Khôn ngoan đích thực

THỨ TƯ TUẦN XV TN NĂM A
(Is 10,5-7.13-16; Mt 11,25-27)

Có một nghịch lý trong cuộc sống: càng hiểu biết nhiều, con người càng có cơ hội khám phá chân lý; nhưng cũng chính sự hiểu biết ấy có thể khiến người ta trở nên tự mãn và khép kín. Khi nghĩ mình đã biết đủ, người ta không còn muốn lắng nghe ai nữa, kể cả Thiên Chúa.

Đó cũng là điều Đức Giêsu nói trong Tin Mừng hôm nay. Ngài cất lời cầu nguyện: “Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu không cho những bậc khôn ngoan thông thái biết mầu nhiệm Nước Trời, nhưng lại mặc khải cho những kẻ bé mọn.” (Mt 11,25)

Đức Giêsu không phủ nhận giá trị của tri thức. Chính Thiên Chúa ban cho con người lý trí để học hỏi, khám phá và xây dựng thế giới. Điều Ngài phê phán không phải là sự thông thái, nhưng là sự kiêu ngạo của những người nghĩ rằng mình không còn cần đến Thiên Chúa. Khi lòng người đầy ắp sự tự mãn, họ không còn chỗ cho chân lý của Chúa bước vào.

Ngược lại, “những kẻ bé mọn” không nhất thiết là những người nghèo hay ít học. Đó là những ai biết mình cần Thiên Chúa, biết khiêm tốn lắng nghe và sẵn sàng để Chúa hướng dẫn. Một tâm hồn khiêm nhường luôn rộng mở trước ân sủng, giống như mảnh đất tốt sẵn sàng đón nhận hạt giống Tin Mừng.

Bài đọc sách Isaia hôm nay cũng cho thấy hậu quả của sự kiêu ngạo. Vua Assyria đã tự hào rằng mọi chiến công đều do sức mình: “Nhờ sức mạnh tay ta, ta đã hành động, và nhờ sự khôn ngoan của ta nữa, vì ta thông minh” (Is 10,13). Nhưng Thiên Chúa nhắc nhở rằng con người chỉ là khí cụ trong chương trình của Ngài. Khi quên điều đó, quyền lực và tài năng rất dễ biến thành sự tự tôn và dẫn đến sụp đổ.

Tin Mừng còn đưa chúng ta đến một chân lý sâu xa hơn: “không ai biết rõ người Con, trừ Chúa Cha; cũng như không ai biết rõ Chúa Cha, trừ người Con và kẻ mà người Con muốn mặc khải cho” (Mt 10,27). Thiên Chúa không phải là một bài toán để giải bằng trí óc, nhưng là Đấng được gặp gỡ trong tương quan yêu thương với Đức Kitô. Càng gắn bó với Chúa Giêsu, chúng ta càng hiểu biết Chúa Cha. Vì thế, đức tin không chỉ là học giáo lý hay tích lũy kiến thức, mà trước hết là bước theo Đức Kitô với một tâm hồn đơn sơ và tin tưởng.

Hôm nay, Giáo Hội mừng kính Thánh Bônaventura, giám mục và tiến sĩ Hội Thánh. Ngài là một trong những nhà thần học lỗi lạc nhất của thế kỷ XIII. Nhưng điều làm nên sự vĩ đại của ngài không chỉ là trí tuệ uyên bác, mà còn là lòng khiêm nhường. Truyền thống kể rằng khi được hỏi đâu là nguồn mạch những tư tưởng thần học sâu sắc của mình, ngài đã chỉ vào cây Thánh Giá. Đối với Thánh Bônaventura, mọi suy tư thần học chỉ có giá trị khi phát xuất từ việc chiêm ngắm Đức Kitô chịu đóng đinh và dẫn con người đến tình yêu dành cho Thiên Chúa.

Giữa một thế giới đề cao bằng cấp, thành công và năng lực, Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta xét lại chính mình. Chúng ta có thể rất hiểu biết về đạo, nhưng liệu chúng ta có thật sự để Chúa dạy mình mỗi ngày không? Chúng ta có thể có nhiều kinh nghiệm sống, nhưng liệu chúng ta còn giữ được tâm hồn biết lắng nghe và học hỏi không?

Xin Thánh Bônaventura chuyển cầu cho mỗi người chúng ta biết kết hợp tri thức với đức tin, học hỏi với cầu nguyện, và tài năng với lòng khiêm nhường. Xin cho chúng ta luôn mang tâm hồn của những “kẻ bé mọn”, để chính Đức Kitô dẫn đưa chúng ta đến gặp gỡ Chúa Cha và được lớn lên trong sự khôn ngoan đích thực. Amen.