Tội lỗi và bị tha hóa bởi tội lỗi

Tin Mừng hôm nay kể cho chúng ta câu chuyện về hai người con trai. Người cha bảo người con thứ nhất: “Này con, hôm nay con hãy đi làm vườn nho.” Anh trả lời: “Con không muốn.” Nhưng sau đó anh hối hận và đi. Người cha lại đến với người con thứ hai và nói như vậy. Anh thưa: “Vâng, thưa cha!” nhưng rồi lại không đi.

Nghe câu chuyện này, chúng ta có thể nghĩ ngay đến một điều: đi làm trong vườn nho đòi hỏi sự hy sinh. Làm việc thì phải bỏ công sức, phải mất thời gian, phải từ bỏ sự thoải mái của mình. Vì thế, cả hai người con đều có một lý do nào đó để không muốn đi. Nhưng điều Chúa Giêsu muốn chúng ta chú ý không chỉ là chuyện họ có đi làm hay không, mà sâu xa hơn là sự chân thành của họ đối với cha và với chính mình.

Cả hai người con đều không hoàn hảo. Nhưng có một điểm khác biệt rất quan trọng: một người nói dối, còn người kia dù sai nhưng vẫn chân thành. Người con thứ hai nói “vâng”, nhưng cuối cùng lại không đi. Anh ta không muốn làm theo ý cha, nhưng cũng không muốn nói thẳng điều đó. Có lẽ anh muốn tránh một cuộc tranh luận, muốn giữ thể diện, muốn cho người cha thấy mình là một người con ngoan. Vì thế, anh nói một tiếng “vâng” rất đẹp, nhưng tiếng “vâng” ấy không đi cùng hành động.

Đây chính là điều nguy hiểm: lời nói trở thành một chiếc mặt nạ che giấu sự bất tuân. Có những lúc trong cuộc sống, chúng ta cũng có thể rơi vào tình trạng ấy. Chúng ta nói những điều rất tốt, nhưng lại không thực hiện. Chúng ta biết phải tha thứ, nhưng vẫn giữ lòng giận. Biết phải sống quảng đại, nhưng lại chỉ nghĩ đến mình. Biết phải sửa một thói quen xấu, nhưng vẫn cố tình trì hoãn. Chúng ta nói “vâng” với Chúa, nhưng cuộc sống lại nói “không”.

Điều đáng sợ không phải chỉ là chúng ta có tội, nhưng là chúng ta không còn muốn nhìn nhận mình có tội. Khi ấy, con người bắt đầu dùng những lời tốt đẹp để che đậy những điều không tốt đẹp bên trong mình. Và nếu cứ sống như thế, chúng ta sẽ dần mất đi sự chân thành trước mặt Chúa và trước mặt chính mình. Ngược lại, người con thứ nhất nói “không”. Câu trả lời ấy rõ ràng là không đúng. Anh đã không vâng lời cha. Nhưng sau đó anh suy nghĩ lại, nhận ra mình đã sai, rồi thay đổi và đi làm.

Anh không hoàn hảo, nhưng anh chân thành. Anh dám nhìn nhận phản ứng ban đầu của mình. Anh không che giấu. Và quan trọng hơn, anh biết tự vấn, biết nhận ra sai lầm và biết sửa chữa. Đây là điểm rất quan trọng của Tin Mừng hôm nay: Thiên Chúa không đòi hỏi chúng ta phải là những con người không bao giờ sai lỗi. Ngài muốn chúng ta là những người biết nhận ra mình sai và can đảm trở về.

Một người có thể là tội nhân, nhưng vẫn còn khả năng hoán cải. Một người có thể vấp ngã, nhưng vẫn có thể đứng dậy. Một người có thể đã nói “không” với Chúa trong một giai đoạn nào đó của cuộc đời, nhưng vẫn có thể nói lại tiếng “vâng” bằng chính sự thay đổi của mình.

Vì thế, chúng ta cần phân biệt giữa người tội lỗi và người bị tha hóa bởi tội lỗi. Tội nhân là người nhận ra mình đã sai và muốn trở về. Còn điều đáng sợ hơn là khi con người quen với tội lỗi đến mức không còn cảm thấy mình có vấn đề gì; dùng những lời nói tốt đẹp để che đậy sự bất tuân; dựng lên cho mình một hình ảnh tốt đẹp bên ngoài nhưng bên trong lại không muốn thay đổi. Khi ấy, con người không còn chiến đấu với tội lỗi nữa, mà bắt đầu bảo vệ tội lỗi của mình.

Điều này khiến chúng ta phải nhìn lại chính mình. Chúng ta có thể là những người vẫn đi lễ, vẫn đọc kinh, vẫn tham gia các sinh hoạt đạo đức, nhưng điều quan trọng là đời sống của chúng ta có thực sự thay đổi hay không. Có thể chúng ta đã nhiều lần nói “vâng” với Chúa. Nhưng tiếng “vâng” ấy có được thể hiện trong cách chúng ta sống với vợ chồng, với con cái, với cha mẹ, với anh chị em và những người chung quanh không?

Có khi chúng ta rất dễ nhìn thấy lỗi của người khác, nhưng lại khó nhìn nhận lỗi của mình. Có khi chúng ta muốn người khác thay đổi, nhưng chính mình lại không muốn thay đổi. Có khi chúng ta tìm đủ lý do để biện minh cho mình, thay vì khiêm tốn nói: “Tôi đã sai. Tôi cần sửa.”

Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta sống thành thật hơn với Chúa và với chính mình. Khi gặp khó khăn trong việc sống theo ý Chúa, chúng ta có dám nói với Chúa sự thật về mình không? Khi yếu đuối, chúng ta có dám thú nhận rằng mình đang yếu đuối không? Khi đã nói “không” với Chúa, chúng ta có biết quay trở lại không? Khi phạm sai lầm, chúng ta có sẵn lòng ăn năn và sửa chữa không? Hay chúng ta chỉ cố gắng giữ cho mình một hình ảnh tốt đẹp trước mặt người khác?

Có lẽ điều Chúa muốn nơi chúng ta hôm nay không phải là một tiếng “vâng” thật đẹp trên môi miệng, nhưng là một tiếng “vâng” được thể hiện bằng cả cuộc đời. Nếu hôm nay chúng ta nhận ra mình đã sai, đừng sợ. Hãy thành thật với Chúa. Nếu đã có lúc chúng ta nói “không”, hãy can đảm quay trở lại. Nếu đã làm điều gì sai, hãy khiêm tốn sửa chữa. Bởi vì một người biết mình là tội nhân và muốn trở về vẫn còn rất nhiều hy vọng.

Chúng ta là những con người yếu đuối. Chúng ta có thể sai, có thể ngã, có thể có những lúc nói “không” với Chúa. Nhưng điều quan trọng là đừng để mình trở thành người không còn muốn thay đổi.

Xin Chúa cho mỗi người chúng ta biết sống chân thành trước mặt Chúa: không che giấu, không giả tạo, không đeo mặt nạ; nhưng biết nhận ra lỗi lầm, biết sám hối và biết bắt đầu lại. Bởi vì trước mặt Thiên Chúa, điều đáng sợ không phải là một tội nhân biết mình cần trở về, nhưng là một người không còn muốn nhận mình là tội nhân nữa. Chúng ta có thể là những tội nhân, nhưng đừng bao giờ để mình trở thành những con người hư hỏng. Amen.