Cha xứ và các hội đoàn

Mỗi giáo phận, giáo xứ, thậm chí các giáo họ đều có các hội đoàn. Ở cấp giáo giáo phận có các hội đoàn cấp giáo phận như: Hội Gia trưởng giáo phận, hội Hiền mẫu giáo phận, hội Caritas giáo phận, hội Giới trẻ giáo phận, Thiếu nhi giáo phận, Gia đình Phạt tạ Thánh Tâm giáo phận, Lòng Thương xót giáo phận… Ở cấp giáo hạt cũng có các hội đoàn cấp giáo hạt: Hội Gia trưởng giáo hạt, hội Hiền mẫu giáo hạt, hội Caritas giáo hạt, Liên huynh giáo hạt, hội Lòng Thương xót giáo hạt, hội Phạt tạ Thánh Tâm giáo hạt… Ở cấp giáo xứ hay giáo họ lại cũng có những đoàn hội thuộc cấp giáo xứ hay giáo họ.

Mỗi giáo phận, mỗi giáo hạt, mỗi giáo xứ, thậm chí mỗi giáo họ luôn cần đến các hội đoàn. Một giáo phận, một giáo hạt, một giáo xứ, hay giáo họ không thể thiếu các hội đoàn. Giáo phận, giáo hạt, giáo xứ, giáo họ phát triển, thăng tiến ở chỗ giáo phận, giáo hạt, giáo xứ, giáo họ có các hội đoàn thăng tiến. Một giáo xứ càng nhiều hội đoàn và hội đoàn càng phát triển, càng sống đạo tốt, giáo xứ càng sinh động, càng phát triển. Giáo phận, giáo hạt, giáo xứ, giáo họ sẽ “chết” nếu không có hội đoàn hoặc các hội đoàn không còn sinh động nữa.

Tuy nhiên, các hội đoàn phát triển mạnh, thăng tiến nhiều trên hành trình đức tin, chắc chắn phải nhờ đến sự tích cực của các cha đặc trách hội đoàn cấp giáo phận, giáo hạt, cha xứ hoặc cha phó tại các giáo xứ. Có thể nói được rằng mỗi hội đoàn tại các giáo xứ không thể thiếu cha xứ, người trực tiếp hướng dẫn giáo xứ nói chung và các hội đoàn trong giáo xứ nói riêng để cùng nhau xây dựng giáo xứ, cùng nhau lớn lên về mọi mặt, nhất là lớn lên về đức ái hoàn hảo ngay trong ơn gọi của mình. Vì thế, hội đoàn trong một giáo xứ, giáo họ phải được đặt dưới sự hướng dẫn của các cha xứ, và ngược lại cha xứ phải là người gần gũi, quan tâm tới các hội đoàn, nhất là về linh đạo của hội đoàn.

Các hội đoàn phải đặt mình dưới sự hướng dẫn của cha xứ. Theo Giáo luật điều 519, “Cha xứ là chủ chăn riêng của giáo xứ đã được giao phó, và thi hành việc săn sóc mục vụ của cộng đoàn được uỷ thác dưới quyền của Giám Mục giáo phận, vì được gọi thông phần với Giám Mục vào các tác vụ của Đức Kitô, ngõ hầu chu toàn nhiệm vụ giảng dạy, thánh hoá và quản trị đối với cộng đoàn ấy, với sự cộng tác của các linh mục khác hoặc với các phó tế và cả sự hợp lực của các giáo dân, theo quy tắc luật định”. Vì cha xứ có trách nhiệm giảng dạy, thánh hoá và quản trị giáo xứ nên mọi hội đoàn trong giáo xứ phải được đặt dưới sự hướng dẫn của cha xứ từ việc quản trị đến thiêng liêng. Nhờ đó mà hội đoàn được lớn lên mọi mặt, nhất là trưởng thành thiêng liêng mỗi ngày.

Vì được trao cho trách nhiệm trông coi giáo xứ nên cha xứ phải chăm lo cho các hội đoàn trong giáo xứ của mình. Sự chăm lo cho ấy thông qua việc gần gũi, quan sát, lắng nghe và đáp ứng các nhu cầu chính đáng của các hội đoàn: hướng dẫn quản trị để hội đoàn được vững mạnh, hướng dẫn thiêng liêng để hội đoàn đi theo đúng đường lối Chúa, hướng dẫn tinh thần của hội đoàn, để mỗi thành viên của hội đoàn được thánh hoá trong tinh thần của chính hội đoàn mình tham dự. Chẳng hạn: hội phạt tạ Thánh Tâm sống theo linh đạo Thánh Tâm Chúa Giêsu, huynh đoàn Đaminh sống theo gương sáng của thánh tổ Đaminh, hội con Đức Mẹ sống theo gương mẫu của Mẹ Maria hết lòng vâng theo thánh ý Chúa trong mọi sự, hội Gia trưởng noi gương thánh cả Giuse chu toàn bổn phận của người cột trụ trong gia đình về cuộc sống hằng ngày cũng như về đời sống đức tin…

Muốn giúp được các hội đoàn như thế, cha xứ phải cố gắng thật nhiều. Cha xứ phải dành nhiều thời gian cho các hội đoàn, nghiên cứu sâu sắc về cơ cấu tổ chức, về linh đạo của hội đoàn, giúp tĩnh tâm, giải tội cho các hội viên vào dịp bổn mạng, tuyên hứa, lặp lại lời tuyên hứa…, nhất là cha xứ phải cầu nguyện liên lỉ cho các hội đoàn nói chung, cho từng thành viên nói riêng, và cho những trường hợp khó khăn về đời sống đức tin cũng như trong cuộc sống hằng ngày. Giáo luật điều 529 nhắn nhủ rằng “Để siêng năng chu toàn chức vụ chủ chăn, cha xứ hãy tìm cách hiểu biết mọi tín hữu đã uỷ thác cho mình săn sóc; vì thế, cha xứ cần thăm viếng các gia đình, san sẻ những lo lắng, ưu tư nhất là tang tóc của các tín hữu và để an ủi họ trong Chúa; nếu họ có lỗi lầm gì, thì phải sửa bảo họ cách khôn khéo; đối với bệnh nhân là những người gần chết, hãy dốc hết tình bác ái với họ, tăng cường sức lực cho họ qua các bí tích và phó thác linh hồn họ cho Thiên Chúa…” Cha xứ không những phải quan tâm chăm sóc kỹ lưỡng từng tín hữu, mà còn phải quan tâm đến tất cả các hội đoàn trong giáo xứ như vậy.

Cha xứ được trao phó trách nhiệm giảng dạy, thánh hoá và quản trị giáo xứ. Vì thế, mỗi con chiên trong đoàn chiên của giáo xứ đều cần đến sự chăm sóc chu đáo của cha xứ. Không những phải chăm lo cho từng con chiên về cuộc sống hằng ngày, cha xứ còn phải chăm lo cách đặc biệt cho phần rỗi của các tín hữu. Không dừng lại ở đó, cha xứ còn phải chăm lo hội đoàn bởi mỗi hội đoàn phát triển và thăng tiến là các thành viên thăng tiến và cả giáo xứ cũng phát triển. Sự tồn tại và phát triển của một giáo xứ tuỳ thuộc nhiều ở sự tồn tại và phát triển của các hội đoàn. Vì thế, để điều hành giáo xứ thành công, cha xứ phải ân cần chăm sóc từng con chiên và phải lưu tâm đến việc phát triển các hội đoàn trong giáo xứ.