Chúa Nhật XI Thường Niên, Năm A

Trong đời sống, một "giao ước" hay một cam kết thường được thiết lập để bảo đảm sự tin tưởng và quyền lợi giữa các bên đối tác. Thế nhưng, trong tương quan với Thiên Chúa, Giao ước không đơn thuần là một bản thỏa thuận hay một bản luật lệ khô khan. Đó là một sự tuyển chọn đầy trìu mến, nơi Thiên Chúa mở ra một chương trình cứu độ, mời gọi con người bước vào đời sống của chính Ngài. Chúa Nhật XI Thường Niên hôm nay đặt chúng ta vào tâm điểm của Giao ước ấy: nơi Thiên Chúa không chỉ tuyển chọn một dân tộc làm của riêng, mà còn ký thác cho họ sứ mạng làm cánh tay nối dài của Ngài giữa một thế giới đầy dẫy những đổ vỡ và lạc lối.
1. Nền tảng Kinh Thánh: Tuyển chọn trong yêu thương
Thiên Chúa khởi đầu mối tương quan với Israel bằng một sự giải phóng cụ thể. Trong sách Xuất Hành, Ngài phán: “Các ngươi thấy Ta đã xử với Ai Cập thế nào, và đã mang các ngươi như trên cánh chim bằng, mà đem đến với Ta” (Xh 19,4). Hình ảnh “cánh chim bằng” không chỉ là sự che chở, mà là sự bảo bọc tuyệt đối. Thiên Chúa không chọn Israel vì họ hùng mạnh, Ngài chọn họ để làm “vương quốc tư tế, một dân thánh” (Xh 19,6). Đó là căn tính không thể lay chuyển của dân Chúa.
Đến thời Tân Ước, Giao ước ấy được kiện toàn nơi Đức Giêsu Kitô. Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Rôma khẳng định một sự thật đầy xác tín: “Đức Kitô đã chết vì chúng ta, ngay khi chúng ta còn là những người tội lỗi” (Rm 5,8). Đây chính là đỉnh cao của tình yêu Giao ước. Trong Tin Mừng Mátthêu hôm nay, Chúa Giêsu nhìn đám đông mà “chạnh lòng thương, vì họ lầm than vất vưởng, như bầy chiên không người chăn dắt” (Mt 9,36). Ngài không chỉ cảm thương, Ngài thực thi hành động cứu thế khi sai Nhóm Mười Hai đi truyền giáo: “Hãy đi đến với các chiên lạc nhà Israel. Dọc đường hãy rao giảng rằng: Nước Trời đã đến gần” (Mt 10,6-7).
Thánh Gioan Kim Khẩu, trong bài giảng về Tin Mừng Mátthêu, đã lưu ý: “Chúa không sai các ông đến với những kẻ mạnh, nhưng đến với những kẻ lạc lối, vì chính nơi những người yếu đuối nhất mà quyền năng Thiên Chúa được tỏ hiện rõ nhất”. Giáo hội, trong Hiến chế Lumen Gentium (số 9), cũng xác quyết: “Thiên Chúa muốn thánh hóa và cứu độ con người không phải từng cá nhân đơn lẻ, mà bằng cách tập hợp họ thành một dân tộc duy nhất để phục vụ Ngài trong sự thật”.
2. Thực trạng: Sự đứt gãy của Giao ước giữa đời thường
Tại Việt Nam hôm nay, chúng ta thấy rõ những "chiên lạc" không chỉ là những người chưa biết Chúa, mà là chính những người xung quanh chúng ta, thậm chí là chính chúng ta. Đó là những người đang sống trong sự bất an của chủ nghĩa thực dụng. Khi tiền bạc trở thành thước đo giá trị, khi sự gian dối trở thành "kỹ năng" sống sót, người ta đã vô tình tự tách mình khỏi Giao ước của Thiên Chúa.
Sự đứt gãy của Giao ước xảy ra khi chúng ta chỉ biết đến Thiên Chúa trong nhà thờ, còn ngoài đời lại sống theo luật của thế gian. Chúng ta giữ Giao ước như một văn bản tôn giáo, mà quên mất rằng Lời Chúa đòi hỏi sự trung thực quyết liệt. Chúng ta nói về tình yêu, nhưng lại sống vô cảm trước sự đau khổ của người cộng sự, của nhân viên hay người hàng xóm. Chúng ta lãng quên lệnh truyền của Chúa Giêsu: “Anh em đã được cho không, thì hãy cho không như vậy” (Mt 10,8), bởi lẽ chúng ta luôn tính toán "được - mất" trong các mối quan hệ. Những vết nứt ấy không chỉ làm tổn thương tha nhân, mà còn làm cho hình ảnh của Chúa trở nên mờ nhạt, khiến người ngoại không còn nhận ra đâu là "dân thánh" của Chúa nữa.
3. Áp dụng: Thực thi sứ mạng làm "thợ gặt"
Lời Chúa hôm nay không dành cho những người đứng ngoài cuộc. Chúa Giêsu truyền cho chúng ta: “Lúa chín đầy đồng, mà thợ gặt lại ít. Vậy anh em hãy xin chủ mùa gặt sai thợ gặt đến làm việc” (Mt 9,37-38). Việc trở thành "thợ gặt" của Chúa đòi hỏi sự dấn thân thật sự.
• Sống tư tế trong lao động: Nếu bạn là người kinh doanh, sự trung thực trong sổ sách, chất lượng tử tế trong sản phẩm chính là lễ vật tư tế dâng lên Chúa. Đừng thỏa hiệp với các hành vi gian dối, vì đó là lúc bạn phá vỡ Giao ước với Thiên Chúa. Làm việc tử tế là cách bạn thờ phượng Chúa giữa thị trường.
• Chạnh lòng thương xót để chữa lành: Khi thấy đối tác, nhân viên hay người thân gặp sai lầm, hãy học lấy ánh mắt của Chúa Giêsu. Đừng vội phán xét bằng cái tôi, hãy "chạnh lòng thương" để chữa lành. Đó là cách bạn mang sự sống của Chúa vào những nơi đang có sự đổ vỡ.
• Dấn thân không đợi chờ: Công đồng Vatican II trong Sắc lệnh Apostolicam Actuositatem (số 13) khẳng định: “Người giáo dân phải làm cho đời sống mình trở thành dấu chỉ chứng nhân cho tình yêu của Chúa giữa trần gian”. Bạn không cần làm điều vĩ đại, bạn chỉ cần giữ lời hứa khi làm ăn, tử tế khi đối diện với sự hung hăng, và điềm tĩnh khi đối diện với khó khăn. Đó là cách bạn thực thi Giao ước mới trong môi trường Việt Nam đầy thử thách.
Lạy Chúa, Chúa đã chọn chúng con làm dân thánh, xin cho chúng con không chỉ biết lãnh nhận Giao ước, mà còn biết sống trung tín với Giao ước ấy trong từng công việc hàng ngày. Xin cho cuộc đời chúng con trở thành bài giảng sống động, làm chứng nhân cho sự hiện diện của Chúa giữa thế giới hôm nay. Amen.
Tác giả: Jos. Vinc. Ngọc Biển