Các Thánh Tử đạo đã làm sinh lời những yến bạc

Trong kinh doanh, buôn bán, người ta vẫn thường nói “buôn có bạn bán có phường” để nói lên sự cần thiết của việc hợp tác trong kinh doanh. Câu nói trên có thể biến tấu thành “buôn có lợi, bán có lời”, để nói lên mục đích chính yếu mà việc kinh doanh buôn bán nhắm tới, đó là sinh lời. Chắc chắn không ai ngốc đến mức đầu tư, kinh doanh cho vui, mà chẳng hề nhắm tới sinh lời. 

Cuộc đời cũng là một cuộc đầu tư, buôn bán hay làm ăn để sinh lợi. Chúng ta bước vào cuộc đời này với những vốn liếng khác nhau: người có sức khỏe, người có tài năng; người có trí tuệ, người có điều kiện vật chất; người có nhiều cơ hội, người lại phải đối diện với không ít thiệt thòi và thử thách. Nhưng dù nhiều hay ít, tất cả đều nhận được những ân ban quý giá từ Thiên Chúa. Vấn đề không phải là chúng ta có bao nhiêu vốn liếng, nhưng là chúng ta đã sử dụng những gì mình có như thế nào. Để rồi, cuộc đầu tư mang tên “cuộc đời” có đang thực sự sinh lời hay không?

Bài Tin Mừng trong Chúa Nhật XXXIII Thường Niên Năm A hôm nay với dụ ngôn những yến bạc (Mt 25,14-30), Chúa Giêsu đã cho ta thấy đời sống đức tin cũng là một cuộc đầu tư để sinh lời cho Chúa. Với yến bạc thiêng liêng mà Chúa ban tặng: đức tin, đức cậy, đức mến cùng những khả năng Chúa ban, với tự do, lý trí và ý chí, con người cần biết làm cho những yến bạc ấy sinh lời. Để rồi, với những thứ lợi ích sinh ra từ những yến bạc ấy, ông chủ là chính Thiên Chúa sẽ khen ngợi và ân thưởng: “Khá lắm! Hỡi đầy tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh”. Niềm vui ở đây là niềm vui viên mãn trong tiệc cưới Thiên Đàng. Đó cũng chính là đích điểm, món lời lớn nhất và vĩnh cửu nhất, mà đời sống đức tin của người Công giáo nhắm tới.

Ngược lại, nếu giống như người được trao một yến, thay vì đem số bạc ấy đi làm ăn sinh lợi, hay ít ra là “gửi vào ngân hàng để lấy lời”, anh ta lại đào lỗ dưới đất và chôn giấu tài sản của chủ. Hậu quả là khi trở về, ông chủ đã quở trách: “Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác” và bị “quăng ra chỗ tối tăm bên ngoài, nơi người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng” (x. Mt 25,26.30). 

Thoạt nhìn, người đầy tớ này dường như không làm điều gì sai trái. Anh không đánh mất tài sản, không tiêu xài hoang phí, cũng không chiếm đoạt của chủ. Anh chỉ đơn giản là giữ nguyên số vốn được giao. Nhưng chính ở đây lại bộc lộ sự sai lầm nghiêm trọng: anh đã nhầm lẫn giữa trung thành và thụ động, giữa bảo toàn tài sản và chu toàn trách nhiệm. Anh giữ được số bạc, nhưng không làm cho nó sinh lợi. Anh không gây thiệt hại cho chủ bằng hành động bất chính, nhưng lại làm thất thoát mục đích của việc được trao phó.

Trong bối cảnh xã hội thời Chúa Giêsu, chôn tiền là một cách được công nhận để bảo vệ tài sản quý giá trong thế giới cổ đại, đặc biệt là khi an ninh không chắc chắn. Người đầy tớ giữ gìn tài sản của chủ, nhưng anh ta từ chối sử dụng nó vì lợi ích của chủ. Tài năng tượng trưng cho những gì Chúa giao phó cho các tôi tớ của Ngài, bao gồm khả năng, thời gian, nguồn lực, ảnh hưởng và cơ hội phục vụ. Quản lý trung thành đòi hỏi nhiều hơn là tránh tổn thất; nó tìm cách tôn vinh Chúa thông qua sự vâng phục hiệu quả[1]. Đó cũng có thể là hình ảnh của mỗi chúng ta trong đời sống đức tin. Có khi chúng ta không làm điều gì quá xấu xa, nhưng lại chẳng làm được điều gì tốt lành. Chúng ta không chủ động gây tổn thương cho ai, nhưng cũng chẳng mở lòng để yêu thương và giúp đỡ. Chúng ta giữ đạo theo thói quen, nhưng không để đức tin biến đổi cuộc đời. Chúng ta có khả năng, có thời gian, có cơ hội, nhưng lại ngại dấn thân, sợ hy sinh và sợ thiệt thòi. Chúng ta muốn được an toàn trong vùng quen thuộc của mình, đến nỗi không dám bước ra để phục vụ và làm chứng cho Tin Mừng.

Như thế, Thiên Chúa không chấp nhận chúng ta chôn chặt những yến bạc Ngài ban, để rồi những yến bạc ấy bị thui chột hay hao mòn. Vì chính khi chúng ta chôn chặt những tài năng Chúa ban, chúng ta đang làm mất giá và hao mòn những yến bạc ấy, dù có vẻ như nó vẫn được bảo đảm cách chặt chẽ “dưới lòng đất”. Trái lại, Thiên Chúa luôn đòi hỏi chúng ta biết tận dụng những yến bạc là thời gian, là cơ hội, là sức khỏe, là tài năng, là mọi ơn Ngài ban để có thể làm sinh lời những yến bạc khác. Những yến bạc sinh hoa trái chính là dấu chỉ cho thấy chúng ta đã biết sống trung thành và quảng đại với những ân huệ Thiên Chúa trao ban. Nhờ đó chuẩn bị tâm hồn đón nhận niềm vui Nước Trời.

Các Thánh là những người đã sử dụng cách tốt nhất những yến bạc Chúa trao, để làm sáng danh Chúa, xây dựng Giáo hội và đem lại ích lợi thiêng liêng cho bản thân cũng như cho biết bao tâm hồn khác. Các ngài đã được Thiên Chúa ân thưởng xứng đáng với vinh phúc Nước Trời. Cách đặc biệt, các Thánh Tử đạo Việt Nam, mà chúng ta được mừng kính trọng thể hôm nay, cũng là những “đầy tớ tài giỏi và trung thành”. Các ngài đã tận dụng tối đa những yến bạc Chúa ban, nhất là dùng chính máu mình, để làm trổ sinh những yến bạc khác cho Chúa, hầu làm sáng danh Chúa và mưu ích cho bao thế hệ tương lai. Các Thánh Tử đạo cũng là những con người bình thường như chúng ta, cũng được Chúa ban cho năm yến, hai yến hoặc chỉ một yến. Nhưng điểm chung nơi các ngài là một đức tin kiên vững, một lòng cậy trông sắt son và một tình yêu dành cho Thiên Chúa, vượt lên trên mọi sợ hãi, đe dọa, đau khổ và nhất là cái chết để làm chứng cho đức tin của mình.

Còn chúng ta, những người tín hữu Công giáo đã được Thiên Chúa ban cho những yến bạc, kẻ năm yến, người hai yến, người khác thì một yến. Vậy chúng ta đã làm gì để làm cho những yến bạc ấy sinh lời trong cuộc sống đức tin hằng ngày?

Chúng ta có đang thực sự sống đức tin hay chỉ mang danh là người có đạo? Chúng ta có chu toàn bổn phận của một người Kitô hữu không? Chúng ta đã tham dự Thánh lễ thế nào, đã lãnh nhận các Bí tích, nhất là Bí tích Hòa Giải và Thánh Thể ra sao? Chúng ta đã xây dựng tương quan với Chúa thế nào và sống bác ái, yêu thương với tha nhân ra sao? Đó chính là cách tốt nhất và đơn giản nhất để làm triển nở yến bạc đức tin, cũng như giúp Lời Chúa được sinh hoa kết trái nơi chính mình và người khác. Khi ấy, cũng như lời Chúa nói với những người đứng bên phải trong ngày Chúa quang lâm: “Mỗi khi các ngươi làm như thế cho những kẻ bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta vậy” (Mt 25,40). Cũng vậy, mỗi khi biết dùng yến bạc Chúa trao để sinh lời cho những anh chị em và chính mình, chúng ta đang làm sinh lời cho chính Chúa vậy.

Cuộc đời mỗi người là một cuộc đầu tư mà Thiên Chúa đã trao cho chúng ta. Ngày hôm nay, chúng ta vẫn còn thời gian, còn sức khỏe, còn cơ hội và còn biết bao ân huệ để làm cho những yến bạc ấy sinh hoa kết trái. Nhưng chúng ta không biết ngày nào ông chủ sẽ trở về. Ngày của Chúa sẽ đến như kẻ trộm ban đêm (1Tx 5,2). Vì thế, đừng để đến khi phải tính sổ mới nhận ra rằng mình đã bỏ phí quá nhiều cơ hội, đã chôn vùi quá nhiều ân huệ và đã để cho những yến bạc Chúa trao trở nên vô ích.

Ước mong qua Bài Tin Mừng hôm nay, nhất là qua mẫu gương đời sống kiên trung của các vị thánh Tử đạo cha ông, chúng ta mỗi ngày thêm ý thức hơn về việc sử dụng những yến bạc để làm lợi và sinh lời cho Chúa. Để rồi, khi ông chủ tính sổ, chúng ta hiên ngang bước tới và thưa: “Thưa ông chủ, ông đã giao cho tôi năm yến, tôi đã gây lời được năm yến khác đây” (x. Mt 25,20.22).

1. ^ https://biblehub.com/matthew/25-25.htm