
Lễ Các Thánh Nam Nữ năm nay thật đặc biệt, vì trùng với Chúa Nhật XXXI Thường Niên Năm A. Do đó, Phụng vụ ngày lễ được cử hành theo ngày Lễ Các Thánh Nam Nữ. Dẫu vậy, chúng ta vẫn có thể thấy sự tương đồng giữa Phụng vụ Lời Chúa của Chúa Nhật XXXI Thường Niên với Lễ Các Thánh. Bởi lẽ, bản văn Lời Chúa những tuần cuối Năm Phụng vụ đều quy hướng về ngày Cánh Chung, ngày mà Đức Giêsu sẽ trở lại trong vinh quang, để phán xét kẻ sống và kẻ chết. Nếu các bài đọc trong các Chúa Nhật cuối Năm Phụng vụ nói về sự thưởng phạt dành cho tất cả mọi người, bất kể tốt xấu, tùy thuộc vào những việc họ đã làm trên trần gian, thì phụng vụ Lời Chúa Lễ Các Thánh Nam Nữ, cũng hướng về ngày Cánh Chung, nhưng trong một viễn cảnh vinh quang, nghĩa là dành cho những ai đã “trải qua cơn thử thách lớn lao và đã giặt sạch và tẩy trắng áo mình trong máu Con Chiên.” (x. Kh 7,14).
Thật vậy, nhờ Bí tích Rửa tội, chúng ta được dìm vào trong cái chết và sự phục sinh của Đức Kitô, được tái sinh nhờ Nước và Thánh Thần, được gia nhập hội đoàn các thánh, nghĩa là tất cả chúng ta đã là thánh. Trong số những người đã được Rửa tội và trung thành với đức tin, Giáo lý Hội Thánh Công giáo tuyên xưng mầu nhiệm các thánh thông công. Đó là mầu nhiệm nói lên sự hiệp thông của ba thành phần trong Hội Thánh: Những tín hữu đang còn sống trên trần gian, các linh hồn trong Luyện ngục, và các thánh trên trời, mà chúng ta mừng kính hôm nay. Cả ba thành phần đều có tương quan mật thiết với nhau, như những chi thể trong cùng một Thân Thể duy nhất là Thân Mình Mầu Nhiệm Đức Kitô. Nếu các thánh là những người đã là thánh trọn vẹn, thì các linh hồn nơi Luyện ngục “sẽ là thánh trọn vẹn” sau khi đã được thanh tẩy, còn chúng ta là những người “cũng là thánh”, nếu trung thành với Chúa và Giáo hội cho tới hơi thở cuối cùng.
Trong đó, các thánh mà chúng ta mừng kính hôm nay cũng là những con người như chúng ta. Trong đó, có những vị đã trải qua một cuộc đời thánh thiện với những gương nhân đức sáng ngời, hoặc đã hy sinh để làm chứng cho Chúa bằng chính cái chết của mình, nên đã được ân thưởng Thiên đàng ngay sau khi rời bỏ cuộc sống trần thế và được Hội Thánh tuyên phong hiển thánh. Cũng trong số các thánh, có những vị thánh, có thể là tổ tiên, ông bà, cha mẹ chúng ta, những người đã sống một cuộc sống như chúng ta, cũng có lỗi nọ, tội kia. Nhưng sau một thời gian được “tẩy mình trong máu Con Chiên” nơi Luyện ngục bằng tình yêu của Chúa, các ngài cũng đã được Thiên Chúa ân thưởng Nước Trời.
Cách chung, các thánh mà chúng ta mừng kính hôm nay là những người “được gọi là con Thiên Chúa, những người đã đặt hy vọng vào Đức Kitô, nên đã được Ngài làm cho nên thanh sạch” (x. 1Ga 3,1-3). Đó là những người đã biết tự hạ mình xuống, để được chính Chúa nâng lên (x. Mt 23,12)[1]. Họ đã sống trung thành với Hiến Chương Nước Trời là Tám mối phúc thật trong Bài giảng trên núi như trong bài Tin Mừng (x. Mt 5,1-12), cách triệt để hoặc có thể chưa trọn vẹn.
Trong khi đó, mỗi người chúng ta, những người vẫn đang tiếp tục hành trình “nên thánh” cách trọn vẹn, chúng ta cũng đã “là thánh” nhờ Bí tích Rửa tội. Nhưng vì vẫn phải sống kiếp phàm nhân trên trần thế, nên chúng ta vẫn có thể sai lỗi và đánh mất sự “thánh” của Bí tích Rửa tội. Vì thế, nơi dương thế chúng ta luôn cần tới Thánh lễ, các Bí tích và các việc lành phúc đức, để thanh luyện, hầu xứng đáng trở thành “thánh” cách viên mãn trong Nước Trời mà Chúa hứa ban. Dẫu vậy, sẽ thật bi đát nếu ai đó trong chúng ta, dù đã là “thánh” nhờ Bí tích Rửa tội, nhưng lại cương quyết khước từ, chối bỏ Thiên Chúa và Giáo hội, nghĩa là không chịu hoán cải cho tới cùng, thì chúng ta vẫn có thể đánh mất sự “thánh” mà chúng ta lãnh nhận ngày Rửa tội. Bởi lẽ Thiên Chúa đã ban cho con người tự do và Ngài luôn tôn trọng tự do chọn lựa của chúng ta.
Chính vì thế, mừng Lễ Các Thánh Nam Nữ hay cầu nguyện cho các linh hồn trong Luyện ngục, chúng ta không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh các thánh hay cầu nguyện cho các linh hồn đã qua đời, nhưng đây cũng là cơ hội quý báu để chúng ta suy ngẫm về chính mình, về cuộc sống và ơn gọi của mỗi chúng ta. Để rồi, noi gương các thánh, chúng ta luôn nỗ lực trung thành với Chúa và Giáo hội tới hơi thở cuối cùng. Đồng thời, chúng ta được mời gọi tiếp tục cầu nguyện cho các linh hồn nơi Luyện ngục, đặc biệt trong tháng Mười Một này, với niềm hy vọng Thiên Chúa sớm ghé mắt ân thưởng Nước Trời cho các ngài. Khi ấy, các ngài cũng trở thành những vị thánh mà chúng ta mừng kính hôm nay để tiếp tục chuyển cầu cùng Chúa cho chúng ta.
Tắt một lời, nhờ việc trung thành và can đảm sống đức tin của mình, nhờ việc noi gương bắt chước các thánh hay qua những lời cầu nguyện chân thành cho các linh hồn, nghĩa là sống trọn vẹn mầu nhiệm các thánh thông công, chúng ta tin rằng, dù vì những khiếm khuyết nơi dương thế, có thể sau cái chết, chúng ta sẽ chịu thanh luyện ít lâu. Nhưng chắc chắn một ngày không xa, tất cả chúng ta sẽ được hưởng vinh phúc và hợp đoàn cùng chư thần thánh trên trời, như hôm nay chúng ta mừng kính.
Tác giả: Thất Nguyễn