Tay Đua Trên Thao Trường

Thánh Phaolô tông đồ trong thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô khơi gợi: “Anh em chẳng biết sao: trong cuộc chạy đua trên thao trường, tất cả mọi người đều chạy, nhưng chỉ có một người đoạt giải. Anh em hãy chạy thế nào để chiếm cho được phần thưởng. Phàm là ‘tay đua’, thì phải kiêng kỵ đủ điều, song họ làm như vậy là để đoạt phần thưởng chóng hư; trái lại chúng ta nhằm phần thưởng không bao giờ hư nát. Vậy tôi đây cũng chạy như thế, chứ không chạy mà không xác tín; tôi đấm như thế, chứ không phải đấm vào không khí. Tôi bắt thân thể phải chịu cực và phục tùng, kẻo sau khi rao giảng cho người khác, chính tôi lại bị loại.”(1Cr 9,24-27)

Cùng với những ưu tư chân thành đó của thánh nhân, người viết tổng hợp và chia sẻ đôi chút về công việc của các “tay đua” trên thao trường, nhưng là thao trường thiêng liêng trong đời sống đức tin, để cùng nhau làm vinh danh Chúa.

Thứ nhất: Tay đua với Chúa

Từ thuở đời đời, Thiên Chúa vốn dĩ là “tay đua” tự hữu, tự mình mà có, tự thân vận động. Một “tay đua” cừ khôi đến độ không một ai, không một thần thánh nào dám thử tài, đọ sức. Vì Ngài là Chúa tể trời đất. Vũ trụ càn khôn này do Ngài tác tạo và điều khiển. Tuy nhiên, xét trong suy nghĩ hạn hẹp của con người thì Thiên Chúa cũng “chạy đua”. Ngài chạy đua với chính Ngài. Ngài chạy đua trong công trình tạo dựng. Ngài chạy đua trong việc kiến tạo thế giới. Ngài muốn muôn loài muôn vật Ngài dựng nên phải tốt đẹp. Thành ra thời nào tiết ấy, mùa nào thức ấy, loài nào vật ấy và chúng là dấu chỉ cho sự sáng tạo đầy huyền diệu của Ngài. 

Riêng đối với con người, Thiên Chúa dành cho sự ưu ái tuyệt hảo, đó là: “tự do”. Ấy ậy, con người lại không trân quý điều đó. Con người lạm dụng tự do Thiên Chúa ban để phá bỏ giao ước, chống lại “tay đua thần thánh”. Bởi vậy, lòng kiêu căng, tính ngạo mạn nơi con người sụp đổ hoàn toàn bằng một cú tự vả mặt thật đáng khinh, đáng bỉ. Là thụ tạo nhưng lại đòi được ngang hàng với Thiên Chúa; là thụ tạo nhưng lại đòi làm chủ vận mạng; là thụ tạo nhưng lại đòi cầm quyền sinh tử như Thiên Chúa; là thụ tạo nhưng lại vênh vang tưởng mình là “quán quân” làm được tất cả mọi sự. Không kể ông bà nguyên tổ, thì công trình Baben là bằng chứng rõ ràng nhất cho sự “diễu võ dương oai” của việc lạm dụng tự do nơi con người.

Thành ra trong việc chạy đua với Chúa, chúng ta hãy phó thác mọi sự trong tay Ngài, vì Ngài thành tín yêu thương. Cùng là “tay đua” song chúng ta hãy “chạy đua” với Ngài bằng sự khiêm nhường thẳm sâu. Bởi trong sự quan phòng đầy bao dung, Ngài không bao giờ bỏ rơi, nhưng sẽ hiệp hành với chúng ta cho đến phút chót. Chính Ngài khẳng định: “Dầu cha mẹ có bỏ con đi nữa, thì hãy còn có Chúa đón nhận con”(Tv 26,10). Cho nên, hãy yêu như Chúa yêu, và hãy đón nhận như Chúa đón nhận (x.Ga15,12).

Thứ hai: Tay đua với tha nhân

Chúng ta dễ dàng nhận thấy ngay từ thuở ban đầu, anh em trong cùng một gia đình đã là đối thủ và là “tay đua” đáng gờm. Ông bà nguyên tổ có hai người con. Cain và Aben kình địch nhau khiến Cain ra tay với em mình. Chỉ vì lễ vật của Aben dâng lên được Thiên Chúa đón nhận, còn lễ vật của Cain thì không. Bởi vậy tiếng máu của Aben đã kêu thấu tận trời, khiến Thiên Chúa phải cật vấn Cain: “Aben, em ngươi đâu rồi?”(St 4,9) Ngay giây phút Cain giết Aben thì cuộc “chạy đua” chấm dứt. Cain đoạt giải quán quân dành cho “tay đua” trong việc ghen ăn tức ở đến độ sát hại em mình. Cain đã giành chiến thắng ngay trong vũng lầy tội lỗi, ích kỷ, sa đọa, mất nhân tính và gây nên sự chia rẽ tột cùng.

Sách Sáng thế 25, 29-34 thuật lại cuộc chiến của hai “tay đua” khác là Êxau và Giacóp: “Lần kia, Giacóp đang nấu cháo, thì Êxau từ ngoài đồng về, mệt lả. Êxau nói với Giacóp: “Cho anh ăn món đo đỏ kia với, vì anh đang mệt lả.” Vì thế người ta đặt tên cho nó là Êđôm. Giacóp nói: “Anh hãy bán quyền trưởng nam của anh cho em trước đã!” Êxau nói; “Anh đang sắp chết thì quyền trưởng nam có ích gì cho anh?” Giacóp nói: “Vậy anh hãy thề ngay với em đi.” Êxau liền thề và bán quyền trưởng nam của mình cho Giacóp. Bấy giờ Giacóp cho Êxau bánh và cháo đậu. Êxau ăn uống, rồi đứng dậy đi. Êxau đã coi thường quyền trưởng nam”.

Êxau và Giacóp là hai “tay đua” trong cùng một gia đình. Cả hai đều bần tiện. Chỉ vì một chút lợi lộc thấp hèn mà đánh đổi tất cả. Cuộc chạy đua này xem ra có vẻ nhẹ nhàng. Nó đánh dấu một bước tụt lùi trong nhân cách, không chỉ của một người nhưng là cả hai. Anh thì nhu nhược, còn em thì ma mãnh, nham hiểm, lọc lừa. Anh thì bất cần, còn em thì sẵn sàng chiếm đoạt bằng mọi cách. Anh chỉ lo cho cái bụng, còn em vì danh, lợi, thú. Cuối cùng, điều căn bản nhất là tình yêu thương trong gia đình hầu như không thể xảy ra. Như thế cuộc chạy đua này mang tính tư lợi rõ ràng và cả hai “tay đua” đều thất bại.

Hai anh em Gioan và Giacôbê cũng là những “tay đua” trong công cuộc chiếm lĩnh vị trí bên tả, bên hữu Chúa khi được vào Nước Trời. Họ là người một nhà và bỏ qua những người đồng hành. Cuộc chạy đua của hai anh em đúng với tinh thần có phúc cùng hưởng, có họa cùng chia, người ngoài mặc kệ (x. Mt 20, 20-23).

Còn Tin Mừng Ga 20,1–9 lại đề cập tới việc chạy nước rút của 3 “tay đua” trong biến cố Đức Giêsu phục sinh. Trước hết là bà Maria Mácđala. Bà đi đến mộ và thấy tảng đá đã lăn khỏi mộ. Bà liền “chạy” về loan tin cho ông Simon Phêrô và người môn đệ Đức Giêsu thương mến. Hai môn đệ liền đi ra mộ và cả hai cùng “chạy”. Nếu treo giải thì người môn đệ Đức Giêsu thương mến đoạt giải quán quân, vì ông chạy mau hơn và đến mộ trước, nhưng không vào. Trong khi đó, Phêrô chấp nhận, nhận giải bạc. Tuy nhiên, điều khiến ai cũng bất ngờ là Phêrô, dù đến sau nhưng ông lại vào thẳng trong mộ. Tất cả đều chân nhận rằng các “tay đua” đã cán đích cách ngoạn mục. Cả ba đều đạt được huy chương và phần thưởng mà chính Đấng phục sinh trao ban.

Thứ ba: Tay đua với chính mình

Trong thư thứ hai thánh Phaolô gửi ông Timôthê, ngài bảo: “Tôi đã đấu trong cuộc thi đấu cao đẹp, đã chạy hết chặng đường, đã giữ vững niềm tin”(2Tm 4,7). Với tư cách là một “tay đua” trong việc chiếm lấy vòng hoa dành cho người chiến thắng, thánh Phaolô so sánh đời sống của ngài với việc tập luyện của các “tay đua” là một ví dụ cụ thể. Vì nó giúp các “tay đua” hiểu về tầm quan trọng của tinh thần đạo đức bằng cầu nguyện, ăn chay và thực thi bác ái. Đây cũng là tâm tình Phaolô dành cho Timôthê – “tay đua” được sinh ra trong ân sủng, đồng thời là người con yêu quý của ngài thế này: “Anh Timôthê, đó là chỉ thị tôi trao cho anh là người con của tôi, chiếu theo các ​lời ngôn sứ trước đây đã nói về anh, để anh dựa vào đó mà ​chiến đấu trong cuộc chiến cao đẹp này, với đức tin và lương tâm ngay thẳng. Một số người đã vứt bỏ lương tâm ngay thẳng đó, nên đức tin của họ đã bị chết chìm”(1Tm 18-19). Bởi vậy, “Anh hãy ​thi đấu trong cuộc thi đấu cao đẹp vì đức tin, giành cho được sự sống đời đời; chính vì sự sống ấy, anh đã được Thiên Chúa kêu gọi, và anh đã nói lên lời tuyên xưng cao đẹp trước mặt nhiều nhân chứng”(1Tm 6,12). Tôi “Nói thế, không phải là tôi đã đoạt giải, hay đã nên hoàn thiện đâu; nhưng tôi đang cố gắng chạy tới, mong chiếm đoạt, bởi lẽ chính tôi đã được Đức Kitô Giêsu chiếm đoạt. Thưa anh em, tôi không nghĩ mình đã chiếm được rồi. Tôi chỉ chú ý đến một điều, là quên đi chặng đường đã qua, để lao mình về phía trước. Tôi chạy thẳng tới đích, để chiếm được phần thưởng từ trời cao Thiên Chúa dành cho kẻ được Người kêu gọi trong Đức Kitô Giêsu”(Pl 3,12-14).

Thành ra bản thân mỗi người hãy cố gắng hết sức “chạy đua” với chính mình trong việc làm vinh danh Chúa. Hãy bắt chước Vịnh gia làm động lực tiến bước. Ông khẳng định: “Được Chúa thương mở lòng mở trí, con chạy theo đường mệnh lệnh của Ngài”(Tv 119, 32). Đồng thời, “mỗi người hãy cởi bỏ mọi gánh nặng và tội lỗi đang trói buộc mình, và hãy kiên trì chạy trong cuộc đua dành cho ta, mắt hướng về Đức Giêsu là Đấng khai mở và kiện toàn lòng tin”(Hr 12,1-2), để cùng với mọi người “chạy đua” trên đường thánh thiện, như thánh Phaolô nhắn nhủ: “Xin anh em hãy cùng nhau bắt chước tôi, và chăm chú nhìn vào những ai sống theo gương chúng tôi để lại”(Pl 3,17). Nhất là “chạy đua” với chính Đức Giêsu. Vì rằng Ngài bảo: “Anh em hãy học với tôi vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhượng trong lòng”(Mt 11,29). Có như thế, mọi “tay đua” trên thao trường mới “đạt tới sự hợp nhất trong đức tin và trong sự nhận biết Con Thiên Chúa, tới tình trạng con người trưởng thành, tới ​tầm vóc viên mãn của Đức Ki-tô”(Ep 4,13), Chúa chúng ta.