Đức tin phải có hành động

CHÚA NHẬT XXVI THƯỜNG NIÊN – NĂM A

Ed 18,25-28; Pl 2,1-11; Mt 21,28-32

Tục ngữ ca dao Việt Nam có câu: “Nói lời phải giữ lấy lời, Đừng như con bướm đậu rồi lại bay”. Câu ca dao ấy muốn nhắc nhở con người phải giữ lời mình đã nói bởi vì một lời nói dù hay đến đâu mà không được thực hiện thì cũng trở thành vô nghĩa. Lời Chúa hôm nay cũng đặt chúng ta trước một vấn đề rất quan trọng: Giữa lời nói và việc làm, cái nào mới thực sự chứng minh lòng tin của chúng ta. Đức Giêsu kể dụ ngôn hai người con. Người cha bảo người con thứ nhất: “Này con, hôm nay con đi làm vườn nho.” Anh đáp: “Con không muốn!” Nhưng sau đó anh hối hận và đi. Người cha lại bảo người con thứ hai như vậy. Anh thưa: “Thưa ngài, con đây!” Nhưng rồi lại không đi. Và Đức Giêsu hỏi: “Trong hai người đó, ai đã thi hành ý muốn của người cha?” (Mt 21,31). Câu trả lời thật rõ ràng: Người thứ nhất.

Qua dụ ngôn này, Đức Giêsu muốn dạy chúng ta rằng: Thiên Chúa không chỉ nhìn vào lời chúng ta nói, nhưng nhìn vào việc chúng ta làm. Đức tin chân chính không chỉ nằm trên môi miệng, nhưng phải được thể hiện bằng hành động. 

1. Sự bất nhất giữa lời nói và hành động

Người con thứ hai đã nói một lời rất ngoan: “Thưa ngài, con đây!” Nhưng đáng tiếc, lời nói ấy không đi đôi với hành động. Đây cũng là căn bệnh rất dễ xảy ra trong đời sống đức tin. Chúng ta có thể nói rất hay về Thiên Chúa, nhưng lại sống rất xa Thiên Chúa. Chúng ta nói: “Lạy Chúa, con yêu mến Chúa”, nhưng chúng ta lại không yêu thương anh chị em. Chúng ta nói: “Lạy Chúa, con xin tha thứ”, nhưng trong lòng vẫn giữ mãi một nỗi oán hờn. Chúng ta nói: “Lạy Chúa, con xin vâng”, nhưng khi gặp điều trái ý, chúng ta lại làm theo ý mình. Chúng ta nói: “Con là người Công giáo”, nhưng nếu đời sống không có bác ái, không có tha thứ, không có hy sinh, không có công bằng và sự thật, thì danh nghĩa ấy có ý nghĩa gì?

Đức Giêsu đã cảnh báo rất rõ: “Không phải bất cứ ai thưa với Thầy: ‘Lạy Chúa! Lạy Chúa!’ là được vào Nước Trời, nhưng chỉ ai thi hành ý muốn của Cha Thầy, Đấng ngự trên trời, mới được vào mà thôi” (Mt 7,21). Như vậy, đức tin không phải chỉ là nói “tôi tin”, mà còn là sống điều mình tin. Thánh Giacôbê cũng khẳng định: “Đức tin không có hành động thì quả là đức tin chết” (Gc 2,17). Và ngài còn nói mạnh hơn: “Bạn thấy đó: Đức tin có hành động cùng với hành động, và nhờ hành động mà đức tin trở nên hoàn hảo” (Gc 2,22). Vì thế, hành động chính là nơi đức tin được kiểm chứng.

2. Tầm quan trọng của sự hối hận ăn năn trở về

Người con thứ nhất ban đầu đã nói: “Con không muốn!” Đó không phải là một câu trả lời tốt đẹp. Anh đã chống lại ý muốn của cha. Gần như là câu trả lời của đứa con hư, nhưng điều đáng quý là anh đã hối hận và thay đổi. Đây chính là điều mà bài đọc I theo sách ngôn sứ Êdêkien muốn nhấn mạnh. Thiên Chúa không đóng khung một con người trong quá khứ. Một người đã từng sống trong tội lỗi vẫn có cơ hội để trở về. Một người đã từng phạm tội vẫn có thể sám hối. Một người hôm nay đang xa Chúa vẫn có thể bắt đầu lại “Nếu kẻ gian ác từ bỏ mọi tội lỗi mình đã phạm, tuân giữ mọi thánh chỉ của Ta, thực hành điều chính trực công minh, thì chắc chắn nó sẽ được sống, nó không phải chết” (Ed 18,21). 

Đây là một niềm hy vọng lớn lao. Thiên Chúa không chỉ nhìn chúng ta đã bắt đầu thế nào, nhưng Người còn nhìn chúng ta có biết trở về hay không. Có thể hôm qua chúng ta đã nói “không” với Chúa. Nhưng hôm nay chúng ta có thể nói lại: “Lạy Chúa, con xin trở về” Đó chính là sự hoán cải. Hôm nay, Đức Giêsu nói một câu khiến các thượng tế và kỳ mục phải sửng sốt: “Tôi bảo thật các ông: những người thu thuế và những cô gái điếm vào Nước Thiên Chúa trước các ông” (Mt 21,31). Không phải vì Đức Giêsu cổ võ tội lỗi. Cũng chẳng phải vì tội lỗi trở thành điều tốt. Nhưng bởi vì những người bị coi là tội lỗi ấy đã biết sám hối và tin vào lời Đức Giêsu, còn những người tự cho mình là công chính lại không chịu hoán cải.

Đức Giêsu nói tiếp: “Ông Gioan đã đến chỉ đường công chính cho các ông, mà các ông không tin ông ấy; còn những người thu thuế và những cô gái điếm lại tin”(Mt 21,32). Điều cản trở con người đến với Thiên Chúa đôi khi không phải là tội lỗi, nhưng là sự tự mãn về mình. Vì thế, khiêm nhường chính là cánh cửa mở ra cho ân sủng. Thánh Augustinô từng cầu nguyện: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, và tâm hồn chúng con khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa”(Tự Thuật, I,1). Con người chỉ thực sự bình an khi trở về với Thiên Chúa.

3. Sống Đức Tin bằng việc kết hiệp với Đức Giêsu

Thánh Phaolô trong bài đọc II chỉ cho chúng ta con đường để sống đức tin: “Giữa anh em với nhau, anh em hãy có những tâm tình như chính Đức Giêsu Kitô” (Pl 2,5). Và thánh Phaolô trình bày Đức Giêsu như mẫu gương tuyệt đối của sự vâng phục: “Người lại còn hạ mình, vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết, chết trên cây thập tự” (Pl 2,8). Người đã sống tình yêu. Người đã tha thứ ngay trên Thập Giá. Người đã vâng phục Chúa Cha cho đến chết.Người đã hiến mạng sống mình vì nhân loại. Đó chính là đức tin có hành động. Thập Giá Đức Kitô chính là lời “xin vâng” lớn nhất của Người đối với Chúa Cha. 

Bởi vậy, muốn sống đức tin, chúng ta phải liên kết với Đức Kitô, để có thể mang lấy những tâm tình của Người. Thánh Phaolô nói: “Nếu quả thật sự liên kết với Đức Kitô đem lại cho chúng ta một niềm an ủi, nếu tình bác ái khích lệ chúng ta, nếu chúng ta được hiệp thông trong Thần Khí, nếu chúng ta sống thân tình và biết cảm thương nhau...” (Pl 2,1). Đức tin không chỉ làm chúng ta tin vào Đức Kitô, mà còn phải làm cho chúng ta sống giống Đức Kitô. Hôm nay, Chúa mời gọi chúng ta vào làm trong vườn nho của Chúa là Hội Thánh. Mời vào làm chứ không phải vào ghi danh để đấy. Chúng ta cũng không nên như người con thứ nhất, vì tội lỗi mà chối từ thẳng thửng lời mời gọi của Chúa. Cũng không theo lối của người con thứ hai chỉ có danh mà không có thực. Chúng ta biết rằng: người con lý tưởng phải là đứa con chấp nhận mệnh lệnh của cha với thái độ vâng phục và kính trọng. Đồng thời, thực thi mệnh lệnh của Cha một cách trọn vẹn như Đức Giêsu hằng vâng phục trọn vẹn theo thánh ý Chúa Cha.

Lạy Chúa, xin Chúa ban cho mỗi người trong chúng con ơn hoán cải, khiêm tốn nhìn nhận ra con người yếu đuối của mình và xin Chúa giúp cho mỗi người chúng con biết sửa lại cuộc sống của chính mình mỗi ngày. Amen.