Lễ chúa ba ngôi
Xh 34,4b-6.8-9; 2 Cr 13,11-13; Ga 3,16-18
Có một lần đi máy bay, tình cờ tôi thấy một phụ nữ trung niên ngồi bên cạnh rở một cuốn sách dày ra đọc. Đó là cuốn Kinh Thánh! Tôi hỏi thăm thì được biết bà là người Tin Lành. Tôi hỏi: “Bà đọc Kinh Thánh đúng không?”. Bà trả lời: “Đúng vậy!”. Tôi hỏi tiếp: “Trong toàn bộ Kinh Thánh, bà thích câu nào nhất?”. Bà mở rất nhanh và chỉ vào tin mừng Gioan 3,16: “Thiên Chúa đã yêu thế gian, đến nỗi ban Con Một, để ai tin vào Con của Người thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời”. Đó cũng là câu chúng ta được nghe công bố trong bài Tin Mừng hôm nay, lễ Chúa Ba Ngôi: Cha, Con và Thánh Thần.
Khi nghĩ về mầu nhiệm Ba Ngôi, chúng ta thường có trong đầu ý tưởng: một Chúa mà ba Ngôi, ba Ngôi một Chúa, hay Tam Vị Nhất Thể. Đây thực ra là một cách diễn tả dùng khái niệm triết học về Bản Thể (Substantia) và Ngôi Vị (Persona) của triết học Hy Lạp. Tuy nhiên, phụng vụ Lời Chúa dùng ngôn ngữ Kinh Thánh, chú ý nhiều hơn tới phương diện tình yêu trong cách diễn tả mầu nhiệm này. Cha, Con và Thánh Thần là một Chúa duy nhất vì Thiên Chúa là tình yêu. Chúa Cha yêu thương nên trao ban tất cả cho Con; Con đón nhận tất cả từ Cha và trao lại cho Cha tất cả; Chúa Thánh Thần chính là tình yêu hiệp thông giữa Cha và Con.
Mầu nhiệm tình yêu này chính là khuôn mẫu và nguồn mạch cho chúng ta trong việc sống các mối tương quan trong gia đình, xã hội và Giáo hội. Đó là dấu ấn mà chúng ta được mời gọi để khắc ghi trong cuộc đời của mình.
Tình yêu hiệp thông
Hội Thánh sử dụng từ “bản thể” (substantia) (hoặc “yếu tính”, essentia hoặc “bản tính”, natura) để chỉ Hữu Thể thần linh trong sự duy nhất của Ngài, từ “ngôi” hoặc “ngôi vị” (persona hoặc hypostasis) để chỉ Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần trong sự phân biệt thật sự với nhau giữa các Ngài, còn từ “tương quan” (relatio) để chỉ sự phân biệt của các Ngài trong vấn đề các Ngài quy chiếu về nhau. Công thức “Tam Vị Nhất Thể” được dùng để diễn tả cô đọng niềm tin vào một Thiên Chúa duy nhất xét trong bản thể, nhưng phân biệt xét theo ngôi vị. Chúa là “Thiên Chúa duy nhất, là Chúa Tể duy nhất, không phải trong một Ngôi đơn độc, nhưng trong Ba Ngôi cùng một bản thể” (Kinh Tiền Tụng Lễ Chúa Ba Ngôi).
Đây là mẫu gương cho sự hiệp thông trong Hội Thánh và cho mọi cộng đoàn. Mỗi thành viên đều là một nhân vị, một ngôi vị độc đáo, nhưng cần phải liên kết với nhau trong cùng một “bản thể” cộng đoàn, là “thân mình Đức Kitô”, là “Đền thờ của Thiên Chúa”, “trong cùng một Đức Tin, một Phép Rửa, một Thánh Thần” (x. Ep 4,1-7). Nguyên tắc mà thánh Augustinô đưa ra là: “Hiệp nhất trong những điều chính yếu, tự do trong những cái tùy phụ, bác ái trong tất cả”. Mỗi người được mời gọi lưu ý đến ích chung, đóng góp sự độc đáo của mình và đón nhận sự độc đáo của người khác vì ích chung, với lòng yêu thương và tôn trọng lẫn nhau.
Tình yêu trao ban
Thiên Chúa là tình yêu (1 Ga 4,16), nhưng không phải là tình yêu khép kín, mà là tình yêu rộng mở. Cha yêu con trao hết mọi sự cho Con, Con yêu Cha quy hết mọi sự về Cha, Thánh Thần là tình yêu giữa Cha và Con. Tình yêu ấy mở ra cho vạn vật. Cha yêu thế gian đến nỗi trao tặng Con cho thế gian (x. Ga 3,16). Con yêu thế gian nên đã trao hiến mạng sống cho thế gian và ban Thánh Thần cho thế gian (x. Ga 15,13; 19,30; 20,19-23).
Tình yêu ấy thúc đẩy chúng ta sống trao ban như Thầy, yêu thương và hiến mạng sống đến tận cùng (x. Ga 13,1-15; 15,2; 1 Ga 3,16). Sự hiệp thông của Hội thánh không biến chúng ta thành co cụm khép kín, nhưng mở ra với muôn dân. Món quà lớn nhất là hồng ân đức tin, hồng ân mang lại sự sống đời đời, phải được Giáo hội đón nhận với lòng biết ơn và phải được trao đi với một tình yêu vô điều kiện.
Hội Thánh tiếp tục sứ mạng yêu thương cứu độ ấy mọi ngày cho đến tận thế. Do đó, truyền giáo không phải là một chiến lược chiêu dụ tín đồ hay bành trướng Giáo Hội, mà là tiếp nối công trình yêu thương của Thiên Chúa, Đấng muốn yêu thương, giải thoát và cứu độ mọi người. Thiên Chúa là Cha hết thảy mọi người; Ngài không muốn ai hư mất, không muốn ai phải chết đời đời. Ngài muốn mọi người được sống và được sống dồi dào (x. Ga 10,10).
Dấu ấn Ba Ngôi
Sống đời Kitô hữu là sống mầu nhiệm Ba Ngôi trong cuộc sống của mình. Đó không chỉ là làm dấu hàng ngày, đọc kinh Sáng Danh, thuộc lòng Kinh Tin Kính. Đó là để cho dấu ấn Ba Ngôi được thể hiện rõ nét trong suy nghĩ, lời nói và hành động của chúng ta. Nếu Giáo lý dạy mầu nhiệm Ba Ngôi là mầu nhiệm trung tâm của đức tin và đời sống Kitô hữu, thì chắc hẳn cuộc sống của chúng ta sẽ lơ lửng vì thiếu trọng tâm nếu ta không thể hiện đậm nét tình yêu Ba Ngôi trong các mối tương quan hàng ngày.
Một cách cụ thế, dấu ấn Ba Ngôi được thể hiện qua tình yêu hiệp thông và trao ban. Đây là điều mà thánh Phaolô trong thư thứ hai gửi tín hữu Côrintô (bài đọc II) đã nhắn nhủ chúng ta: “Anh em hãy vui mừng và gắng nên hoàn thiện. Hãy khuyến khích nhau, hãy đồng tâm nhất trí và ăn ở thuận hòa… hãy hôn chào nhau cách thánh thiện…” (1 Cr 13,11-12).
***
Như vậy, phụng vụ Lễ Chúa Ba Ngôi hôm nay mời gọi chúng ta chiêm ngắm mầu nhiệm cao vời nhất trong đức tin, mầu nhiệm trung tâm của đức tin và đời sống Kitô hữu, dưới lăng kính tình yêu. Mầu nhiệm Ba Ngôi là nguồn mạch và khuôn mẫu cho chúng ta trong việc xây dựng sự tình yêu hiệp thông và trao ban, trong việc sống, làm chứng và loan báo Tin Mừng tình yêu của Chúa.
Mỗi lần chúng ta làm dấu Thánh Giá, đọc kinh Sáng Danh, tôn thờ Ba Ngôi Thiên Chúa, chúng ta được mời gọi ý thức mình là Đền Thờ của Ba Ngôi Thiên Chúa, là chi thể sống động của Hội thánh, là người có sứ mạng xây dựng sự hiệp nhất, yêu thương, bình an và khơi nguồn cứu độ của Chúa cho anh chị em mình. Điều này đặc biệt đúng với chủ đề năm nay: “mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai”. Giáo hội hiệp nhất để loan báo Tin Mừng cho toàn thế giới! Dấu ấn Ba Ngôi cần được thể hiện rõ nét trong sự hiệp thông, quảng đại và hiến mình của con cái Hội thánh.
Lời nguyện: xin mượn Bài hát DẤU ẤN BA NGÔI của Phan Hùng
1. Xin Chúa ghi khắc vào con dấu ấn Ba Ngôi của Chúa trong hồn, để con tuyên xưng niềm tin Ba Ngôi luôn mãi trong con. Để con ca vang ca ngợi lòng Cha nhân ái. Ân sủng Chúa Con nguồn ơn cứu độ. Và ơn tái sinh của Chúa Thánh Thần.
ĐK. Dấu ấn Ba ngôi, dấu ấn tình yêu của Chúa trong đời. Dấu ấn của Ngài đã đưa con đến cùng Thiên Chúa. Xin khắc vào trái tim con trái tim của Chúa, trái tim nhân từ rộng mở đầy yêu thương.
2. Xin Chúa ban xuống hồng ân dấu ấn Ba Ngôi của Chúa trong đời để con tuyên xưng hồng ân Ba Ngôi ban xuống trên con. Để con cao rao chúc tụng Người Cha yêu dấu. Ân sủng Chúa Con hồng ân cứu độ. Và ơn Thánh Linh đổi mới thế trần..
GIÁO PHẬN BÙI CHU
Hiệp nhất yêu thương để hiểu Thiên Chúa Ba Ngôi
Con của Người đến thế gian
Chúa Ba Ngôi - Mầu nhiệm của Tình yêu
Thần Khí sáng tạo
Thầy cũng sai anh em
Chúa Thánh Thần - Đấng canh tân Giáo hội
Lên trời nhưng thực ra là ở lại
Chúa Giêsu lên trời, đích đến của người tín hữu
Quyền năng của Đấng Thăng Thiên
Trao toàn quyền trên trời dưới đất
Chinh phục Thiên Đàng
Chúa Nhật 6 Phục sinh năm A
