Tài năng và lòng tốt

Cuộc sống quả là muôn hình vạn trạng, biến đổi khôn lường. Nó làm cho con người nhiều khi rơi vào vòng luẩn quẩn không lối thoát. Con người không còn nhận biết được giá trị đích thật của đời mình, không còn biết phân biệt xấu tốt, không biết cái gì đáng quý, cái gì đáng trân trọng. Con người thường lệ thuộc vào tiền bạc, danh vọng, chức quyền. Họ quỳ gối trước những thứ tầm thường, những thứ đê hèn. Chúng ta thấy, sống ở trên đời là một sự trải nghiệm. Chỉ khi kinh qua sự trải nghiệm thì con người mới hiểu được giá trị của cuộc sống. Chính vì vậy, với kinh nghiệm sống của mình, Victor Hugo đã gửi đến mỗi người chúng ta một điều giản dị nhưng lại ẩn chứa một thông điệp thật sâu xa qua câu nói: “trên đời này chỉ có một thứ mà ta phải cúi đầu thán phục đó là tài năng và chỉ có một thứ mà ta phải quỳ gối tôn trọng đó là lòng tốt”.
 
Tài năng là khả năng mà tạo hoá đã ban cho con người. Nó là trí tuệ, là sự khéo léo, giỏi giang, sáng tạo trong học tập cũng như trong lao động. Tuy nhiên, không phải mỗi chúng ta vừa mới sinh ra là đã thành tài ngay. Con người phải trải qua một quá trình học tập, trui rèn, trầy vi tróc vảy mới có thể sở hữu trong mình những kiến thức để giúp ích cho đời. Theo như các số liệu thống kê của các nhà khoa học thì chỉ có 1% con người khi sinh ra là thiên tài hay còn gọi là tài năng bẩm sinh. 99% còn lại thì không có cách nào khác là phải học tập, rèn luyện. Vì thế, những nhân tài mà chúng ta biết được đều là những người đã phải trải qua một thời nắng dãi mưa dầm, ngày đêm miệt mài đèn sách trau dồi kiến thức. Chẳng hạn như: Einstein, Darwin, Pythagoras,… họ đều là những người suốt cuộc đời không ngừng học tập và nghiên cứu, tìm ra những phương thế hữu ích để giúp cho con người cũng như góp phần vào sự tiến bộ của nhân loại. Họ đáng được tôn vinh và là tấm gương vĩ đại để cho mỗi người chúng ta thán phục, noi theo bắt chước.

Bên cạnh đó, có một thứ mà chúng ta không chỉ cúi đầu thán phục mà còn phải quỳ gối tôn trọng đó chính là lòng tốt của con người. Lòng tốt là tấm lòng của con người. Lòng tốt là tấm lòng chân thật, là tình cảm phát xuất từ chính con tim của con người. Lòng tốt được biểu hiện qua nhiều cách thức như: một lời động viên, một cái bắt tay chia sẻ, một vòng tay âu yếm, vỗ về cảm thông hay đôi khi chỉ là một cái nhìn đầy lòng trắc ẩn… Lòng tốt như một phương thần dược. Nó có thể chữa lành những vết thương mà không có bài thuốc nào có thể chữa lành được. Lòng tốt có thể cảm hoá một con ác quỷ trở thành một thiên thần.
 
Trong cuộc sống, chắc hẳn không ít lần bạn đã bắt gặp được tấm lòng tốt đẹp đó. Chẳng đâu xa, như tấm lòng của người mẹ dành cho những đứa con. Một tấm lòng yêu thương cho đi tất cả, cho đi mà không còn để lại gì cho mình nữa. Vì yêu thương mà người mẹ sẵn sàng hy sinh mọi thứ cho con cái, sẵn sàng hy sinh chính cả mạng sống mình. Hay như tấm lòng của những em bé đã chắt chiu, dành dụm từng đồng nghìn lẻ là tiêu chuẩn ăn sáng mà bố mẹ cho để giúp đỡ những người gặp thiên tai lũ lụt. Hoặc là tấm lòng của anh thanh niên đã dừng xe lại để dẫn một cụ già qua đường… đó là một tấm lòng tốt, một tấm lòng chân thật, một cái tâm trong sáng. Trước những tấm lòng chân thật, cao cả đó, con người dù có độc ác, dã man đến đâu thì chắc chắn cũng phải quỳ gối tôn trọng.
 
Xã hội ngày nay, thật giả, tốt xấu lẫn lộn. Con người không còn biết phân biệt cái gì là đáng quý, đáng tôn trọng. Có những con người suốt cuộc đời chỉ lo tìm kiếm công danh, lợi lộc. Họ trau dồi cho thật nhiều kiến thức chỉ để tiến thân, chỉ vì mình mà thôi. Khi đã đạt được rồi thì họ chỉ biết hưởng thụ những thành quả mà bấy lâu nay họ vất vả mới có được. Họ chẳng quan tâm gì đến người khác. Họ chỉ đề cao chữ tài mà chữ tâm thì họ không coi trọng, không nhắc đến. Lại có những con người có lòng tốt nhưng lại không có tài để giúp ích cho đời.
 
Người xưa có câu “có tài mà không có đức thì là người vô dụng, còn có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Vì thế, một người dù có tài đến đâu mà không có trong mình một tinh thần xả kỷ, một tâm hồn cao thượng thì cũng chẳng làm cho người khác nể phục bao nhiêu, đôi khi còn làm cho người khác căm ghét. Chẳng hạn như một người sáng chế ra bom nguyên tử để con người dùng vào việc gây chiến, phá tan sự yên bình của chính nhân loại. Người đó tài giỏi thật, nhưng sự tài giỏi đó không đem lại cho con người hạnh phúc. Còn người có đức mà không có tài thì cũng chẳng mấy ai biết đến, chẳng đem lại lợi ích gì cho đời. Như cây nến cần ngọn lửa thế nào và ngọn lửa muốn được cháy sáng để toả lan ánh sáng cần có cây nến thế nào thì tài năng và lòng tốt cũng phụ thuộc lẫn nhau như vậy. Cái tài nhờ cái tâm mà cháy lên, cái tâm nhờ cái tài mà toả sáng.
 
Như vậy, bạn và tôi đã không dưới một lần được chiêm ngưỡng khả năng, tài cán của một người nào đó. Cảm giác của chúng ta hầu hết là sự thán phục, nể trọng vì để đạt được thành quả ấy họ đã phải vất vả học tập, rèn luyện trong thời gian không phải là ngắn. Thế nhưng, khi đứng trước một người có lòng tốt, một người có tấm lòng quảng đại vị tha, chắc chắn nơi chúng ta không còn là một sự trầm trồ, khen ngợi nữa mà thay vào đó là một thái độ trân quý, nghiêng mình kính cẩn một cách chân thật từ tận đáy lòng.
 
Antôn Trần Đình Đại