Căn bệnh thứ 8: ĐẠO TẠI TÂM

Ngồi quán cóc, nghe người ta thản nhiên phán một câu xanh rờn: "Thôi mấy chuyện chuông mõ, nhà thờ làm chi cho mệt, cốt ở cái tâm mình sáng là đủ rồi!". Nghe êm tai lắm, tưởng đâu vừa ngộ ra chân lý thượng thừa của mấy bậc chân tu đắc đạo nào đó. Lại gần ngó kỹ mới hay, cái "tâm sáng" ấy đang bận bấm điện thoại lướt tóp tóp cho qua giờ lễ, hoặc dồn hết công lực vào mấy mâm nhậu lai rai từ sáng tới chiều. Hóa ra, "đạo tại tâm" nhiều khi chỉ là một tấm bình phong bọc đường rất khéo để che đậy cái sự lười biếng và thói quen trốn tránh trách nhiệm cộng đoàn.

Xưa nay, người ta hay mượn cõi lòng làm cái kho chứa vạn năng. Cần gì lễ nghĩa, cần gì đi đứng chung với ai, cứ tự xưng mình đạo hạnh ngập tràn là xong chuyện. Chúa Nhật người ta tay xách nách mang áo quần nghiêm chỉnh bước vào nhà thờ, thì vị "đạo tại tâm" nhà ta lại chọn ngả lưng trên chiếc ghế sofa êm ái, miệng lẩm bẩm câu thần chú quen thuộc: "Chúa ở khắp mọi nơi, cần gì phải tới chỗ đông người". Lạ thật, Chúa ở khắp mọi nơi, ở nhà cũng cầu nguyện được, cần gì phải đến nhà thờ để trốn tránh việc tham dự thánh lễ cùng cộng đoàn.
Thế nên lâu ngày mới thấy Đạo mà cứ giữ khư khư trong lồng ngực mình, lâu ngày nó tựa như ao tù nước đọng, chẳng chảy đi đâu được ngoài việc bốc lên mùi ẩm mốc của sự ích kỷ cá nhân.

Căn nguyên của trò chơi trốn tìm này chẳng có gì lạ: đó là cái tôi to tổ bố đang ngự trị. Người ta thích một thứ tôn giáo tự sướng, không luật lệ gò bó, không ai nhắc nhở ăn năn, và quan trọng nhất là không phải nhìn mặt những người hàng xóm mà mình vốn đang phật ý. Đức tin kiểu này giống hệt như món ăn nhanh tiện lợi, tự mình nêm nếm, tự mình thưởng thức, chẳng cần biết người bên cạnh có đói khát hay không. Kết quả là gì? Cộng đoàn vắng đi những tiếng cười tiếng nói, nhường chỗ cho sự lạnh ngắt và thờ ơ. Một cành củi khô nằm lẻ loi ngoài đống lửa thì sớm muộn gì cũng tắt ngấm, chứ hòng đòi sưởi ấm cho ai. Tôn giáo mà thiếu đi sự nâng đỡ, hay va quẹt và sẻ chia giữa những con người bằng xương bằng thịt với nhau, thì chẳng mấy chốc sẽ biến thành thứ triết lý suông vô hồn.

Đã đến lúc phải lật tẩy cái vỏ bọc "đạo tại tâm" đầy rẫy sự ngụy biện ấy. Tâm có sáng thật hay không, xin hãy nhìn vào đôi chân có biết bước đi về phía anh em hay không, và đôi tay có rộng mở ra để chia sẻ gánh nặng với người bên cạnh hay không. Đừng bắt ơn trên phải chịu trách nhiệm cho sự lười nhác của chính mình. Đạo không nằm trên mây xanh, cũng chẳng trốn trong mấy ngóc ngách tưởng tượng của một cái đầu đang tìm cách trốn việc. Đạo là phải lăn xả, phải va đập, phải cùng khóc cùng cười dưới một mái nhà chung. Bớt viện cớ lại, xách dép lên và bước ra ngoài kia đi, bởi vì chẳng ai có thể một mình mà đi trọn vẹn về phía trước cả.