Tuân giữ luật Chúa hay luật phàm nhân?

Thứ Ba tuần V Thường Niên

Mc 7,1-13

Trong bài Tin Mừng hôm nay, thánh sử Máccô ghi lại cuộc tranh luận gay gắt giữa Chúa Giêsu với các kinh sư và biệt phái đến từ Giêrusalem. Thấy vài môn đệ Người dùng bữa với những bàn tay không tinh sạch, nghĩa là không rửa trước”, họ đã chỉ trích các môn đệ của Chúa Giêsu “dùng bữa mà tay còn ô uế”. Sự chỉ trích này không vì những quy chuẩn vệ sinh, nhưng bởi không thực thi nghi thức thanh tẩy theo luật định. Vậy từ đâu xuất phát những luật định này? Thưa là từ “truyền thống của tiền nhân”, từ những lời dạy của các thầy rabbi được đồng hóa ngang hàng với giá trị của Sách Thánh.

Thánh Kinh quy định rằng trước khi dâng lễ tế trong đền thờ, vị tư tế phải tẩy rửa chân tay (x. Xh 30,17-21). Dần dần, tập tục này được nhân rộng ra cho những nhóm người có lòng mộ mến, sau đó trở thành điều lệ trong dân, và được xem như là điều luật Chúa dạy. Người Do Thái còn đi xa hơn đến mức đưa nghi thức tẩy rữa ấy vào từng chi tiết đời sống thường ngày “như rửa chén, rửa bình, rửa các đồ đồng”. Việc này đã tạo ra những hậu quả đáng tiếc, đó là gán cho Chúa việc phân biệt giữa những hạng người thanh sạch và ô uế, giữa người công chính và tội lỗi. Sự phân biệt này và những luật định đi kèm đã tạo ra sự cô lập và phân cấp trong dân. Điều này không đúng với thánh ý của Thiên Chúa, vì như trong bài đọc 1, sách Sáng Thế đã diễn tả việc Thiên Chúa dựng nên mọi sự đều tốt đẹp (St 1,25.31). Đối với Thiên Chúa, mọi cái là thanh sạch (x. Cv 10). Người không phân biệt dân tộc, tôn giáo, tầng lớp xã hội (x. Gl 3,28).

Nhận ra sự sai lầm của họ, Đức Giêsu đã trích lời ngôn sứ Isaia để cảnh tỉnh: "Hỡi những người giả hình! Dân này kính Ta ngoài môi miệng, nhưng lòng chúng ở xa Ta. Họ sùng kính Ta cách giả dối, bởi vì họ dạy giáo lý và những luật lệ loài người" (Is 29,13). Là người thấm nhuần tinh thần tôn giáo và tôn trọng lề luật, Đức Giêsu đã đặt mình trong đường hướng thiêng liêng của các ngôn sứ năm xưa (Am 5,21-27; Is 1,11-20; 58,1-14), và các thầy dạy đạo đức đương thời; Người chống lại một nền đạo giáo bị giảm trừ xuống mức chỉ biết tuân giữ một bộ luật của phàm nhân: “Các ngươi bỏ qua các giới răn Thiên Chúa, để nắm giữ tập tục loài người". Những người biệt phái và luật sỹ đã quá chú trọng đến hình thức giữ luật bề ngoài mà quên đi bản chất của tôn giáo là tấm lòng yêu mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân.

Qua đó, Đức Giêsu đã dạy cho chúng ta thấy trọng tâm của việc thực hành tôn giáo là tấm lòng trong sạch chứ không phải những hình thức bên ngoài. Vì thế, mỗi người cần nhìn lại cách sống đạo của mình, để thanh luyện lối sống, các hành vi, tư tưởng, ước muốn, cảm xúc, và cách đối xử. Điều quan trọng đối với chúng ta là ở trong tương quan đúng đắn với Thiên Chúa: sự trong sạch đích thực hệ tại điều này. Vậy đâu là tương quan mà chúng ta có được với Thiên Chúa và với tha nhân ? Nẻo đường duy nhất giúp chúng ta đạt tới đó là sống không phải theo những quy tắc của loài người, nhưng theo ý muốn của Thiên Chúa.