Quyền không còn đúng

“Đừng chống cự người ác!”.

Sau 27 năm tù, khi trở thành Tổng thống Nam Phi, Nelson Mandela có đủ quyền lực để trả thù những người từng giam cầm mình. Nhưng ông đã chọn một con đường khác: mời chính viên cai ngục của ông đến dự lễ nhậm chức. Cả thế giới sững sờ.

Người ta thường đồng hoá quyền lực với chân lý; nói cách khác, với điều đúng. Lời Chúa hôm nay đặt ra một nghịch lý: có những lúc quyền vẫn còn đó, nhưng điều đúng lại nằm ở việc không sử dụng nó. Đó là lúc ‘quyền không còn đúng’.

Khi nói “Đừng chống cự người ác!”, Chúa Giêsu không cổ võ sự hèn nhát, cũng không chấp nhận sự bất công. Động từ Hy Lạp ở đây, mē antistēnai, hàm ý: đừng đáp trả sự dữ bằng chính logic của sự dữ. Người môn đệ vẫn đứng về phía điều đúng, nhưng không để điều ác quyết định cách mình hành động. Bởi lẽ, đáp trả điều ác bằng cùng một thứ vũ khí chỉ làm điều ác nhân đôi. Nói cách khác, người môn đệ không để mình xuống cùng một cấp độ với kẻ tấn công mình.

Điều khó nhất không phải là chiến thắng một cuộc xung đột, nhưng là giữ cho tâm hồn mình không bị biến dạng bởi nó. Đó là một chiến thắng khó hơn nhiều so với việc đánh bại đối phương. “Lấy hận thù đáp trả hận thù chỉ làm hận thù gia tăng, thêm bóng tối vào một đêm vốn đã không còn sao!” - Martin Luther King Jr..

Vậy điều gì xảy ra khi con người đồng hoá quyền lực với điều đúng? Akháp muốn vườn nho của Navốt; hoàng hậu dùng quyền lực để đạt điều ấy - bài đọc một. Một người vô tội bị giết, và điều sai được khoác lên dáng vẻ của công lý. Điều đáng sợ không phải là có quyền, nhưng là tin rằng mình đúng chỉ vì mình có quyền. Thế nhưng, không phải mọi điều tôi có quyền làm đều là điều tôi nên làm. Đó là lúc ‘quyền không còn đúng’.

Vậy mà câu chuyện vườn nho không hề là một câu chuyện xa xưa. Nó vẫn xuất hiện trong những phản ứng rất thường ngày của chúng ta. Khi bị tổn thương, chúng ta nghĩ mình có quyền trả miếng; khi bị hiểu lầm, chúng ta nghĩ mình có quyền làm tổn thương lại; khi nắm phần đúng, chúng ta nghĩ mình có quyền chiến thắng bằng mọi giá. Không! Chính ở đó, Tin Mừng đặt ra một câu hỏi khó hơn nhiều: điều tôi sắp làm có chữa lành vết thương này, hay chỉ làm nó sâu thêm? “Điều đúng không trở nên đúng hơn vì nhiều người tin; điều sai không trở nên đúng hơn vì nhiều người làm!” - G. K. Chesterton.

Chúa Giêsu đã sống điều Ngài dạy. Khi bị vả mặt trong dinh thượng tế, Ngài hỏi: “Nếu tôi nói sai, hãy chứng minh xem sai ở chỗ nào; còn nếu tôi nói phải, tại sao anh lại đánh tôi?”. Ngài không trả đũa, cũng không thoả hiệp với điều sai. Ngài vẫn đứng về phía chân lý mà không dùng phương thế của sự dữ. Trên thập giá, điều thế gian gọi là thua lại trở thành chiến thắng của tình yêu. Có những lúc, chiến thắng thật sự bắt đầu khi chúng ta từ bỏ quyền trả đũa.

“Lạy Chúa, cho con biết chọn điều đúng theo cách của Chúa; giữ tâm hồn con khỏi bị biến dạng bởi điều ác; và xin hiểu thấu điều con thầm thĩ nguyện xin!”, Amen.