Viết cho đời thánh hiến
- Thứ bảy - 31/01/2026 07:07
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ước mong những người sống đời thánh hiến luôn kiên trì trung thành – trưởng thành – nhiệt thành để đời tu thực sự trở thành “ngôn sứ của sự hiện diện và hạt giống hòa bình” cho Giáo hội và thế giới hôm nay
Năm thánh Hy vọng 2025, Liên tu sĩ Giáo phận Bùi Chu có cơ hội được lắng nghe những chia sẻ của Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm, Chủ tịch Ủy ban Giám mục về Tu sĩ - Viện trưởng Học viện Thần học Công giáo Việt Nam. Năm mục vụ 2026 Trở nên môn đệ thừa sai, Đức Cha Giuse Đỗ Quang Khang, Giám mục Giáo phận Bắc Ninh – Chủ tịch Ủy ban Giáo sĩ HĐGMVN đã hiệp hành với chị em qua đề tài rất thời sự của Giáo Hội: Đối thoại trong Thánh Thần và Linh đạo Hiệp hành. Những chia sẻ của các Đức Cha rất thiết thực, sâu sắc nhưng không kém phần dí dỏm là bước khởi xướng để những người bước theo Chúa Kitô có cơ hội dừng lại, để gạn đục khơi trong, để làm khởi sắc lại đời dâng hiến.
Dạo gần đây bài hát “Được” đang Viral (lan truyền) và thậm chí trở thành Hot Trend (Xu hướng nóng) trên mạng xã hội vì nó chạm đến nỗi niềm của nhiều người:
Dạo gần đây bài hát “Được” đang Viral (lan truyền) và thậm chí trở thành Hot Trend (Xu hướng nóng) trên mạng xã hội vì nó chạm đến nỗi niềm của nhiều người:
Sống một kiếp người, bình an là được.
2 bánh 4 bánh, đi được là được.
Tiền ít tiền nhiều, đủ ăn là được.
Người xấu người đẹp, dễ coi là được”.
2 bánh 4 bánh, đi được là được.
Tiền ít tiền nhiều, đủ ăn là được.
Người xấu người đẹp, dễ coi là được”.
Giữa cuộc sống hiện tại đầy áp lực, thông điệp bài hát lại đưa ra định nghĩa của hạnh phúc không đến từ việc sở hữu nhiều tiền, nhà to hay xe đẹp,… mà đến từ thái độ an nhiên, cảm giác “đủ” và bình an nội tâm[1]. “Đủ” với đời tu thế nào là được? Gõ lên Chat GPT ta sẽ có nhiều câu trả lời mượt mà chứ không chỉ là kết luận: biết đủ là đủ như thế là được… Đủ thế nào khi đời tu “lội ngược dòng”, khước từ tham sân si, tiền – tài – tình để sống cho một lý tưởng cao đẹp?
1. Đủ tài
Quan niệm tu trì trước kia có phần đơn giản, không đặt nặng vấn đề học hành, tri thức mà nghiêng về tinh thần tu đức. Nhưng với thời đại ngày càng phát triển cùng với đòi hỏi của sứ vụ thì cột trụ: nhân bản - thiêng liêng – tri thức – mục vụ đang được song hành. Tinh thần phục vụ Tin Mừng cần nhiệt huyết nhưng cũng rất cần cái nhìn, hiểu biết, sự phân định đúng đắn. Người có đức lại còn có tài thì quý hóa biết bao! Người tu sĩ thì không chạy đua với công nghệ nhưng cũng rất cần học biết để chúng trở nên phương tiện thiết thực cho việc Loan Báo Tin Mừng trong thời đại kỹ thuật số hôm nay.
Nếu không xác tín về ơn gọi cũng như nhiệt huyết tông đồ, thì khi gặp khó khăn, người tu sĩ hay đặt lại vấn đề: Không biết mình có ơn gọi hay không? Dưới góc nhìn của nhà thần học Thánh Kinh, Đức Cha Giuse Đỗ Quang Khang dựa vào sách Công Vụ Tông Đồ chương 13 để đưa ra thao thức cho các nữ tu Giáo Phận Bùi Chu trong dịp Đại hội đời sống thánh hiến: Hãy tự đào tạo mình trước khi mình được đào tạo, để một khi tự giác và được cộng đoàn đào tạo, người tu sĩ dám gánh vác trách nhiệm, vững vàng trong chiến tuyến khi được sai đi.
Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu làm người khác ngạc nhiên khi nói rằng: “Bạn có đủ yếu đuối để theo Chúa Giêsu?”[2]. Yếu đuối thì luôn có “dư” chứ không phải là “đủ” nữa vì chúng ta mang trong mình sự yếu đuối, bất toàn; ngay cả những vị thánh lừng danh cũng đã không ngần ngại :“Thế nên tôi rất vui mừng và tự hào vì những yếu đuối của tôi, để sức mạnh của Đức Ki-tô ở mãi trong tôi”. (2Cr 12,10). Hãy để Thiên Chúa vào trong sự yếu đuối của chúng ta, Đức Thánh Cha Phanxicô lên tiếng:“Chúng ta được sinh ra với hạt giống của sự bất toàn để tìm kiếm sự hoàn thiện. Trái tim của chúng ta, ngay cả khi không biết điều đó, khao khát được gặp gỡ Thiên Chúa để tìm kiếm sự hoàn thiện, và có nhiều khi đi lạc lối. Khi sự bất toàn của chúng ta gặp gỡ Chúa Giêsu, thì đời sống ân sủng bắt đầu”[3]. Người thánh hiến chỉ trở nên đủ tài khi biết rõ những yếu đuối, giới hạn của bản thân để không ngừng tự đào tạo mình trở nên người môn đệ thừa sai phục vụ Giáo Hội và tha nhân.
2. Đủ tiền
Trên thực tế, vật chất hay tiền bạc thật cần thiết vì nó là phương tiện giúp duy trì cuộc sống, troa đổi hàng hóa, dịch vụ và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu, ước mơ hay làm việc thiện... Càng có quyền hành, địa vị, chức tước, người ta càng dễ bị lôi kéo vào cơn mê tiền bạc. Đó chẳng những là một tính xấu nguy hiểm mà còn là một nguy cơ khiến ta sống ngược lại với Tin mừng của Chúa.
Nếu dùng tiền mua được sức khỏe và niềm vui thì tại sao không bỏ ra mà mua? Nếu dùng tiền mà mua được sự an nhàn tự tại thì đáng lắm chứ! Người khôn biết kiếm tiền biết tiêu tiền. Làm chủ đồng tiền, đừng làm tôi tớ cho nó[4]. Người tu sĩ khi tự nguyện sống ba Lời khuyên Phúc Âm nhất là Lời khấn Khó nghèo đã tự nguyện sắm lấy những túi tiền không hề cũ rách, một kho tàng chẳng thể hao hụt ở trên trời, nơi trộm cắp không bén mảng, mối mọt cũng không đục phá. Vì kho tàng của anh em ở đâu, thì lòng anh em cũng ở đó” (Lc 12, 33-34). Nhưng để giữ được “tay sạch, lòng thanh thoát” trước những mời mọc và cám dỗ của thời đại thì không phải dễ dàng.
Đức Thánh Cha Phanxicô trong bài giảng thánh lễ sáng ngày 18-10-2018 tại nhà nguyện thánh Marta đã chỉ ra: Cách thức sống nghèo đầu tiên của người môn đệ là không dính bén với tiền bạc và sự giàu có. Đó là điều kiện để bắt đầu hành trình của người môn đệ. Nó bao hàm một "Con tim khó nghèo", đến nỗi nếu trong việc tông đồ, cần những tổ chức và cơ cấu mà dường như cho thấy sự giàu có, hãy sử dụng chúng thật tốt - nhưng đừng dính bén. Đời thánh hiến biết đủ là sử dụng thật hữu ích và không để lòng dính bén với của cải, vật chất.
3. Đủ tình
Con người tìm gì nơi đời tu: cuộc sống an nhàn, thoát cảnh chân lấm tay bùn, sự bù đắp tình cảm, bảo đảm tương lai hay đây là cả một khát vọng dấn thân cống hiến, không nề hà những bất trắc dù có phải thiệt thân. Một con ốc cứ thu mình trong sự an toàn của lớp vỏ thì làm sao thấy được những sự kỳ diệu của thế giới đang vận hành? Theo Chúa không để có được niềm vui dễ dãi mà là hành trình phấn đấu, đòi hỏi từ bỏ, hy sinh, nỗ lực lâu dài. Hành trình đó có khi âm thầm như sự cưu mang của thai phụ, có khi phải chuẩn bị lâu dài và kỹ càng như xây tháp xây thành, như dàn quân ra trận (x. Lc14, 25-33).
Ơn gọi của các dòng tu trong Giáo hội đang gặp khó khăn và giảm sút trầm trọng. Văn kiện Hồng ân trung tín và niềm vui kiên trì ban hành ngày 02-02-2020 nhắc đến hiện trạng của đời tu hôm nay đang gặp khó khăn và giảm sút trầm trọng. Chúng ta đang sống trong một thời đại đầy thách đố cho đời sống thánh hiến về “lòng trung tín và sự kiên trì”. Làm thế nào để người tu sĩ “ở lại trong tình yêu của Thiên Chúa?”. Nếu mỗi ngày người tu sĩ không tìm thấy điều gì mới mẻ, hấp dẫn thì họ sẽ dễ buông bỏ ơn gọi.
Lời Đức Giáo Hoàng Phanxicô “Ngày hôm nay sự trung tín trong Giáo hội đang đứng trước một hiện tượng xuất huyết”. Tình trạng mất ơn gọi, rời bỏ đời sống thánh hiến đã làm tê liệt đời sống Thánh hiến làm suy yếu và bào mòn đời sống Giáo hội. Hãy ở lại trong tình yêu của Thầy (Ga 15,9) là lời mời gọi các tu sĩ tiếp tục dâng hiến, tiếp tục lấy đức tin là bảo đảm cho những điều chúng ta hy vọng, là bằng chứng cho những điều tu sĩ không thấy bằng mắt thường. Đời tu giống như một bản nhạc, có những nốt trầm nốt bổng, có nốt hoa mỹ lại còn thêm cả dấu lặng,… có những khó khăn thử thách và không thiếu những niềm vui giản dị đời thường. Những nốt bổng nốt trầm hay cả dấu lặng đều có giá trị riêng của nó. Chỉ khi biết mình, biết đặt vị trí ưu tiên: Jesus – Other – You, biết đong đủ đầy tình yêu thì chúng ta mới trở nên những tu sĩ hạnh phúc!
Ước mong những người sống đời thánh hiến luôn kiên trì trung thành – trưởng thành – nhiệt thành để đời tu thực sự trở nên “ngôn sứ của sự hiện diện và hạt giống hòa bình” cho Giáo hội và thế giới hôm nay[5].
1. Đủ tài
Quan niệm tu trì trước kia có phần đơn giản, không đặt nặng vấn đề học hành, tri thức mà nghiêng về tinh thần tu đức. Nhưng với thời đại ngày càng phát triển cùng với đòi hỏi của sứ vụ thì cột trụ: nhân bản - thiêng liêng – tri thức – mục vụ đang được song hành. Tinh thần phục vụ Tin Mừng cần nhiệt huyết nhưng cũng rất cần cái nhìn, hiểu biết, sự phân định đúng đắn. Người có đức lại còn có tài thì quý hóa biết bao! Người tu sĩ thì không chạy đua với công nghệ nhưng cũng rất cần học biết để chúng trở nên phương tiện thiết thực cho việc Loan Báo Tin Mừng trong thời đại kỹ thuật số hôm nay.
Nếu không xác tín về ơn gọi cũng như nhiệt huyết tông đồ, thì khi gặp khó khăn, người tu sĩ hay đặt lại vấn đề: Không biết mình có ơn gọi hay không? Dưới góc nhìn của nhà thần học Thánh Kinh, Đức Cha Giuse Đỗ Quang Khang dựa vào sách Công Vụ Tông Đồ chương 13 để đưa ra thao thức cho các nữ tu Giáo Phận Bùi Chu trong dịp Đại hội đời sống thánh hiến: Hãy tự đào tạo mình trước khi mình được đào tạo, để một khi tự giác và được cộng đoàn đào tạo, người tu sĩ dám gánh vác trách nhiệm, vững vàng trong chiến tuyến khi được sai đi.
Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu làm người khác ngạc nhiên khi nói rằng: “Bạn có đủ yếu đuối để theo Chúa Giêsu?”[2]. Yếu đuối thì luôn có “dư” chứ không phải là “đủ” nữa vì chúng ta mang trong mình sự yếu đuối, bất toàn; ngay cả những vị thánh lừng danh cũng đã không ngần ngại :“Thế nên tôi rất vui mừng và tự hào vì những yếu đuối của tôi, để sức mạnh của Đức Ki-tô ở mãi trong tôi”. (2Cr 12,10). Hãy để Thiên Chúa vào trong sự yếu đuối của chúng ta, Đức Thánh Cha Phanxicô lên tiếng:“Chúng ta được sinh ra với hạt giống của sự bất toàn để tìm kiếm sự hoàn thiện. Trái tim của chúng ta, ngay cả khi không biết điều đó, khao khát được gặp gỡ Thiên Chúa để tìm kiếm sự hoàn thiện, và có nhiều khi đi lạc lối. Khi sự bất toàn của chúng ta gặp gỡ Chúa Giêsu, thì đời sống ân sủng bắt đầu”[3]. Người thánh hiến chỉ trở nên đủ tài khi biết rõ những yếu đuối, giới hạn của bản thân để không ngừng tự đào tạo mình trở nên người môn đệ thừa sai phục vụ Giáo Hội và tha nhân.
2. Đủ tiền
Trên thực tế, vật chất hay tiền bạc thật cần thiết vì nó là phương tiện giúp duy trì cuộc sống, troa đổi hàng hóa, dịch vụ và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu, ước mơ hay làm việc thiện... Càng có quyền hành, địa vị, chức tước, người ta càng dễ bị lôi kéo vào cơn mê tiền bạc. Đó chẳng những là một tính xấu nguy hiểm mà còn là một nguy cơ khiến ta sống ngược lại với Tin mừng của Chúa.
Nếu dùng tiền mua được sức khỏe và niềm vui thì tại sao không bỏ ra mà mua? Nếu dùng tiền mà mua được sự an nhàn tự tại thì đáng lắm chứ! Người khôn biết kiếm tiền biết tiêu tiền. Làm chủ đồng tiền, đừng làm tôi tớ cho nó[4]. Người tu sĩ khi tự nguyện sống ba Lời khuyên Phúc Âm nhất là Lời khấn Khó nghèo đã tự nguyện sắm lấy những túi tiền không hề cũ rách, một kho tàng chẳng thể hao hụt ở trên trời, nơi trộm cắp không bén mảng, mối mọt cũng không đục phá. Vì kho tàng của anh em ở đâu, thì lòng anh em cũng ở đó” (Lc 12, 33-34). Nhưng để giữ được “tay sạch, lòng thanh thoát” trước những mời mọc và cám dỗ của thời đại thì không phải dễ dàng.
Đức Thánh Cha Phanxicô trong bài giảng thánh lễ sáng ngày 18-10-2018 tại nhà nguyện thánh Marta đã chỉ ra: Cách thức sống nghèo đầu tiên của người môn đệ là không dính bén với tiền bạc và sự giàu có. Đó là điều kiện để bắt đầu hành trình của người môn đệ. Nó bao hàm một "Con tim khó nghèo", đến nỗi nếu trong việc tông đồ, cần những tổ chức và cơ cấu mà dường như cho thấy sự giàu có, hãy sử dụng chúng thật tốt - nhưng đừng dính bén. Đời thánh hiến biết đủ là sử dụng thật hữu ích và không để lòng dính bén với của cải, vật chất.
3. Đủ tình
Con người tìm gì nơi đời tu: cuộc sống an nhàn, thoát cảnh chân lấm tay bùn, sự bù đắp tình cảm, bảo đảm tương lai hay đây là cả một khát vọng dấn thân cống hiến, không nề hà những bất trắc dù có phải thiệt thân. Một con ốc cứ thu mình trong sự an toàn của lớp vỏ thì làm sao thấy được những sự kỳ diệu của thế giới đang vận hành? Theo Chúa không để có được niềm vui dễ dãi mà là hành trình phấn đấu, đòi hỏi từ bỏ, hy sinh, nỗ lực lâu dài. Hành trình đó có khi âm thầm như sự cưu mang của thai phụ, có khi phải chuẩn bị lâu dài và kỹ càng như xây tháp xây thành, như dàn quân ra trận (x. Lc14, 25-33).
Ơn gọi của các dòng tu trong Giáo hội đang gặp khó khăn và giảm sút trầm trọng. Văn kiện Hồng ân trung tín và niềm vui kiên trì ban hành ngày 02-02-2020 nhắc đến hiện trạng của đời tu hôm nay đang gặp khó khăn và giảm sút trầm trọng. Chúng ta đang sống trong một thời đại đầy thách đố cho đời sống thánh hiến về “lòng trung tín và sự kiên trì”. Làm thế nào để người tu sĩ “ở lại trong tình yêu của Thiên Chúa?”. Nếu mỗi ngày người tu sĩ không tìm thấy điều gì mới mẻ, hấp dẫn thì họ sẽ dễ buông bỏ ơn gọi.
Lời Đức Giáo Hoàng Phanxicô “Ngày hôm nay sự trung tín trong Giáo hội đang đứng trước một hiện tượng xuất huyết”. Tình trạng mất ơn gọi, rời bỏ đời sống thánh hiến đã làm tê liệt đời sống Thánh hiến làm suy yếu và bào mòn đời sống Giáo hội. Hãy ở lại trong tình yêu của Thầy (Ga 15,9) là lời mời gọi các tu sĩ tiếp tục dâng hiến, tiếp tục lấy đức tin là bảo đảm cho những điều chúng ta hy vọng, là bằng chứng cho những điều tu sĩ không thấy bằng mắt thường. Đời tu giống như một bản nhạc, có những nốt trầm nốt bổng, có nốt hoa mỹ lại còn thêm cả dấu lặng,… có những khó khăn thử thách và không thiếu những niềm vui giản dị đời thường. Những nốt bổng nốt trầm hay cả dấu lặng đều có giá trị riêng của nó. Chỉ khi biết mình, biết đặt vị trí ưu tiên: Jesus – Other – You, biết đong đủ đầy tình yêu thì chúng ta mới trở nên những tu sĩ hạnh phúc!
Ước mong những người sống đời thánh hiến luôn kiên trì trung thành – trưởng thành – nhiệt thành để đời tu thực sự trở nên “ngôn sứ của sự hiện diện và hạt giống hòa bình” cho Giáo hội và thế giới hôm nay[5].
[1]https://www.thegioididong.com/hoi-dap/song-mot-kiep-nguoi-binh-an-la-duoc-la-bai-gi-1587298
[2] X. Lm. Brian Treacy, SPS, Bạn có đủ yếu đuối để theo Đức Giêsu, c.2.
[3] https://sachconggiao.vn/san-pham/ban-co-du-yeu-duoi-de-theo-chua-giesu.
[4] Chu Dung Cơ, Hiểu đời,
[5] X. https://menthanhgiahue.org/thu-bo-tu-si-gui-cac-tu-si-nhan-ngay-the-gioi-doi-song-thanh-hien-nam-2026/