Tha thứ: Không dễ, nhưng không phải không thể

Con người là một sinh vật có tương quan và: Tương quan với Chúa, với vũ trụ, với nhau và với chính mình. Dẫu vậy, những mối tương quan tốt đẹp ấy đã bị phá vỡ vì tội lỗi. Khi các mối tương quan ấy bị tổn thương, thay vì sống hòa hợp với Thiên Chúa và với nhau, con người có xu hướng gây chia rẽ và hận thù. Con người chống lại Thiên Chúa, phá hoại thiên nhiên và giết hại đồng loại. Kinh Thánh cho chúng ta biết sau sự sa ngã của Ađam và Evà, câu chuyện giết Aben của Cain là một ví dụ điển hình về sự lan tràn của sự ác. Để rồi, dọc dài lịch sử nhân loại, cái ác luôn hoành hành và gây ra sự hận thù giữa con người với nhau, giữa con người với thiên nhiên và giữa con người với Thiên Chúa. Ngay cả trong một xã hội đang tự đấm ngực tự hào là văn minh, sự hận thù và chia rẽ lại có vẻ ngày càng gia tăng và đáng sợ hơn bao giờ hết. Chính vì thế, bài học về sự tha thứ và lòng bao dung là một bài học mà con người phải học nữa học mãi, dù vẫn chưa thể hiện thực hóa cách triệt để trong đời sống hằng ngày. 

Chúng ta không phủ nhận tha thứ là điều nói dễ hơn làm. Bởi lẽ, biết bao lần trong cuộc sống, giữa những xung đột và tranh chấp nơi gia đình, trong cộng đoàn hay ngoài xã hội, chúng ta dặn lòng sẽ tha thứ, nhưng rồi lại chẳng thể thứ tha hoặc có chăng cũng chỉ tha thứ trên môi miệng mà thôi. Thậm chí, nhiều khi chúng ta dạy người khác phải biết bao dung, nhưng chính mình lại chẳng thể bao dung với người khác khi họ lầm lỡ hay xúc phạm đến chúng ta. Đúng như lời Chúa trong Bài đọc I trích sách Huấn Ca: “Người với người cứ nuôi lòng hờn giận,thế mà lại xin Đức Chúa chữa lành! Nó chẳng biết thương người đồng loại, mà lại dám xin tha tội cho mình. Nó chỉ là người phàm mà để tâm thù hận, thì ai sẽ xin tha tội cho nó?”(Hc 28,3-4) Con người là một sinh vật kỳ lạ là thế!

Thế giới nói chung và nước Mỹ nói riêng vừa kỷ niệm 25 năm sự kiện khủng bố 11/9, ngày kinh hoàng cướp đi sinh mạng của gần 3000 người. Đó là một trong rất nhiều ví dụ điển hình cho hậu quả của sự hận thù mà con người vẫn gây ra cho nhau hàng ngày hàng giờ. Cũng vậy, trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thấy bạo lực gia đình, bạo lực học đường, bạo lực ngoài xã hội ngày càng leo thang, nhan nhản khắp nơi và len lỏi vào mọi ngóc ngách, mọi khía cạnh của cuộc sống, gây ra biết bao đau khổ cho con người, nhất là trẻ em. Sự hận thù đôi khi hay nhiều lúc còn dai dẳng và kéo dài từ thế hệ này sang thế hệ khác, năm này qua tháng nọ mà chẳng thể bỏ qua hay tha thức cho nhau. Ấy vậy mà, khi lầm lỡ hay xúc phạm đến người khác, đôi khi chúng ta muốn người khác bao dung với mình, trong khi chính mình lại chẳng muốn rộng lượng tha thứ khi có người vô tình hay cố ý xúc phạm đến bản thân. 

Lời Chúa trong Chúa Nhật XXIV Thường Niên năm A dạy chúng ta bài học về sự tha thứ, một sự tha thứ đến tận cùng. Trong Bài Tin Mừng, khi được hỏi về việc phải tha thứ cho người có lỗi với mình thế nào, Chúa Giêsu đã đưa ra câu trả lời vượt quá sự bao dung mà thánh Phêrô nghĩ là đã hoàn hảo: “bảy lần”. Ngài mời gọi thánh nhân và mỗi người chúng ta không phải tha tới “bảy lần” mà là tới “bảy mươi lần bảy” (x. Mt 18,22), nghĩa là tha thứ hết, tha thứ cách triệt để. Đó quả là một sự tha thứ vượt sức tưởng tượng của con người. Bởi lẽ, để tha thứ và bỏ qua những lầm lỡ, những thiếu sót đã khó. Đằng này, Chúa còn mời gọi và nêu gương cho chúng ta đi xa hơn khi biết tha thứ và bao dung với những người xúc phạm và làm hại chúng ta. Đó quả thực là điều xem ra không tưởng. Thế nhưng, Chúa không chỉ dạy chúng ta về sự tha thứ, nhưng chính Ngài đã làm gương và sống triệt để sự tha thứ ấy. Ngài tha thứ cho những kẻ xúc phạm Ngài và giết chết Ngài: “Lạy Cha, xin tha cho họ vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34). Với một tình yêu cao cả, Chúa Giêsu cho chúng ta bài học tuyệt hảo về sự tha thứ.

Chính vì thế, Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta không chỉ học cách tha thư trên môi miệng, nhưng phải thực hành trong cuộc sống hằng ngày. Dù vẫn biết tha thứ là điều chẳng dễ dàng, nhưng “không ai trong chúng ta sống cho chính mình, cũng như không ai chết cho chính mình” (Rm 14,7). Do đó, “hãy nhớ đến ngày tận số mà chấm dứt hận thù, nhớ mình sẽ phải hao mòn và phải chết mà trung thành giữ các điều răn. Khi ấy, tha thứ là điều không dễ, nhưng chắc chắn không phả là không thể” (Hc 28,6). Noi gương Chúa Giêsu, cùng với sự luyện tập và cố gắng của bản thân, chắc chắn chúng ta có thể học được sự bao dung và tha thứ cho người anh em của mình, ngang qua việc tập sống kiên nhẫn, biết kiềm chế và trên hết là tình yêu vì chỉ có tình yêu đích thực mới có thể xóa bỏ mọi thứ hận thù.