Linh mục, người hoạ sỹ của Đức Kitô

Chức linh mục trong Giáo Hội vô cùng cao trọng. Đó là điều Thánh Công Đồng Vaticanô II đã nhiều lần nhắc nhở mọi người. Theo đó, trong công cuộc canh tân Giáo Hội, hàng linh mục giữ một vai trò rất quan trọng.
Linh mục, người hoạ sỹ của Đức Kitô
img 8135 4Chức linh mục trong Giáo Hội vô cùng cao trọng. Đó là điều Thánh Công Đồng Vaticanô II đã nhiều lần nhắc nhở mọi người. Theo đó, trong công cuộc canh tân Giáo Hội, hàng linh mục giữ một vai trò rất quan trọng. Mặt khác, chức linh mục dù cao trọng, nhưng ngày càng phải đối diện với vô vàn khó khăn, thử thách, nhất là trong một thế giới tục hóa, luôn muốn tầm thường hóa chức linh mục và người sống đời thánh hiến. Thật vậy, linh mục là người của Chúa, thuộc trọn về Chúa và sống hết mình vì Chúa qua việc phục vụ tha nhân, nhưng thật trớ trêu hình ảnh một số linh mục đã từng và vẫn đang bị biến dạng khi giáo dân không cảm nhận được Chúa Kitô đang hiện diện và hoạt động nơi các linh mục. Hệ quả là người giáo dân chỉ thấy những linh mục ấy giống những ông vua, vị quan tòa hay những viên chức đang tự thiết lập cho mình một hệ thống điều hành mới.[1] Hẳn nhiên, không phải mọi linh mục đều bị biến chất, nhưng trong một thế giới đề cao cái tôi, phụng thờ lối sống hưởng thụ, cũng như bị ảo hóa bởi mạng xã hội, thì hình ảnh một số linh mục sống không đúng căn tính của mình lại trở thành những hiện tượng có sức “viral” cực nhanh, khiến vết thương trên Thân Mình Đức Ki-tô là Giáo hội rỉ máu. Những linh mục như thế, dù có thể chỉ là “một chút men, nhưng lại là mem xấu” có sức làm dậy men cả “đấu bột thánh thiện” của chức linh mục, mà trong đó không thiếu những linh mục thánh thiện hết mình vì Chúa và Giáo hội.

Chính vì thế, có thể nói cũng như một người họa sĩ, người có thể tạo ra những bức tranh đa sắc, giàu hình thái về một đối tượng, một thực tại… tùy thuộc vào sự điêu luyện, tâm hồn nhạy bén, sự cảm nhận, kinh nghiệm cùng công cụ là những chiếc bút vẽ hay những bộ màu của mình, thì cũng vậy, linh mục chính là những người họa sĩ của Đức Ki-tô. Các ngài là những người đảm nhận sứ mạng cao cả là trình bày trung thành và toàn vẹn khuôn mặt của Thiên Chúa, Đức Giê-su Ki-tô và Giáo hội cho con người mọi nơi mọi thời. Theo đó, Giáo hội luôn thao thức và ước mong có những linh mục thánh thiện, những họa sĩ tài ba để trình bày những chân lý đức tin chân chính bằng những nét vẽ điêu luyện với những bức tranh không phải chỉ đẹp về hình thức, lung linh về sắc màu nhưng lại vô hồn, mà phải là những kiệt tác có hồn, có chiều sâu và có sức sống toát lên hình ảnh chân thực nhất về Thiên Chúa. Đáp lại niềm khát khao của mọi thành phần dân Chúa mọi thời, nhất là trong công cuộc canh tân toàn thể Giáo Hội, Thánh Công Đồng Vaticanô II ý thức rõ ràng và chân nhận rằng công cuộc canh tân này phần lớn tùy thuộc việc thi hành tác vụ Linh Mục đã được Thần Linh Chúa Ki-tô thúc đẩy và do đó Thánh Công Đồng tuyên bố “việc đào tạo Linh Mục là việc vô cùng quan trọng”.[2] Như thế, Giáo hội luôn coi trọng và đề cao việc đào tạo linh mục như một trong những điều tiên quyết nhằm canh tân Hội Thánh. Khi có những mục tử như lòng Chúa mong ước, Giáo hội có thể mở ra với thế giới, để những làn gió sống động của Chúa Thánh Thần tác động và canh tân mọi thành phần trong Giáo hội. Nhờ đó, Giáo hội đủ sức đối diện với những thách thức của thời đại. Cũng vậy, chính các mục tử là những nhân tố quan trọng giúp Giáo hội đi vào thế giới, sống với con người để phục vụ con người, nhằm đem ơn cứu độ và tình yêu Thiên Chúa lan tỏa và chiếu giãi ánh sáng Tin Mừng đến tận cùng trái đất, nhất là trong một xã hội ngày càng nhiều vấn đề và lòng người ngày càng đổi thay và dường như đang muốn loại trừ Thiên Chúa và chống đối Giáo hội của Ngài.[3]

Trong chiều hướng đó, việc họa lại cách chân thực, chính xác khuôn mặt Thiên Chúa cho con người mọi nơi mọi thời, nhất là trong thế giới đa phức và nhiễu nhương hôm nay phụ thuộc rất lớn vào người linh mục. Đúng như lời Mẹ thánh Têrêsa Calcutta đã chia sẻ :“Tôi chỉ muốn làm cây bút chì của Chúa, để Ngài gởi bức thư tình yêu của Ngài cho thế giới”.[4] Thì cũng vậy, mỗi linh mục cũng là những cây bút chì, những cây vẽ trong tay người họa sĩ tài ba là Đức Giê-su Ki-tô, để Ngài tiếp tục vẽ và gửi đến nhân loại những bức tranh thấm đẫm tình yêu đến tận cùng. Theo đó, khi để mình nên đồng hình đồng dạng với Đức Ki-tô, các linh mục sẽ là người họa sĩ tài ba, điêu luyện khi tận tâm thủ đắc và học hỏi từ người họa sĩ hoàn hảo của Thiên Chúa là Đức Ki-tô. Với những “cây bút chất lượng” và những “bộ màu vẽ tuyệt vời” được rút ra trong kho tàng đức tin của Giáo hội, các linh mục như lòng Chúa mong ước sẽ vẽ lên những bức họa tuyệt đẹp, có hồn, những kiệt tác cho thế giới và cho con người mọi nơi. Những bức họa như thế ắt hẳn sẽ làm say đắm nhiều người để từng ngày, nhờ sự điêu luyện của mình, những “họa sĩ đích thực của Đức Ki-tô” sẽ làm cho khuôn mặt Thiên Chúa sáng rạng khắp nơi và đưa nhiều người tin vào Đức Giê-su Ki-tô để được cứu độ.

Trái lại, sẽ là một mối nguy và một thảm họa nếu người linh mục không những không trở thành người họa sĩ đích thực của Đức Ki-tô, nhưng trở thành những họa sĩ dởm, thậm chí ngay cả những người họa sĩ tài ba, cũng vẫn có thể bị biến tướng thành những người họa sĩ bị mất chất, lạc lối… Để rồi, những họa sĩ như thế hẳn nhiên chẳng những không thể họa lại hình ảnh đích thực của Đức Ki-tô, mà chỉ vẽ ra những bức tranh hoặc xấu xí, hoặc lung linh, huyền ảo nhưng vô hồn, hoặc tệ hơn còn xuyên tạc, làm méo mó, lệch lạc, hoen ố bức tranh về Thiên Chúa, về Đức Ki-tô, về Giáo hội và về thánh chức linh mục của mình.

Hệ quả là, dù chỉ là một số nhỏ, nhưng những bức tranh mà những họa sĩ như thế trình bày lệch lạc về chức linh mục hay tệ hơn về Thiên Chúa và Giáo hội sẽ làm cho nhiều người ngán ngẩm, thất vọng, xa rời, thậm chí trở mặt hoặc chống đối, tấn công Giáo hội, cũng như tiếp tục kết án và đóng đinh Đức Giê-su vào Thập giá... Đồng thời, những linh mục như thế, với những cây bút lông và những bộ màu rởm đã bị biến chất sẽ có tác động tiêu cực và tiếp tục làm rớm máu, thậm chí làm ngã lòng bao tâm hồn, nhất là những tâm hồn đang cạn dần niềm tin vì không thấy chỗ để neo đậu những tia hy vọng leo lét của mình. Chính vì thế, Đức Thánh Cha Phanxicô cũng đã nói về sứ vụ của linh mục: “Hãy trở nên những linh mục chứ đừng trở thành những viên chức!”[5], nghĩa là hãy ý thức linh mục không phải là một nghề, nhưng là một ơn gọi cao quý. Do đó, hãy trở thành những họa sĩ đích thực của Đức Ki-tô chứ đừng là những họa sĩ dởm làm nguệch ngoạc hình ảnh của Ngài…

Do vậy, ý thức rõ sứ vụ cao cả của thừa tác vụ linh mục, Thánh công đồng đã thật chí lí khi không quên nhắc nhớ: “các linh mục mắc nợ với mọi người về việc phải thông truyền cho họ chân lý Tin Mừng mà các ngài đã nhận được nơi Chúa. Vì thế, khi các ngài sống một đời sống tốt lành giữa các dân ngoại để làm cho họ tôn vinh Thiên Chúa,hay khi các ngài công khai giảng thuyết để loan truyền mầu nhiệm Đức Kitô cho những người chưa tin, khi dạy giáo lý Kitô giáo hay giải thích giáo thuyết của Giáo Hội, hay khi chăm lo nghiên cứu những vấn đề thời đại dưới ánh sáng Chúa Kitô, trong mọi trường hợp, không phải các ngài giảng dạy sự thông biết của mình, nhưng là giảng dạy Lời Chúa và phải khẩn thiết mời gọi mọi người cải thiện và nên thánh.[6] Sống được như thế, linh mục sẽ là người hạnh phúc, vì trọn cuộc đời của ngài là dấn thân hy sinh vì hạnh phúc của tha nhân. Hạnh phúc của linh mục được chính Chúa Giêsu bảo đảm: “Thầy bảo thật anh em: chẳng hề có ai bỏ nhà cửa, anh em, chị em, mẹ cha, con cái hay ruộng đất, vì Thầy và vì Tin Mừng, mà bây giờ, ngay ở đời này, lại không nhận được nhà cửa, anh em, chị em, mẹ, con hay ruộng đất, gấp trăm, cùng với sự ngược đãi, và sự sống đời đời ở đời sau” (Mc 10,29-30). Và, Chúa hứa với những ai can đảm chịu thử thách gian nan: “Anh em hãy vui mừng hớn hở, vì phần thưởng dành cho anh em ở trên trời thật lớn lao” (Mt 5,12)[7].

Tuy nhiên, “dù luôn nghĩ đến những niềm vui của đời sống linh mục, Thánh Công Đồng vẫn không quên những khó khăn mà các linh mục đang gánh chịu trong những hoàn cảnh của đời sống hiện tại. Thánh Công Đồng cũng biết rằng tình trạng kinh tế, xã hội và ngay cả phong cách sống của con người đang thay đổi rất nhiều, và bậc thang giá trị cũng đang bị đảo lộn không ít trong nhận thức của nhân loại; do đó, các thừa tác viên của Giáo Hội, và đôi khi ngay cả các Kitô hữu, cảm thấy mình như xa lạ trong thế giới này và trăn trở tìm kiếm không biết phải dùng phương thức hay lời nói nào thích hợp để có thể giao tiếp với đời. Thật vậy, những chướng ngại mới cho đức tin, những việc làm bề ngoài xem ra vô ích, cũng như sự cô đơn cay đắng đã từng trải nghiệm, có thể dẫn đến nguy cơ làm cho các ngài suy sụp tinh thần.”[8] Hệ quả là, trong suốt lịch sử của Giáo hội, bên cạnh rất nhiều linh mục hạnh phúc sống đời dâng hiến và thực thi thừa tác vụ của mình một cách tốt đẹp, thì vẫn còn đó, dù không nhiều, một số linh mục sống không đúng căn tính, hay gặp khủng hoảng và vấp ngã, thậm chí tuyệt vọng khi sống đời linh mục và thi thành thừa tác vụ của mình…

Trước thực tế phần nào có vẻ bi quan ấy, Giáo hội luôn mời gọi các linh mục sống “hết tình với Chúa và hết mình với Dân Chúa”. Điều ấy đòi hỏi người linh mục phải làm một cuộc “lội ngược dòng”, hầu trở nên “tấm bánh bẻ ra” cho thế giới. Nhưng giữa một thế giới nhiễu nhương, đầy dẫy những thú vui hấp dẫn, mọi thứ đó như là những mũi tên nhọn đang nhằm bắn vào mỗi con người, nó như những chiếc thu lôi có tần sóng cực lớn đang muốn hút tất cả những gì vận hành xung quanh nó; đôi khi nó còn trá hình như những ngọn hải đăng cho người ta soi mình vào mà không biết họ đang đi sai đường lạc lối … Người Linh mục của Chúa Kitô cũng không đi ra khỏi những hấp lực ấy, đôi khi những hấp lực ấy lại tấn công các Linh mục cách mạnh mẽ và khốc liệt hơn ai hết. [9]

Tắt một lời, các linh mục luôn có thể vẽ lên hình ảnh Thiên Chúa cho con người. Nhưng hình ảnh ấy tròn trịa hay méo mó phụ thuộc rất nhiều vào cách linh mục sống thiên chức của mình. Đôi nét phác họa về hình ảnh người linh mục trong thế giới hôm nay như một người họa sĩ của Đức Ki-tô, người viết thiết tưởng cũng chỉ như một người thợ tập vẽ, chỉ mạn phép trình bày một “nét nhìn hạn hẹp” về ảnh hưởng mang tính hai mặt của các linh mục cho con người trong thế giới hôm nay. Dẫu vậy, trong một xã hội ngày càng dung túng cho sự tầm thường hóa chức linh mục, hẳn nhiên người sống đời thánh hiến cũng như người linh mục chắc chắn phải đối diện với nhiều áp lực và khó khăn tư bề. Để rồi dù là người họa sĩ của Đức Ki-tô, nhưng với thị hiếu đa phức của con người trong thế giới hôm nay, người linh mục sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc vẽ lên những bức tranh không chỉ lung linh, nhưng còn chân thực nhất về Thiên Chúa và Giáo hội cho con người bởi xã hội hôm nay, nơi ẩn chứa bao mối nguy và bao nọc độc có thể len lỏi và làm hoen ố tâm hồn các linh mục. Thảm trạng ấy cũng có thể vì những cây bút giả hiệu, những hộp màu kém chất lượng làm cho đôi tay, khối óc của người họa sĩ bị vấy bẩn, móm mém... Nhưng sau tất cả, chúng ta vẫn tiếp tục tin tưởng và hy vọng rằng, với sức mạnh của Chúa Thánh Thần, Giáo hội và luôn và mãi là nơi sản sinh ra những họa sĩ tài ba, những linh mục tuyệt vời để tiếp tục vẽ lên những bức tranh sống động và hoàn hảo về Chúa cũng như có khả năng sửa lại những thiếu sót mà những linh mục chẳng may trở thành những nắm men xấu trong khối bột Giáo hội…
 
[2] Công đồng Vaticano II, Sắc lệnh về việc Đào tạo Linh mục, Lời mở đầu
[6] Công đồng Vaticano II, Sắc lệnh về tác vụ và đời sống linh mục số 04
[8] Công đồng Vaticano II, Sắc lệnh về tác vụ và đời sống linh mục số 22

Tác giả: Khiêm Nhu