Gia đình cần Giáo hội hay Giáo hội cần gia đình?

Thứ bảy - 17/01/2026 00:15 31

Lập luận cho tiêu đề của bài viết này không phải để trả lời vấn nạn nhưng là để khẳng định mối tương quan chặt chẽ giữa gia đình và Giáo hội: gia đình cần đến sự hướng dẫn khôn ngoan và kho tàng ân sủng qua việc cử hành phụng vụ các bí tích. Nếu như gia đình cần đến điểm tựa là Giáo hội thì Giáo hội cũng rất cần đến gia đình qua việc cộng tác và đóng góp những người con tốt lành cho công cuộc loan báo Tin mừng và phục vụ Giáo hội cũng như tha nhân. Cách nào đó, cuộc khủng hoảng gia đình hiện nay tại Tây Phương cũng kéo theo nhiều hệ lụy đối với khủng hoảng đức tin và sự sụt giảm ơn gọi linh mục và thánh hiến.

Thật ý nghĩa, chúng ta có thể tìm ngay được mối tương quan chặt chẽ và tốt đẹp giữa gia đình và Giáo hội qua phụng vụ Lời Chúa của ngày thứ Tư trong tuần năm chẵn, sau Chúa Chúa Nhật I Mùa Thường Niên.

Nơi bài đọc I, trích sách Samuel quyển thứ nhất (1Sm 3, 1-10. 19-20), kể về việc cậu bé Samuel được gửi vào trong Nhà Chúa để giúp việc cho thầy cao niên Êli và để được dậy dỗ cách lắng nghe tiếng Chúa rồi truyền đạt lại cho dân chúng vào thời mà Lời Chúa rất khan hiếm. Việc Samuel được gửi vào đền thờ cũng là tâm tình tạ ơn và giữ lời hứa của người mẹ hiếm muộn tên là Anna. Bà đã cầu nguyện tha thiết với Chúa trong nước mắt để xin có được một mụn con trai và nếu được thì hứa sẽ dâng người con ấy vào nhà Chúa. Đây cũng là sự quảng đại dâng hiến của người mẹ quá đỗi hạnh phúc vì được Chúa thương nhận lời. Món quà đầy giá trị dành cho Chúa cũng mang lại bao nhiêu sự tốt lành cho Dân Chúa, vì Samuel trở thành vị đại ngôn sứ và không bỏ sót lời nào của Chúa, để thi hành sứ vụ của mình trong cộng đoàn Dân Chúa thời ấy.

Hình ảnh một cậu bé nhỏ tuổi sống bên thầy Êli đã cao niên để được dậy dỗ và uốn nắn cho thấy tính kế thừa đầy sinh động giữa các thế hệ. Nếu Giáo hội thiếu đi thế hệ trẻ thì sẽ thiếu đi sự năng động và trẻ trung, nhất là sẽ thiếu đi sự rộng mở về chân trời của tương lai phía trước. Do vậy, sự quan tâm đến thiếu nhi và thế hệ trẻ là sự khẩn thiết của Giáo hội đối với thời đại hôm nay. Làm thế nào để các em gắn bó với các đấng bậc và Giáo hội, mà nhờ đó các em được đánh động bởi những mẫu gương tốt lành, và cụ thể hóa trong việc tập luyện nhân cách cùng đời sống đức tin cũng như đời sống bác ái trong dấn thân phục vụ, cũng là phần chủ chốt trong việc mục vụ và đồng hành với thế hệ trẻ trong gia đình Giáo hội hôm nay.

Việc duy trì cho các em thiếu nhi và các bạn trẻ thời nay gắn bó với truyền thống gia đình và với đời sống sứ vụ của Giáo hội là đang chắp cho các em một đôi chân vững vàng để bước đi trên con đường hướng về phía trước với tương lai rộng mở.

Nơi bài Tin mừng theo thánh Marcô (Mc 1, 29-39) đề cập đến việc Đức Giêsu và các Tông đồ về thăm gia đình của hai ông Phêrô và Anrê liền thấy nhạc mẫu của ông Phêrô lên cơn sốt thì ngay lập tức đã chữa cho bà được khỏi bệnh, để bà có thể phục vụ Chúa Giêsu và các môn đệ. Đây cũng là hình ảnh rất đẹp về mối tương quan giữa Giáo hội và gia đình: Mặc dù Đức Giêsu và các Tông đồ rất bận rộn với sứ vụ, nhưng vẫn dành thời gian để thăm viếng gia đình Phêrô, và kịp thời chữa lành cho bà mẹ vợ. Sự hiện diện này cũng là món quà rất quý dành cho những người sống trong bậc gia đình. Giữa biết bao nhiêu lo toan, bận tâm, cùng vất vả khó nhọc, cũng như phải đối phó với những khó khăn và thử thách thì các gia đình lại nhận được sự khích lệ từ Giáo hội, nhất là trong lãnh vực giáo dục đức tin cho con cái của mình trước trào lưu tục hóa và thực dụng của thời đại hôm nay.

Vì vậy, sự viếng thăm, đồng hành và khích lệ của các mục tử dành cho gia đình và các thành viên lớn nhỏ trong mọi hoàn cảnh cuộc sống cũng cần được ưu tiên trong chương trình và kế hoạch mục vụ của mình. Đức Cố Phanxicô đã từng khích lệ sự ra đi để đến với các vùng ngoại biên là để cảm thông và thấu hiểu điều kiện sống và hoàn cảnh sống cách thực tiễn của các gia đình thời nay. Với đức ái mục tử và sự bao bọc các gia đình trong ân sủng qua việc cử hành các bí tích, chắc chắn các đấng bậc sẽ là điểm tựa vững chãi cho các gia đình Công giáo thời nay, để đứng vững trước các cơn lốc và vòng xoáy của của thời cuộc.

Mối tương quan mật thiết giữa gia đình với Giáo hội được thể hiện cụ thể nhất qua các gia đình có người dâng mình cho Chúa sống trong ơn gọi linh mục hay thánh hiến. Chính gương tốt lành của các bậc ông bà cùng nền giáo dục thấm nhuần đức tin và sự nhân ái trong gia đình đã làm nảy nở những mầm mống ơn gọi cho Giáo hội. Ở chiều ngược lại, các linh mục và tu sĩ cũng làm cho các thành viên thân thuộc trong gia đình và dòng họ của mình được biến chuyển theo chiều hướng tích cực và cũng giúp họ dễ dàng tiếp cận với nếp sống sinh hoạt của Giáo hội, để cảm thông, cộng tác và góp phần mình bằng cách này cách khác cho công cuộc xây dựng Giáo hội cùng sẵn sàng đảm đương bất cứ công việc phục vụ nào.

Xin cho mỗi Kitô hữu và các gia đình Công giáo luôn gắn bó mật thiết với Giáo hội và thấu hiểu sâu xa những ưu tư của Giáo hội để Giáo hội luôn là dấu chỉ cho con người ở mọi thời đại. Cách đặc biệt, ước mong các em thiếu nhi và người trẻ luôn được thừa hưởng nền giáo dục vững chãi qua các bậc cha ông và tiền bối trong gia đình, nhất là được bén rễ sâu về đức tin trong Giáo hội, để được thăng tiến về mọi phương diện và đảm nhiệm cách nhiệt thành và quân bình những trọng trách trong gia đình, xã hội và Giáo hội theo gương của Đức Giêsu, Đấng đến để phục vụ chứ không phải để được người ta phục vụ, và hiến mạng sống mình làm giá cứu chuộc muôn người.

Tác giả: Tăng Kỳ Mục