Thánh Đaminh và lòng nhiệt thành tông đồ

Kính thưa quý vị anh chị em thân mến trong Chúa Kitô,

Hôm nay, khi chúng ta quy tụ nơi đây để cử hành Thánh Lễ kính Thánh Đa-minh, vị linh mục vĩ đại, người sáng lập Dòng Anh Em Thuyết Giáo, tâm hồn chúng ta được mời gọi chiêm ngắm một nhân đức nổi bật đã định hình toàn bộ cuộc đời và sứ mạng của ngài: đó là lòng nhiệt thành tông đồ, một khát khao bừng cháy không ngừng nghỉ để cứu rỗi các linh hồn và loan báo Tin Mừng của Chúa Kitô. Lòng nhiệt thành này không phải là một cảm xúc thoáng qua, mà là một ngọn lửa thiêng liêng được nung nấu bởi tình yêu Thiên Chúa, thúc đẩy ngài dấn thân trọn vẹn, vượt qua mọi gian nan để mang ánh sáng chân lý đến cho những người đang lầm lạc trong bóng tối. Cuộc đời của Thánh Đa-minh là một minh chứng sống động cho thấy khi một tâm hồn được tình yêu Thiên Chúa chiếm hữu, nó sẽ không ngừng khao khát chia sẻ tình yêu ấy cho muôn người.

Vào cuối thế kỷ XII và đầu thế kỷ XIII, Giáo Hội đang đối mặt với một thách thức lớn lao: sự lan rộng của lạc giáo Cathar ở miền Nam nước Pháp. Giáo phái này, với những giáo lý sai lạc về bản chất của vật chất và sự cứu rỗi, đã dẫn dắt nhiều người rời xa đức tin chân chính. Các phương pháp truyền giáo và chống lạc giáo truyền thống dường như không còn hiệu quả, bởi vì những người rao giảng thường không sống đời khó nghèo và khiêm nhường như những người lạc giáo giả tạo. Thánh Đa-minh, với con mắt đức tin nhạy bén và lòng trắc ẩn sâu sắc đối với các linh hồn, đã nhận ra rằng để chống lại sự sai lầm này, cần phải có một phương pháp mới, một phương pháp không chỉ dựa vào lý lẽ thần học mà còn vào gương sáng đời sống, và trên hết là một lòng nhiệt thành bừng cháy để cứu vớt những người đang bị lừa dối. Ngài không thể chịu đựng được cảnh các linh hồn đang bị mất đi, và chính nỗi đau ấy đã biến thành động lực mãnh liệt thúc đẩy ngài hành động.

Lòng nhiệt thành tông đồ của Thánh Đa-minh bắt nguồn từ một sự hiểu biết sâu sắc về Đức Khôn Ngoan của Thiên Chúa, như lời Sách Khôn Ngoan đã nói: “Tôi đã ham chuộng Đức Khôn Ngoan hơn sức khoẻ và sắc đẹp… Tôi coi của cải chẳng là gì so với Đức Khôn Ngoan.” Đối với ngài, Đức Khôn Ngoan không chỉ là để tích lũy kiến thức, mà là để hiểu biết về chân lý cứu độ, và để chia sẻ chân lý ấy cho người khác. Khi ngài nhận ra giá trị vô biên của chân lý và tình yêu Thiên Chúa, ngài cảm thấy một thôi thúc không thể cưỡng lại được để mang ánh sáng đó đến cho những người đang sống trong bóng tối của sai lầm và tội lỗi. Ngài không giữ ánh sáng ấy cho riêng mình, mà khao khát nó phải được lan tỏa khắp nơi, đến với mọi tâm hồn. Chính sự khao khát này đã biến ngài thành một nhà rao giảng không mệt mỏi, một tông đồ của chân lý.

Cuộc đời Thánh Đa-minh là một minh chứng sống động cho lời Thánh Vịnh đáp ca hôm nay: “Hát lên mừng Chúa một bài ca mới, hát lên mừng Chúa, hỡi toàn thể địa cầu! Ngày qua ngày, hãy loan báo ơn Người cứu độ, kể cho muôn dân biết Người thật là vinh hiển, cho mọi nước hay những kỳ công của Người.” Ngài đã không ngừng “loan báo ơn Người cứu độ” bằng mọi cách có thể. Ngài đi bộ khắp các nẻo đường, sống đời khó nghèo, ăn xin từng bữa, và tranh luận với những người lạc giáo bằng lý lẽ và tình yêu thương. Ngài không tìm kiếm sự thoải mái cá nhân hay danh vọng trần thế, mà chỉ khao khát một điều duy nhất: làm vinh danh Thiên Chúa qua việc cứu rỗi các linh hồn. Lòng nhiệt thành của ngài đã biến ngài thành một “người rao giảng” đúng nghĩa, một người không ngừng “hát lên mừng Chúa một bài ca mới” qua cuộc đời dấn thân của mình.

Bài Tin Mừng theo Thánh Lu-ca hôm nay đặt ra những đòi hỏi khắc nghiệt của việc theo Chúa, và chính những đòi hỏi ấy đã được Thánh Đa-minh sống trọn vẹn bằng lòng nhiệt thành phi thường của mình. “Con chồn có hang, chim trời có tổ, nhưng Con Người không có chỗ tựa đầu.” Lời này nói lên sự từ bỏ hoàn toàn của Chúa Giêsu, và Thánh Đa-minh đã noi gương Người. Ngài không tìm kiếm nơi nương tựa vật chất, mà sống một cuộc đời không ngừng di chuyển, một cuộc đời hoàn toàn dấn thân cho sứ mạng. Lòng nhiệt thành đã khiến ngài sẵn sàng từ bỏ mọi sự để theo Chúa Giêsu, để loan báo Tin Mừng.

Và lời Chúa Giêsu: “Cứ để kẻ chết chôn kẻ chết của họ. Còn anh, anh hãy đi loan báo Triều Đại Thiên Chúa,” là một lời khẳng định mạnh mẽ về tính cấp bách của sứ mạng. Đối với Đa-minh, việc loan báo Triều Đại Thiên Chúa là ưu tiên hàng đầu, vượt lên trên cả những ràng buộc gia đình hay xã hội. Ngài đã thấu hiểu rằng sứ mạng này không thể trì hoãn, không thể bị ràng buộc bởi những lo toan trần thế. Lòng nhiệt thành đã thúc đẩy ngài thành lập một Dòng tu mà mục đích duy nhất là rao giảng Lời Chúa. Dòng Anh Em Thuyết Giáo được thành lập vào năm 1216, với hiến pháp nhấn mạnh đến việc học hỏi, cầu nguyện và rao giảng. Ngài muốn các tu sĩ của mình phải là những người có kiến thức sâu rộng về thần học, nhưng đồng thời cũng phải sống đời khó nghèo và khiêm nhường, để lời giảng của họ có sức mạnh và uy tín, để lòng nhiệt thành của họ được soi sáng bởi chân lý và được nâng đỡ bởi gương sáng.

Lời Chúa Giêsu: “Ai đã tra tay cầm cày mà còn ngoái lại đàng sau, thì không thích hợp với Nước Thiên Chúa,” là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ về sự dứt khoát trong việc theo Chúa và thực hiện sứ mạng. Thánh Đa-minh không bao giờ ngoái lại đàng sau. Lòng nhiệt thành đã giúp ngài dứt khoát từ bỏ quá khứ, từ bỏ những gì thuộc về thế gian để tiến bước trên con đường Chúa đã vạch ra. Ngài đã đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách, sự chống đối từ những người lạc giáo, và cả sự hiểu lầm từ một số giáo sĩ. Nhưng lòng nhiệt thành không bao giờ nguội lạnh đã giúp ngài kiên định, giữ vững niềm tin và không nản lòng trước những thất bại tạm thời. Ngài luôn tìm cách đổi mới phương pháp, luôn tin tưởng vào quyền năng của Lời Chúa và sự dẫn dắt của Chúa Thánh Thần. Cuộc đời ngài là một minh chứng sống động cho lời Thánh Phaolô: “Tôi đã chiến đấu trong cuộc chiến đấu cao đẹp, đã chạy hết chặng đường, đã giữ vững niềm tin.”

Và phần thưởng cho những ai dấn thân trọn vẹn cho Chúa với lòng nhiệt thành như vậy, như lời Ca Hiệp Lễ hôm nay trích từ Tin Mừng Mát-thêu đã khẳng định: “Chúa nói: ‘Thầy bảo thật anh em: Anh em là những người đã bỏ mọi sự theo Thầy, anh em sẽ được gấp bội, và được hưởng sự sống đời đời làm gia nghiệp.’” Thánh Đa-minh đã bỏ mọi sự: sự nghiệp, gia đình, tiện nghi, và cả chính bản thân mình. Ngài đã sống một cuộc đời hoàn toàn tận hiến cho Thiên Chúa và cho việc cứu rỗi các linh hồn. Và ngài đã nhận được gấp bội: không phải là của cải vật chất, mà là sự phong phú của ân sủng, là niềm vui được phục vụ Chúa, là sự phát triển của Dòng tu mà ngài sáng lập, và trên hết là sự sống đời đời làm gia nghiệp. Sự phát triển mạnh mẽ của Dòng Đa-minh, với sứ mạng rao giảng chân lý và bảo vệ đức tin, là minh chứng rõ ràng cho hoa trái của một cuộc đời được xây dựng trên lòng nhiệt thành tông đồ và sự dấn thân trọn vẹn.

Trong thế giới ngày nay, nơi chúng ta thường bị cuốn vào những lo toan vật chất, nơi sự thờ ơ và hoài nghi có thể dễ dàng xâm chiếm tâm hồn, lòng nhiệt thành tông đồ của Thánh Đa-minh là một lời mời gọi mạnh mẽ và khẩn thiết. Chúng ta có thể cảm thấy bất lực trước những thách thức của thế giới, trước sự lan tràn của những tư tưởng sai lệch, và trước sự thờ ơ của nhiều người đối với đức tin. Nhưng Thánh Đa-minh nhắc nhở chúng ta rằng, mỗi người Kitô hữu, bằng phép Rửa Tội, đều được mời gọi trở thành tông đồ, đều được mời gọi chia sẻ Tin Mừng bằng chính cuộc đời mình. Lòng nhiệt thành không phải là một đặc ân dành cho một số ít người, mà là một ngọn lửa mà Chúa Thánh Thần muốn nung nấu trong trái tim mỗi chúng ta.

Để nuôi dưỡng lòng nhiệt thành tông đồ này, chúng ta cần học hỏi Thánh Đa-minh. Trước hết, hãy đào sâu kiến thức về đức tin của mình, để chúng ta có thể hiểu rõ chân lý mà chúng ta muốn loan báo. Thứ hai, hãy chuyên tâm cầu nguyện, bởi vì cầu nguyện là nguồn mạch của mọi sức mạnh và mọi ơn sủng, là nơi chúng ta được kết hiệp mật thiết với Thiên Chúa và được nung nấu bởi tình yêu của Người. Thứ ba, hãy sống một đời sống chứng tá, một đời sống thấm đẫm tình yêu thương, bác ái, và khiêm nhường, để lời rao giảng của chúng ta có sức thuyết phục và chạm đến trái tim người khác. Cuối cùng, hãy dấn thân không nao núng, không sợ hãi trước những khó khăn hay sự chống đối, mà luôn tin tưởng vào quyền năng của Chúa Thánh Thần sẽ làm cho mọi nỗ lực của chúng ta sinh hoa kết trái.

Xin Thánh Đa-minh, vị tông đồ của chân lý và ân sủng, với lòng nhiệt thành bừng cháy, cầu bầu cho chúng ta, để chúng ta cũng biết khao khát cứu rỗi các linh hồn như ngài. Xin ngài ban cho chúng ta lòng nhiệt thành để rao giảng Tin Mừng, và sức mạnh để sống đời chứng tá, hầu một ngày kia chúng ta cũng được hưởng sự sống đời đời làm gia nghiệp cùng với Ngài và toàn thể các Thánh trên Thiên Quốc. Amen.