Hình ảnh đẹp về người mục tử giữa đoàn chiên

Đại lễ kính cha Thánh Đaminh, quan thầy đệ nhị là một dịp lễ lớn trong năm của người Công giáo Giáo phận Bùi Chu, thường được tổ chức tại Nhà thờ Chính toà vào ngày 08 tháng 8 hằng năm. Dịp lễ này không chỉ gây ấn tượng bởi số lượng đông đảo người tham dự, lễ đài hoành tráng, bầu khí sống đạo sầm uất… mà còn bởi tinh thần hiệp thông và tích cực tham gia phục vụ của mọi thành phần Dân Chúa trong giáo phận, với những ca đoàn, ban kèn hàng trăm thành viên; đội ngũ tình nguyện viên nhiệt thành giữ gìn trật tự và môi trường. Cùng với đó là lòng đạo đức chân tình, sẵn sàng vượt mọi trở ngại thời tiết để sốt sắng dự lễ; xếp hàng dài chờ lãnh nhận Bí tích Hoà giải; cung kính lắng đọng chầu Thánh Thể… Ở đây, xin chia sẻ một hình ảnh rất đẹp và cảm động về tình cảm mà người giáo dân dành cho các linh mục trong dịp lễ kính Thánh Đaminh năm 2024 vừa qua.

Đúng 9 giờ sáng ngày 08 tháng 8 là rước đoàn lễ nghi từ Nhà thờ Tạm ra lễ đài tại quảng trường Nhà thờ Chính toà. Trời nắng như đổ lửa, không khí hơi ngột ngạt vì đoàn người dự lễ quá đông. Hơn nữa, ai cũng mong muốn được nhìn thấy Đức Giám mục cùng với linh mục đoàn trang trọng tiến ra hiệp dâng Thánh lễ nên vẫn còn cảnh chen lấn, xô đẩy. Nhưng cũng ở đó xuất hiện những người giáo dân đứng kín hai bên đường rước, mặc dù mồ hôi nhễ nhại nhưng thi nhau quạt để các cha bớt nóng. Một số người không ngần ngại đưa luôn chiếc quạt giấy mà mình đang cầm trên tay cho quý cha. Thỉnh thoảng còn nghe thấy tiếng rì rầm bảo nhau: “Giêsu Ma, trời nắng như thế này mà các cha mặc mấy lớp áo thế, có mà nóng chết!”

Có lẽ đây chỉ là những những hành động rất nhỏ nhưng lại thể hiện một sự quan tâm chân thành, sự yêu mến rất đơn sơ mà người giáo dân dành cho các vị mục tử của mình. Không quá lời khi khẳng định rằng, đó là những cử chỉ của tình hiệp nhất cha con. Người giáo dân Bùi Chu xưa nay vẫn thường có lòng yêu mến các đấng bậc tu trì. Hẳn đó là niềm vui đời dâng hiến của những mục tử ở giữa đoàn chiên. Và đồng thời cũng là một sự an ủi khích lệ rất lớn cho quý cha trên bước đường phục vụ.

Người giáo dân yêu mến các linh mục cũng là phải lẽ, bởi như thánh Gioan Vianey từng nói: “Một linh mục là món quà tốt đẹp nhất mà Thiên Chúa có thể ban cho Dân Người”. Cha Antoine Chevrier thậm chí còn nói rằng: “Nhà tạm đẹp nhất, hào quang chói nhất, chân đèn rực rỡ nhất, thánh đường uy nghi nhất, là linh mục”[1]. Có rất nhiều gương mẫu của các linh mục minh chứng điều ấy như thánh Vinhsơn Phaolô, thánh Gioan Bosco, thánh Đaminh… Đức Hồng y Angelo Comastri, Giám quản Đền thờ Thánh Phêrô và Đại diện của Đức Thánh cha tại thành Vatican từng nói: “Các linh mục là món quà của tình yêu Chúa […] Chắc chắn cũng có cả mầu nhiệm về Giuđa, nhưng chúng ta đừng quên: nếu có một Giuđa thì lại có 11 tông đồ chịu chết để làm chứng cho Chúa. Có một cái giá mà chức linh mục phải trả cho sự yếu đuối con người nhưng có bao nhiêu thánh linh mục, bao vẻ đẹp của chức linh mục lan toả khắp nơi”[2].

Thực tế nói chung thì phần lớn người giáo dân, nhất là tại Việt Nam, luôn dành sự quý trọng, quan tâm và yêu mến dành cho các linh mục, cũng như sẵn sàng bảo vệ các ngài trong bất cứ tình huống nào. Dẫu vậy đâu đó vẫn không thể tránh khỏi những người còn tỏ ra bất đồng, bất mãn và bất kính đối với các linh mục. Sự công thẳng của các ngài đôi khi thành cớ cho những chống đối, hạch sách, thù ghét. Những khiếm khuyết, yếu đuối của các ngài lại thành dịp cho họ bắt bẻ, bêu riếu, hạ bệ theo kiểu lý luận: “Thượng bất chính, hạ tắc loạn” hay “Người trên ở chẳng chính ngôi/ Khiến cho kẻ dưới chúng tôi hỗn hào/ Người trên ở chẳng được cao/ Khiến cho kẻ dưới lộn nhào lên trên”. Thậm chí cả sự nhân từ của các ngài đôi khi cũng bị lợi dụng cho những đòi hỏi, toan tính của con người…

Khách quan mà nói thì nguyên nhân của những bất đồng, chống đối cũng có thể một phần lỗi thuộc về các linh mục. Giáo hội vẫn có nhiều linh mục “trung tín và nhiệt tâm”, nhưng cũng có những linh mục “bất tín và nguội lạnh”. Tất nhiên, chỉ có Đức Giêsu là Mục Tử Nhân Lành đúng nghĩa và hoàn hảo mà thôi. Linh mục là người hiến thánh cho Thiên Chúa chứ chưa phải là thánh. Sách Giáo lý của Hội Thánh Công giáo dạy chúng ta rằng: Chính Đức Kitô hiện diện với Hội Thánh Người trong việc phục vụ của các thừa tác viên có chức thánh (số 1548). Tuy nhiên, sự hiện diện như vậy của Đức Kitô trong thừa tác viên không được hiểu là vị này đã được gìn giữ khỏi mọi yếu đuối của con người, khỏi tinh thần thống trị, khỏi sai lầm và khỏi cả tội lỗi (x. số 1550).

Để mối tương quan giữa các mục tử và đoàn chiên được tốt đẹp, gần gũi và thân tình thì cần những nỗ lực từ cả hai phía. Những hành động cụ thể có thể tóm gọn trong ba chữ “C” là: cầu nguyện, cảm thông và cộng tác. Kinh Thánh và giáo huấn của Giáo hội đã chuẩn bị cho việc xây dựng mối tương quan này:

Đối với các linh mục, rất đáng lưu tâm đến lời khuyên nhủ của thánh Phêrô, thường được đọc trong ngày lễ thánh mục tử: “Anh em hãy chăn dắt đoàn chiên mà Thiên Chúa đã giao phó cho anh em: lo lắng cho họ không phải vì miễn cưỡng, nhưng hoàn toàn tự nguyện như Thiên Chúa muốn, không phải vì ham hố lợi lộc thấp hèn, nhưng vì lòng nhiệt thành tận tuỵ. Đừng lấy quyền mà thống trị những người Thiên Chúa đã giao phó cho anh em. Như thế, khi vị Mục Tử tối cao xuất hiện, anh em sẽ được lãnh triều thiên vinh hiển không bao giờ hư nát” (1Pr 5,2-4). Nếu như chức linh mục là món quà quý giá Thiên Chúa trao tặng nhân loại thì khi trung thành với thiên chức và ơn gọi, linh mục là món quà nhân loại dâng tặng lại Thiên Chúa.

Nói về bổn phận của người tín hữu đối với các vị chủ chăn, cuốn Giáo lý Công giáo bản hỏi thưa của Hội đồng Giám mục Việt Nam đề cập đến ở câu 269: “Người tín hữu có bổn phận cầu nguyện, tôn kính, vâng lời các vị chủ chăn trong các điều hợp lẽ đạo, tích cực cộng tác xây dựng Nước Chúa, đồng thời cũng phải giúp đỡ các ngài về tinh thần và vật chất nữa”[3]. Khi thực hành như thế, người giáo dân sẽ làm cho các linh mục cảm thấy rằng trong sự yếu đuối nhân loại, có những người đồng hành với các ngài bằng lời cầu nguyện, nhìn nhận sự phục vụ của các ngài và với sự khuyến khích để các ngài không bỏ cuộc trong những thử thách và khó khăn.

Có một câu chuyện nhỏ, có lẽ hay gặp ở nhiều giáo xứ. Ngày giỗ bố, mấy người con sống ở các giáo xứ xung quanh cùng quy tụ về. Người mẹ già mắt mờ chân chậm ngồi trước bàn thờ thầm thĩ đọc kinh. Mấy anh chị em vừa làm cơm vừa túm tụm bàn tán: “Cha xứ bên tôi thế này không hay lắm… Cha xứ em thế kia dở tệ…” Những câu chuyện xoay quanh các mục tử thành đề tài nóng hổi. Chuyện bé xé ra to. Chuyện chưa biết rõ cũng làm như thể mình tường tận từng chi tiết. Chỉ đoán là thế mà cứ nói như kiểu mình bắt tận tay. Người mẹ chậm chạp bước ra, thỏ thẻ: “Các con có biết thật hay là mới chỉ nghe nói mà đã nói xấu các ngài như thế, kẻo phải tội… Nếu chẳng may các ngài còn điều này tiếng kia chưa tốt thì mình phải cầu nguyện nhiều hơn cho các ngài mới phải chứ! Đã bao giờ các con cầu nguyện cho các ngài chưa hay chỉ biết đòi hỏi và nói hành này kia?” Lời nói của người mẹ già khiến không gian im bặt, không còn những lời xầm xì nhỏ to.

Cuối cùng, xin được kết thúc với lời nguyện trong Kinh cầu cho các linh mục do Đức Hồng y Mudelin, Tổng Giám mục Chicago (1872-1939) soạn:

“Lạy Thiên Chúa giàu lòng thương xót, xin nhớ đến các linh mục
bởi các ngài cũng chỉ là tạo vật yếu đuối thấp hèn.
Xin Chúa hằng khơi dậy nơi tâm hồn các ngài
hồng ân đã lãnh nhận trong ngày chịu chức thánh.
Xin gìn giữ các ngài thật gần Chúa
để kẻ thù không lấn át được
và cũng để các ngài biết bảo vệ toàn vẹn
sự trong sáng của ơn gọi cao cả trong chức linh mục”[4].

[1] ĐHY. NGUYỄN VĂN THUẬN, Đường hy vọng, số 352.
[2] ĐHY Stella: Hãy chân thành yêu thương và nâng đỡ các linh mục, theo Hồng Thuỷ - Vatican (03/7/2019): https://www.vaticannews.va/vi/church/news/2019-07/beniamino-stella-thanh-hoa-linh-muc.html
[3] HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM, Giáo lý Công giáo (bản hỏi thưa), Nxb Tôn giáo, Hà Nội, 2004, tr. 84.
[4] ĐHY. MUDELIN, Kinh cầu cho các linh mục, theo WHĐ (17/6/2009): https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/kinh-cau-cho-cac-linh-muc-17931