. Có lẽ một trong những nguyên nhân làm cho công cuộc loan báo Tin Mừng của chúng ta cầm chừng là vì thiếu lửa truyền giáo. Chúng ta vẫn chưa cảm nhận một sự thúc đẩy mãnh liệt của Chúa Thánh Thần trong tâm hồn mình, nên chưa dám ra khỏi vùng an toàn mà đi ra những vùng ngoại biên. Muốn có lửa Thánh Thần, phải có cầu nguyện, cầu nguyện một mình và với nhau, nhất là với Mẹ Maria, Thân Mẫu của Chúa Giêsu. Kinh Mân Côi là một cách cầu nguyện như thế.
Truyền tải Tin Mừng tóm gọn
Có nhiều cách truyền giáo khác nhau, nhưng tựu trung đều phải truyền giảng Tin Mừng. Kinh Mân Côi chính là một “cuốn Tin Mừng rút gọn”, “bản tóm lược Tin Mừng” (KMC 18), nên có thể nói đọc kinh Mân Côi là một lối truyền tải Tin Mừng súc tích. Quả thực, hai mươi mầu nhiệm Mân Côi giúp chúng ta lĩnh hội những mầu nhiệm chính trong cuộc đời Chúa Cứu Thế được ghi lại trong các sách Tin Mừng, từ Nhập Thể cho đến Thăng Thiên, Hiện Xuống…
Tuy nhiên, để phát huy giá trị đó, chúng ta cũng cần suy ngắm các mầu nhiệm này dựa trên Lời Chúa và áp dụng mầu nhiệm vào trong cuộc sống: khiêm nhường, bác ái, thanh bần, vâng phục, bền đỗ (trung thành), đức tin… Hơn nữa, để các mầu nhiệm được thấm nhuần, chúng ta cần “hấp thụ” các mầu nhiệm, nghĩa là đi vào lòng mến thâm sâu với Chúa Giêsu nhờ Mẹ Maria trong khi khẩu tụng tâm suy các mầu nhiệm ấy (KMC 26).
Để đạt tới viễn tượng đó, cần thêm vào mỗi mầu nhiệm phần lắng nghe Lời Chúa (KMC 30), thinh lặng (KMC 31) và lời nguyện để “bắt chước gương lành tích chứa trong những mầu nhiệm ấy và được phần thưởng các mầu nhiệm ấy hứa ban” (KMC 35).
Truyền thông tiện lợi
Kinh Mân Côi là một phương thế truyền thông Tin Mừng rất tiện lợi vì dễ thực hành, dễ phổ biến. Chúng ta có thể rất dễ dàng tổ chức một buổi đọc kinh Mân Côi, một mình hoặc theo nhóm, ở nhà hoặc đi đường, trong gia đình hay trong cộng đoàn. Quả thực, chúng ta có thể nói rằng Kinh Mân Côi là một trong những phương thế cầu nguyện phổ biến nhất của các tín hữu Công giáo, tới mức được gọi là “lời kinh giản dị đánh dấu nhịp đời sống của con người” (KMC 25).
Tuy nhiên, dù đơn sơ giản dị, Kinh Mân Côi cũng là một phương thế truyền thông rất đặc sắc và có chiều sâu, vì đây là một cách truyền thông “có tính cách cầu nguyện và chiêm niệm, có khả năng đào luyện người môn đệ cho hợp với trái tim của Đức Kitô”, “có thể là một cơ hội để trình bày giáo lý thật ý nghĩa”, và “vẫn còn giữ nguyên sức mạnh và vẫn tiếp tục là một nguồn mạch mục vụ có giá trị cho bất cứ một người loan báo Tin Mừng tốt lành nào” (KMC 17).
***
Mừng lễ Mẹ Mân Côi là dịp chúng ta ôn lại giá trị diệu kỳ của phương thế cầu nguyện này, để một lần nữa khẳng định giá trị của lời kinh này, nhất là về phương diện truyền giáo. Quả thực, Kinh Mân Côi mang giá trị truyền giáo rất cao vì truyền lửa truyền giáo cho chúng ta, giúp chúng ta truyền tải Tin Mừng cách súc tích và có chiều sâu chiêm niệm, giúp chúng ta truyền thông Tin Mừng một cách tiện lợi và nhanh chóng.
Trong thư Mục Vụ của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam 2026[2]: “Mỗi gia đình Kitô hữu là một cộng đoàn thừa sai”, các Vị giám mục kêu gọi Dân Chúa hãy giữ vẻ đẹp hôn nhân, làm cho gia đình mình “thành nhà cầu nguyện”, thành “ngôi trường giáo dục đức tin”… Kinh Mân Côi chắc chắn là một phương thế quan trọng để đáp lại lời mời gọi ấy, vì đây là lời kinh của “giáo dục chiêm niệm, đào tạo Dân Chúa và công cuộc Tân Phúc Âm hóa”, là “kinh nguyện của gia đình và cho gia đình”, giúp các thành viên gần gũi và gắn kết với nhau hơn, giáo dục đức tin cho con cái và đào tạo nếp sống Kitô giáo…[3]
Lạy Chúa Giêsu, Mẹ Maria và Cha Thánh Giuse,
Nơi các Ngài, chúng con chiêm ngắm vẻ đẹp của đời sống gia đình.
Xin giúp chúng con biết thể hiện vẻ đẹp ấy trong gia đình chúng con.
Xin làm cho các gia đình chúng con thực sự là những Hội Thánh tại gia,
là nhà của hiệp thông và cầu nguyện,
là trường dạy đức tin và những giá trị Tin mừng,
để gia đình chúng con trở thành những cộng đoàn loan báo Tin mừng.
Amen.
ĐTC Gioan Phaolô II, Tông thư Kinh Mân Côi Đức Trinh Nữ Maria, Vatican 06/10/2002 (vt: KMC): https://gpcantho.com/tong-thu-kinh-man-coi-duc-trinh-nu-maria/
HĐGMVN, Thư Mục Vụ 2026, Thái Bình 24/09/2026. WHĐ: https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/thu-muc-vu-nam-2026-cua-hoi-dong-giam-muc-viet-nam--moi-gia-dinh-cong-giao-la-mot-cong-doan-thua-sai
X. KMC, số 3, 40-41.
HĐGMVN, Thư Mục Vụ 2026, Thái Bình 24/09/2026, số 9. WHĐ: https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/thu-muc-vu-nam-2026-cua-hoi-dong-giam-muc-viet-nam--moi-gia-dinh-cong-giao-la-mot-cong-doan-thua-sai
Tác giả: Lm. Đaminh Trần Ngọc Đăng