ĐCV: Cha Gilles Bercevlles OP. gặp gỡ và chia sẻ

Ngày 26 tháng 9 năm 2026, Đại Chủng Viện Đức Mẹ Vô Nhiễm Bùi Chu chào đón cha Gilles Bercevilles OP đến thăm và chia sẻ với quý cha và quý thầy về Thần học Linh đạo Truyền giáo tại Hội trường người môn đệ. Cha Gilles Bercevilles là giáo sư Thần học Linh đạo Truyền giáo, và đang giảng dạy tại phân khoa Thần học, Đại học Công giáo Paris (Pháp). 

Mở đầu, cha Gilles Bercevilles cho biết rằng, trước đây ngài không có cơ hội để tìm hiểu về đất nước và con người Việt Nam. Nhưng rồi, cơ duyên đã đến với ngài qua cuốn hồi ký thiêng liêng của Thầy Marcel Van (Tôi Tớ Chúa Marcel Nguyễn Tân Văn, 1928-1959, dòng Chúa Cứu Thế) theo yêu cầu của cha Linh hướng. Từ đó, cha đã đọc và tìm hiểu nhiều hơn về Giáo hội Việt Nam và đời sống thiêng liêng của các tín hữu Việt Nam, một miền truyền giáo lâu đời in đậm dấu chân của các nhà truyền giáo.

Vị linh mục dòng Đaminh tiếp tục chia sẻ, khi viết hay nói về truyền giáo, người ta thường chú ý đến các nhà truyền giáo, nhưng thần học linh đạo truyền giáo không dừng lại ở đó, mà còn chú tâm đến chính những người đón nhận việc truyền giáo, vì truyền giáo không phải cuộc hội thoại một chiều, nhưng là đối thoại đa chiều. Quan điểm truyền giáo trong hai triều đại Giáo hoàng gần đây có đôi chút khác nhau và bổ túc cho nhau. Trong khi Đức Giáo hoàng Phanxicô nhấn mạnh đến việc truyền giáo là loan báo Tin Mừng cho những người bên cạnh, xung quanh trong phạm vi gần; Đức Giáo hoàng Lêô XIV, với tư cách là nhà truyền giáo thực thụ, nhấn mạnh việc lên đường thực sự và loan báo Tin Mừng cho những người ở xa, những nước ở xa. Nhà truyền giáo (linh mục, tu sĩ, giáo dân) không chỉ là người học hiểu thật nhiều về Lời Chúa rồi đến để rao giảng cho ai đó, nhưng còn phải là dấu chỉ của Chúa Kitô đến để hiệp nhất mọi người. 

Theo vị giáo sư thần học này, có một sự gần gũi và hiệp nhất xuyên thời đại giữa Đức Cha Lambert de la Motte và Đức Giáo hoàng Lêô XIV về vấn đề truyền giáo. Thật vậy, trong Sứ điệp nhân Ngày Thế giới Truyền giáo năm 2026 với chủ đề: “Nên một trong Đức Kitô, hiệp nhất trong sứ vụ”, Đức Lêô XIV đã nêu bật ba điều kiện hầu làm mới lại sứ mạng truyền giáo trong Giáo hội: (1) Hiệp thông với Chúa Kitô, (2) hiệp nhất trong cộng đoàn Kitô hữu, (3) dấn thân cụ thể để diễn tả sự hiệp nhất. Đó là ba điều kiện cần phải có, nếu không, chúng ta không thể truyền giáo cho ai. Những gì Đức Lêô nêu ra rất gần với những gì mà Đức Cha Lambert de la Motte đã thực hiện khi truyền giáo tại Việt Nam vào thế kỷ 17. Trong bối cảnh truyền giáo tại các nước Á Đông lúc bấy giờ, khi phải đối diện với những khó khăn nội tại cũng như ngoại tại, Đức Cha Lambert đã đưa ra ba điều kiện hầu làm mới lại sức năng động của công cuộc truyền giáo.

Thứ nhất, mạch sống của công cuộc truyền giáo chỉ có thể kín múc từ Thánh Giá, nơi treo Đấng bị đóng đinh. Do đó, ngài đã làm một việc thiết thực là lập ra một linh đạo, gắn với một hội dòng có tên là Mến Thánh Giá, nghĩa là một sự gắn bó mật thiết và nên một với Chúa Kitô – Đấng chịu đóng đinh. Đây là sự tương đồng với điểm thứ nhất mà Đức Lêô XIV mời gọi: Hiệp thông với Chúa Kitô

Thứ hai, điều kiện thứ hai mà Đức Lêô XIV đã đưa ra: Hiệp nhất trong cộng đoàn Kitô hữu cũng đã được Đức Cha Lambert ao ước thực hiện. Thật vậy, cam chịu đau khổ thật nhiều vì Danh Chúa Kitô, để vượt qua những khó khăn, ngay cả những “cạnh tranh” giữa các (nhóm) nhà truyền giáo cùng thời. Vào lúc ai cũng muốn tạo nên cái riêng cho nhóm mình, Đức Cha Lambert đã nói không, và ngài kêu gọi hiệp nhất giữa cộng đoàn các nhà truyền giáo và các miền truyền giáo. 

Thứ ba, mặc dù được đặt làm Giám mục Đại diện Tông Tòa tại Việt Nam, tuy nhiên, Đức Cha Lambert gặp rất nhiều khó khăn để thi hành sứ vụ của mình, và phần lớn thời gian làm giám mục, ngài sống tại Thái Lan. Trong thời gian khó khăn đó, tưởng như không thể làm được gì, Đức Cha đã dành rất nhiều thời gian để đi thăm những người tù đày, những mảnh đời khó nghèo… Do đó, ngài được rất nhiều người (cả những người ngoài Kitô giáo) yêu mến. Đây chính là điểm gần gũi thứ ba của Đức Cha Lambert với Đức Lêô XIV: dấn thân thiết thực để diễn tả sự hiệp nhất. 

Trước khi kết thúc buổi chia sẻ, cha Gilles Bercevilles kể lại kỷ niệm lần đầu tiên ngài đến Việt Nam. Khi đó, vị giáo sư thần học hỏi một cha già cùng Dòng: Anh có biết tại sao đức tin Công Giáo lại cắm rễ sâu trên đất Việt không? Cha già trả lời: vì các nhà truyền giáo xưa kia đã dấn thân rất nhiều cho những người cùng khốn. Tiếp đến, cha nói đến bối cảnh thực tiễn của Giáo hội Pháp và Việt Nam rằng có nhiều người ở nhiều lứa tuổi khác nhau tìm về với đức tin Công Giáo, nhưng đồng thời cũng có nhiều người xa dần nhà thờ và cộng đoàn. Để giúp cho người ta ở lại với giáo xứ, cộng đoàn thì điều quan trọng là chúng ta phải đặt câu hỏi cho chính mình là: chúng ta có dám sống ba điều kiện mà Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã đưa ra hay không? Ngay nay, việc rao giảng Tin Mừng không khó, vì đã có cả một mạng lưới Internet rộng lớn và dễ dàng tiếp cận đến từng người, nhưng điều quan trọng hơn hết: chính nhà truyền giáo phải đi vào hiệp nhất với một cộng đoàn cụ thể, hãy nghe họ, trước khi muốn họ nghe điều mình nói.