Cuộc chiến thật giả, một thách đố trong đời tu

Có người nói để theo kịp thời đại này thì phải chạy chứ không còn là bước theo nữa. Có lẽ vì thế nhiều lúc chúng ta thấy cuộc sống thật căng thẳng chẳng khác việc chạy đua trong phòng thi. Thế giới là cuộc thi trong đó ai cũng muốn vươn lên vị trí cao hơn, nên phải gồng mình hòng bứt phá khoảng cách. Tâm lý sợ bị loại trừ nếu không bắt kịp thời đại vì thế phát sinh những hệ lụy khiến nhiều người bối rối khi phải chọn đúng sai, tốt xấu, thật giả. Đối diện với thực tại này tu sĩ phải chọn thái độ sống dứt khoát để giữ được căn tính của mình. Dưới đây, người viết mạo muội chia sẻ cùng độc giả một vài ý tưởng mộc mạc của mình.

Môi trường đào luyện

Đã bao giờ bạn nghe ai đó nói rằng sống trung thực trong đời tu là điều không thể được. Ngược với nhận định này, người viết nhận thấy môi trường tu trì mở ra cho tu sĩ cơ hội đào luyện tính trung thực tốt hơn bất cứ nơi nào. Sự trung thực không chỉ giới hạn ở lời nói, việc làm hay tiền của nhưng còn là sự nhìn nhận điểm mạnh và yếu của chính mình nữa. Ơn gọi thánh hiến chỉ thực sự có ý nghĩa khi sống trung thực với chính mình. Chúng ta chỉ có thể dâng hiến bản thân cho Thiên Chúa khi biết trân quí bản thân với những tài năng và giới hạn.

Còn làm thế nào để tu sĩ có thể sống trung thực được cũng cần sự giúp đỡ của các vị hữu trách. Chắc chắn với một Bề trên hay nhà đào tạo hiểu biết, đã có tâm lại có tầm, biết trân trọng nâng đỡ ơn gọi sẽ khiến các ứng sinh, tu sĩ tin tưởng tín nhiệm hơn khi chia sẻ thật những khó khăn khúc mắc của cá nhân trong đời tu. Vì mỗi người là một kho những điều kín nhiệm và mỗi ơn gọi thánh hiến lại là một điều huyền nhiệm cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Cũng cần nói thêm sự thật thì luôn đáng xem trọng và đề cao nhưng đôi khi sự thật cũng còn phải có bác ái nữa. Điều này đặt tu sĩ trước sự cẩn mật phải cân nhắc, trước một điều hiển nhiên là có thể sự trung thực của chúng ta sẽ gây ra hiểu lầm, thiệt hại cho bản thân, anh chị em, cộng đoàn. Vì có những trường hợp sự thật nếu nói ra không những chẳng đem lại lợi ích gì thậm chí còn gây hại. (VD. Một tu sĩ có tiền sử bệnh tim, đi khám bệnh bác sĩ cho biết chị mắc bệnh nan y hoặc ung thư giai đoạn cuối. Nếu nói thật có thể khiến nữ tu ấy bị sốc mà chết. Do vậy, trường hợp này cần phải cân nhắc có nên nói thật hay không).

Chấp nhận trả giá

Sống trung thực nói thì có vẻ dễ nhưng đi vào thực tế nhiều phen khiến chúng ta phải nặng lòng bởi ‘thực quá hóa dại’. Kinh nghiệm ‘sự thật mất đầu’ của Gioan Tẩy Giả hẳn nhiều người còn nhớ. Khi sống trong cộng đoàn thách đố về tính trung thực sẽ khác với khi sống ở ngoài. Có tu sĩ trẻ chia sẻ rằng mỗi dịp thi cử thì có một số thí sinh góp tiền vào nhóm ‘điểm cao’. Vì nếu tham gia nhóm này họ sẽ đỡ khổ công dùi mài sách vở mà sau kỳ thi vẫn được điểm tốt. Đứng trước thực trạng này, những thí sinh tu sĩ cũng bị giằng co giữa tham gia hay từ chối. Tuy nhiên, ý thức rằng việc làm này đi ngược với giáo huấn của Giáo Hội, người tu sĩ từ chối. Thế nên, họ bị loại trừ khỏi nhóm.

Không chỉ trong môi trường học đường, trong bệnh viện có những bác sĩ kiếm thêm thu nhập bằng cách nhận lén thêm các ca nạo phá thai mà không cần kê khai…

Trên đây chỉ là một trong vô vàn sự giả dối mà nhiều tu sĩ trẻ theo học và làm việc ở bên ngoài phải đối diện. Vì không phải lúc nào cũng có khả năng miễn nhiễm tính giả dối nên người tu sĩ cần khôn ngoan chọn lựa để biết dựa vào Đấng là căn nguyên của mọi sự thật và mọi sự thiện hảo cũng như biết đặt trọn vẹn niềm tin vào Người.

“Tôi biết tôi đã tin vào ai” (2 Tm 1,12)

Trung thực là một thách đố không nhỏ đối với các tu sĩ khi phải đối diện với dòng chảy thế tục đương đại vốn cuốn theo cả những gì là giả dối và vàng thau lẫn lộn. Để đứng vững và làm chứng cho sự thật, người tu sĩ cần phải kín múc ân sủng nơi đời sống cầu nguyện để bám víu chặt vào Đức Giêsu, Đấng “là đường là sự thật và sự sống” (Ga 14,6). Những ai bước đi theo sát Người cũng đồng nghĩa với việc loại bỏ những gì là dối gian để sẵn sàng làm chứng và bênh vực cho sự thật. Thêm nữa, họ cần sẵn sàng vứt bỏ cái tôi quá lớn để dám thẳng thắn nhìn nhận sự yếu kém nơi mình cũng như sự thiếu đức ái để biết kín múc nơi suối nguồn ân sủng, vì “Ơn của Thầy đã đủ cho con” (2 Cr 12,9).

Ngoài ra, nhìn từ góc độ khách quan, các nhà đào tạo và bề trên cũng cần lưu tâm đến việc xây dựng cộng đoàn sao cho có được bầu khí cởi mở để loại bỏ óc bè phái, tư tưởng cục bộ và thói quen rập khuôn. Thiết nghĩ rằng một cộng đoàn tu trì lý tưởng vẫn là cộng đoàn vừa duy trì được linh đạo đặc thù của mình lại vừa có thể tôn trọng sự khác biệt giữa các thành viên với nhau. Do vậy, điều quan trọng và cần thiết đối với các vị hữu trách là làm thế nào để cho các tu sĩ sống thực với con người thật của mình và sẵn sàng đón nhận cá tính thật của họ. Nhất là khi họ nói thẳng, nói thật thậm chí phê bình một mệnh lệnh, hay một chương trình do Bề trên hoặc nhà đào tạo đưa ra.

Thay lời kết

Một vài suy tư muốn bộc bạch để nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc nhìn lại căn tính trung thực của người tu sĩ. Để có đủ ý chí, sức mạnh giữ tâm sáng chí trong giữa dòng đời nhiều vẩn đục, một mặt người thánh hiến cần kiên trì trong đời sống cầu nguyện, mặt khác cần trao đổi học hỏi kinh nghiệm sống thực từ Kinh thánh hoặc anh chị em trong cộng đoàn. Nơi dòng tu, việc các tu sĩ biết yêu mến, tôn trọng và đang chiến đấu với sự giả dối luôn luôn là việc thực thi theo sự đòi buộc của Tin mừng. Người sống trung thực dẫu chưa có thế giá, thành tựu trong xã hội hay nơi cộng đoàn. Tuy nhiên, trước mặt Thiên Chúa, họ vẫn được Ngài đặc biệt yêu mến và được người đời kính trọng. Hy vọng rằng tất cả chúng ta đều đồng ý như vậy!

Scholastica Vũ Hiền, Đaminh Bùi Chu