Cốt lõi của đời sống Kitô hữu: Mến Chúa yêu người

CHÚA NHẬT XXX THƯỜNG NIÊN A

Mt 22,34-40

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,

Trong kinh Mười Điều Răn, chúng ta vẫn thường đọc: “Mười điều răn ấy, tóm về hai điều này mà chớ: trước kính mến một Đức Chúa Trời trên hết mọi sự, sau lại yêu người như mình ta vậy.” Lời kinh quen thuộc ấy diễn tả cốt lõi của đời sống Kitô hữu: mến Chúa và yêu người.

Trong Tin Mừng hôm nay, khi được một người thông luật hỏi điều răn nào là điều răn trọng nhất, Chúa Giêsu đã trả lời bằng cách kết hợp hai điều răn vốn đã có trong Cựu Ước: yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn; đồng thời yêu người thân cận như chính mình. Điều đáng chú ý là Chúa Giêsu không chỉ xác định điều răn thứ nhất, nhưng còn đặt điều răn thứ hai bên cạnh điều răn thứ nhất và khẳng định: “Tất cả Luật Môsê và các sách Ngôn Sứ đều tùy thuộc vào hai điều răn ấy.” Như thế, mến Chúa và yêu người không phải là hai bổn phận tách biệt, nhưng gắn bó mật thiết với nhau, làm nên nền tảng và định hướng cho toàn bộ đời sống đức tin của chúng ta.

Trước hết, chúng ta được mời gọi yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn. Yêu Chúa hết lòng là dành cho Người vị trí ưu tiên trong cuộc đời; yêu Chúa hết linh hồn là gắn bó với Người bằng cả con người mình; yêu Chúa hết trí khôn là để Lời Người soi sáng suy nghĩ, chọn lựa và hành động của chúng ta.

Thế nhưng, trong thực tế, có khi chúng ta đến với Chúa nhiều hơn vì những điều mình mong muốn hơn là vì chính Chúa. Khi gặp khó khăn, chúng ta tha thiết cầu nguyện; khi đau yếu, chúng ta xin Người ban sức khỏe; khi công việc không thuận lợi, chúng ta xin Người mở đường. Những lời cầu xin ấy không có gì sai, bởi chúng ta là những người con luôn cần đến tình thương của Cha trên trời. Tuy nhiên, vấn đề xuất hiện khi chúng ta chỉ muốn Chúa đáp ứng điều mình mong đợi, rồi thất vọng, trách móc hoặc nguội lạnh trong đức tin khi lời cầu xin không được thực hiện theo ý mình.

Yêu mến Thiên Chúa đích thực không có nghĩa là chúng ta không được cầu xin, nhưng là biết tin tưởng và gắn bó với Người ngay cả khi chưa hiểu được những gì đang xảy đến. Chúng ta không chỉ yêu Chúa vì những ơn lành Người ban, nhưng còn yêu mến Người vì Người là Thiên Chúa, là nguồn mạch sự sống và là Đấng luôn yêu thương chúng ta. Tình yêu ấy được thể hiện không chỉ qua những lời kinh, những giờ cầu nguyện hay việc tham dự Thánh lễ, mà còn qua sự vâng phục Lời Chúa và lòng trung thành với Người trong mọi hoàn cảnh.

Tiếp đến, Chúa Giêsu dạy chúng ta yêu người thân cận như chính mình. Nếu mến Chúa là điều răn thứ nhất, thì yêu người không phải là điều có thể tùy ý lựa chọn hoặc bỏ qua. Chúng ta không thể nói mình yêu mến Thiên Chúa vô hình mà lại thờ ơ trước những con người hữu hình đang sống bên cạnh mình.

Yêu người thân cận không chỉ là yêu những người dễ thương, những người đối xử tốt với mình hay những người có thể mang lại lợi ích cho mình. Tình yêu Kitô giáo còn mời gọi chúng ta bước ra khỏi sự ích kỷ để biết quan tâm đến người nghèo khổ, cảm thông với người yếu đuối, tha thứ cho người xúc phạm mình và quảng đại với những người đang cần đến sự giúp đỡ. Đôi khi, yêu thương không đòi hỏi những việc lớn lao, nhưng bắt đầu từ một lời nói chân thành, một thái độ tôn trọng, một sự nhường nhịn, một lần biết lắng nghe hoặc một hành động âm thầm giúp đỡ người khác.

Đặc biệt, yêu người như chính mình còn đòi hỏi chúng ta biết đặt mình vào hoàn cảnh của tha nhân. Điều gì chúng ta mong người khác đối xử với mình, thì cũng hãy cố gắng thực hiện cho họ. Chúng ta muốn được cảm thông, hãy biết cảm thông; muốn được tha thứ, hãy biết tha thứ; muốn được tôn trọng, hãy biết tôn trọng phẩm giá của người khác. Tình yêu ấy không dừng lại ở cảm xúc, nhưng phải trở thành những hành động cụ thể trong gia đình, nơi làm việc và trong cộng đoàn.

Thánh Augustinô có câu nói nổi tiếng: “Hãy yêu đi, rồi làm điều bạn muốn.” Câu nói ấy không có nghĩa là cứ nhân danh tình yêu thì muốn làm gì cũng được. Trái lại, khi tình yêu Thiên Chúa thực sự hướng dẫn tâm hồn, những suy nghĩ, lời nói và hành động của chúng ta sẽ ngày càng phù hợp với điều thiện và thánh ý Người. Tình yêu chân thật không cho phép chúng ta làm tổn thương người khác, nhưng thúc đẩy chúng ta tìm kiếm điều tốt đẹp cho họ.

Kính thưa cộng đoàn, Mến Chúa và yêu người chính là hai chiều kích không thể tách rời của đời sống Kitô hữu. Mến Chúa giúp chúng ta tìm thấy nguồn mạch và chuẩn mực của tình yêu; yêu người là cách cụ thể để diễn tả lòng mến Chúa trong cuộc sống hằng ngày. Một đức tin chỉ dừng lại ở lời kinh mà thiếu lòng bác ái sẽ trở nên khô cứng; ngược lại, những việc tốt lành sẽ tìm được nền tảng sâu xa khi được thực hiện trong tình yêu và theo thánh ý Thiên Chúa.

Xin Chúa giúp chúng ta biết yêu mến Người bằng một đức tin trung thành và yêu thương anh chị em bằng những việc làm cụ thể. Để qua đời sống của mình, chúng ta không chỉ tuyên xưng rằng Thiên Chúa là tình yêu, nhưng còn trở nên những chứng nhân của tình yêu ấy giữa lòng thế giới hôm nay. Amen.