
Michael Pakaluk, Thứ Năm ngày 19 tháng 11 năm 2026
Trong những báo cáo mang tính nghiên cứu gần đây, một lần nữa cho thấy chỉ ba trong số mười người được hỏi, tin vào Sự Hiện Diện Đích Thực. Giả sử có ai hỏi bạn rằng: “Bạn có tin rằng khi linh mục đọc lời truyền phép trong Thánh lễ, thì (1) bánh và rượu được biến đổi và thực sự trở thành Mình và Máu Chúa Kitô, hoặc bạn chỉ tin (2) bánh và rượu là những biểu tượng của Mình và Máu Ngài mà thôi, hay bạn không chắc chắn về những gì xảy ra khi ấy?
Bạn nên trả lời rằng đó là một câu hỏi hết sức ngớ ngẩn. Bởi lẽ, bất cứ người Công giáo được học hiểu đầy đủ cũng phải nói rằng họ không cần phải trả lời những kiểu câu hỏi như thế.
Với phương án (1), theo cách hiểu thông thường trong Tiếng Anh, đó là câu trả lời sai. Quả thật, bánh và rượu không “bị biến đổi”. Bản thể của bánh và bản thể của rượu đúng là được biến đổi (biến bản thể), nhưng những tùy thể (hình dáng, màu sắc…) của chúng không đổi. Bởi vì bánh và rượu là sự kết hợp giữa các bản thể cùng với các tùy thể của chúng, nên chúng không bị biến đổi.
Ngay cả khi phương án (1) được sửa lại cho đúng như vậy, thì nó vẫn gây hiểu lầm vì nó không đầy đủ. Thật vậy, dù chỉ bản thể của bánh và rượu được biến đổi thành Mình và Máu Chúa Kitô, nhưng toàn thể Đức Kitô hiện diện trọn vẹn cả “mình và máu, linh hồn và thần tính của Ngài” trong tấm bánh và ly rượu đã được truyền phép.
Đức Kitô là Đấng Hằng Sống, Ngài không bao giờ chết. Vì thế, Ngài phải có linh hồn. Ngài vừa là Thiên Chúa thật và người thật. Do đó, Ngài phải có thần tính. Theo cách đặt câu hỏi như trên, nó khiến chúng ta hình dung bánh trở thành Mình Ngài, còn rượu trở thành Máu Ngài, và chẳng còn gì hơn thế nữa. Điều đó chẳng khác nào biến Đức Kitô như một tử thi, bởi lẽ chỉ khi Người nằm trong mồ thì Mình Người mới tách rời khỏi Máu và linh hồn Người mà thôi.
Câu hỏi trên đã bỏ quên điều cốt lõi làm cho lòng sùng kính Thánh Thể dành cho một Ngôi Vị Thiên Chúa.
Đứng trước những vướng mắc trên, những người thận trọng có thể sẽ nghiêng về phương án (2), bởi vì đúng là “khi” linh mục đọc lời truyền phép, thì cũng giống như lúc truyền phép, bánh và rượu vẫn là những biểu tượng của mình và máu Chúa Kitô (nghĩa là chúng đại diện cho Mình và Máu Chúa). Do đó, xem ra phương án (2) hợp lý hơn phương án (1). Nhưng hãy lưu ý rằng phương án (2) không hề đề cập tới những gì xảy ra sau hay trước lời truyền phép. Cụ thể hơn, nó không xác nhận bánh và rượu vẫn không đổi, hay chúng “chỉ đơn thuần” là những biểu tượng mà thôi. Một bí tích thông ban ân sủng mà chính bí tích biểu thị: tất nhiên bí tích vẫn là biểu tượng.
Vì thế, bất cứ ai suy tư cách thấu đáo phương án (1) và phương án (2) có thể sẽ cảm thấy nghiêng về phương án (3) như một phương án dự phòng, khi đó câu trả lời “tôi không chắc chắn về những điều xảy ra” sẽ dần được hiểu là “tôi không chắc tôi có thể chấp nhận một trong hai phương án mà bạn đã đưa ra”.
Với một tín hữu Công giáo, họ hoàn toàn có thể tự do chấp nhận phương án (3) nếu câu trả lời ấy được hiểu theo nghĩa là tôi không chắc về quá trình hay phương cách những điều xảy ra sau lời truyền phép, nói cách khác, “Đây là mầu nhiệm đức tin”.
Còn bạn, bạn có dám chắc chắn về những gì xảy ra khi truyền phép Thánh Thể?

Bữa Tiệc Ly (La Cène), họa phẩm của Pascal Dagnan-Bouveret, năm 1872 (Bảo tàng Orsay, Paris)
Liệu chúng ta có quyền phán xét những người công khai tuyên xưng mình là người Công giáo và chấp nhận phương án (1) với câu hỏi trên hay không? Tôi không nghĩ đó là điều cần thiết. Liệu có phải là một thiếu sót lớn, nếu ai đó không chọn như vậy? Thật ra, thiếu sót lớn hơn nhiều nằm ở chỗ phần lớn những người Công giáo ấy lại hiếm khi tham dự Thánh lễ. Ấy vậy mà, người ta lại chỉ lớn tiếng than phiền về cuộc khảo sát với bản tin công bố rằng chỉ một phần ba người Công giáo tin vào Sự Hiện Diện Đích Thực.
Mục tiêu của cuộc khảo sát lại càng trở nên kỳ quặc hơn khi câu hỏi đó xuất hiện trong một loạt những câu hỏi như: “Bạn đồng ý hay không đồng ý với việc một người đã kết hôn vẫn có thể ngoại tình?” (trong đợt khảo sát năm 2014, chỉ có 74% số người được hỏi không đồng ý).
Cuộc nghiên cứu đã điều tra chỉ khoảng 1000 người tự nhận mình là người Công giáo. Cuộc điều tra chẳng hề đặt ra câu hỏi nào nhằm đo lường mức độ tiếp xúc trực tiếp với đời sống bí tích, chẳng hạn như: “Bạn có tham dự bất kỳ cuộc rước Thánh Thể hay giờ chầu Thánh Thể nào tại giáo xứ của mình không?” Vẫn còn một cuộc điều tra tự nhiên đang chờ được tiến hành: hãy xem liệu những người Công giáo sinh sống dọc con đường của một cuộc rước kiệu có thực sự tin hoặc thực hành đức tin vững vàng hơn so với những người Công giáo ở những nơi khác hay không.
Các tác giả của nghiên cứu đã tuyên bố rằng “một tài liêu mới về người Công giáo Hoa Kỳ một lần nữa cho thấy niềm tin vào Sự Hiện Diện Đích Thực chỉ vào khoảng ba trên mười người.” Họ than phiền rằng “dường như những nỗ lực đáng kể từ phía Giáo hội nhằm giảng dạy về Sự Hiện Diện Đích Thực… đã không tạo ra bất kỳ sự chuyển biến rộng rãi nào, có thể hướng tới việc tin vào Đức Kitô nơi Bí tích Thánh Thể khi được đánh giá trên bình diện quốc gia.”
Trong một chú thích cuối trang cho lời than phiền ấy, các tác giả đã trích dẫn lời Cha Peter Stravinskas, vị linh mục đã gọi chương trình Phục hưng Thánh Thể Quốc gia là “một dự án có thiện chí, nhưng theo tôi là chẳng đi tới đâu cả. Nếu những người cổ võ cuộc Phục hưng này nghĩ rằng việc tổ chức các cuộc rước kiệu khắp cả nước sẽ làm thay đổi được tình hình, thì họ đã lầm to.”
Bản thân tôi thì tin rằng bất cứ hành động chân thành nào trong việc tôn kính Thánh Thể đều có ảnh hưởng mạnh mẽ trên các linh hồn, với ân sủng tuôn tràn tựa như những tia sáng tỏa ra từ một nguồn sáng trung tâm, dẫu rằng có lẽ phải nhiều năm sau mới trổ sinh hoa trái hữu hình. Đối với tôi, thật không thể nào có chuyện điều đó lại “chẳng đi tới đâu cả”.
Tuy nhiên, tôi vẫn nhấn mạnh rằng lòng sùng kính Thánh Thể phải được truyền dạy trong toàn thể Giáo hội theo đúng cách thức mà nó được truyền dạy thành công trong các gia đình, và rằng mọi nỗ lực của chúng ta nhằm khơi dậy lòng sùng kính ấy nên tập trung vào những người Công giáo tham dự Thánh lễ hằng tuần (thực tế có khoảng 60% trong số những người này chọn phương án (1)) thay vì dàn trải cho tất cả những ai tự nhận mình là “Công giáo.”
Nhưng làm thế nào để lòng sùng kính Thánh Thể được chuyển trao cách hữu hiệu trong các gia đình?
Thiết tưởng trước hết, hãy dùng một công thức ngắn gọn và lặp đi lặp lại điều ấy thường xuyên, chẳng hạn như: “Chúa Giêsu Kitô hiện diện thực sự trong Bí tích Thánh Thể, cả Mình, Máu, Linh hồn và Thiên tính của Ngài”.
Tiếp đến, hãy mời gọi mọi người tôn kính Bí tích Thánh Thể theo đúng cách họ tôn thờ Thiên Chúa. Chẳng hạn, biết hướng ánh nhìn của mình về đâu khi bái gối lúc bước vào nhà thờ; ăn mặc chỉn chu như khi họ đi đến câu lạc bộ thượng lưu hay tham dự một cuộc phỏng vấn xin việc.
Cuối cùng, hãy cho phép và khuyến khích những tư thế thờ lạy, chẳng hạn như quỳ gối để Rước lễ.
Những người Công giáo được đào tạo theo cách này ắt có thể sẽ đoán ra được họ “nên” trả lời một cuộc khảo sát như thế nào, bất kể câu hỏi ấy được diễn đạt mơ hồ đến đâu. Quan trọng hơn, họ phải thờ lạy Đấng đang ẩn mình cách sống động nơi Bí tích cực trọng này.
Tác giả: Khiêm Nhu lược dịch
Nguồn tin: www.thecatholicthing.org