Một miếng bánh, một đêm tối
- Thứ ba - 31/03/2026 00:05
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Lời Chúa hôm nay đặt chúng ta trước một nghịch lý đau lòng: ‘một miếng bánh’ được trao như dấu chỉ tình yêu đến cùng, và ngay sau đó là ‘một đêm tối’ được chọn lựa!
“Sau khi ăn miếng bánh, Giuđa liền đi ra. Lúc đó, trời đã tối!”.“Miếng bánh đó là ơn cứu độ của chúng ta, bởi nó cho biết: Thiên Chúa làm mọi điều - tất cả mọi điều - để đến với chúng ta, cả trong giờ phút chúng ta từ chối Ngài!” - Lêô XIV.
Lời Chúa hôm nay đặt chúng ta trước một nghịch lý đau lòng: ‘một miếng bánh’ được trao như dấu chỉ tình yêu đến cùng, và ngay sau đó là ‘một đêm tối’ được chọn lựa!
Không phải đêm đến trước, nhưng chính khi tình yêu bị khước từ, bóng tối mới bắt đầu. Trong bối cảnh bữa ăn Do Thái, việc trao miếng bánh là một cách “gọi tên tình bạn”; một cử chỉ ưu ái, gần gũi của những con tim đang yêu. Với Gioan, đây là một dấu chỉ mặc khải: Chúa Giêsu trao chính tình thân ngay vào giờ phút đen tối nhất. Gioan không nhấn mạnh “ai phản bội” bằng danh tính, nhưng bằng cách thức người ấy đón nhận tình yêu. “Tội lỗi là lòng yêu bản thân đến mức khinh miệt Thiên Chúa!” - Augustinô.
Chính tại điểm này, chỉ mấy lời, Gioan mở ra một chiều sâu lạnh người: “Sau khi ăn miếng bánh, Giuđa liền đi ra. Lúc đó, trời đã tối!”.Không một lời giải thích, không một giằng co nội tâm, chỉ là một hành vi đã hoàn tất. Ân sủng được trao trong cử chỉ thân tình nhất không cư trú được nơi người nhận. Giuđa không phản bội vì thiếu ánh sáng, nhưng ngay sau khi đã chạm đến ánh sáng, ông vẫn chọn quay đi. Đêm không đến sau miếng bánh, đêm đến từ lòng người - từ chính bước chân rời khỏi hiệp thông; đêm không đơn thuần là trời tối, nhưng là hệ quả của một chọn lựa: quay lưng với tình yêu, Giuđa không chỉ rời khỏi một bữa ăn, mà bước vào ‘một đêm tối’ của chính mình.
Nhưng câu chuyện ấy không dừng ở Giuđa, nó soi thẳng vào chúng ta. Không chỉ ‘một miếng bánh’, nhưng “bao lần bánh”. Không chỉ ‘một đêm tối’, nhưng “bao lần đêm”. Không thiếu ánh sáng - chỉ thiếu một chọn lựa ở lại trong ánh sáng. Không thiếu ân sủng - chỉ thiếu đổi thay, thiếu một trái tim biết ở lại; và chúng ta vẫn âm thầm đi ra. “Thiên Chúa không ngừng gọi; con người không ngừng đi lạc!” - Augustinô.
Dẫu đã chinh phục những con chiên lạc như Giakêu, Matthêu, Mađalêna…, Chúa Giêsu lại “thất bại” với chính người môn đệ cận thân - Giuđa. Nhưng đó không phải là thất bại của tình yêu, mà là mặc khải tận cùng của tình yêu. “Giuđa là một trong các giám mục đầu tiên, một “chiên lạc” hoàn hảo!” - Phanxicô. Không phải vì ông đi xa nhất, nhưng vì ông đã ở gần nhất, nhận nhiều nhất, mà vẫn khước từ. Chính ở đó, Chúa Giêsu không rút lại miếng bánh, không ngừng trao ban, không đóng cửa trước tự do con người. Lời Chúa mời gọi chúng ta chiêm ngắm một tình yêu bị phản bội; cùng lúc thúc giục bạn và tôi quay về. Tuần Thánh là thời gian thích hợp nhất! “Chúng ta muốn quay về khi chúng ta chán ngán thế giới hoặc đúng hơn, khi thế giới chán ngán chúng ta!” - Louis Bourdaloue.