Đức Lêô XIV: Tôn trọng và yêu thương khác biệt

Theo Đức Thánh cha Lêô XIV, sứ điệp của Hiến chế Gaudium et Spes về “tính tương thuộc giữa con người với nhau” đặc biệt trở nên cấp bách trong thời đại hôm nay. 

Bởi Victoria Cardiel 

September 16, 2026 at 9:10 AM ET

Trong buổi tiếp kiến chung hôm Thứ Tư hàng tuần ngày 16 tháng 9 vừa qua, Đức Thánh cha Lêô XIV đã khẳng định rằng sự đa dạng các dân tộc trên thế giới “không thể được xem như một mối nguy hiểm hay đe dọa, nhưng phải được xem như nguồn mạch di sản và sự phát triển”. Ngài cũng phê bình thái độ đối đầu nhiều khi “bị suy thoái dẫn tới bạo lực”. Đức Thánh cha khẳng định: “Xung đột, khi bị thoái hóa dẫn tới bạo lực, chính là hệ quả của quyền lực tội lỗi và là con đường dẫn tới hình thành một lối nghĩ và hành động, ở mọi mức độ, sẽ gây ra hủy diệt và chết chóc”. 

Đức Thánh cha nhấn mạnh sự cần thiết “của việc mở rộng trật tự của sự hỗ tương, chia sẻ và chăm sóc, như giữa các bộ phận khác nhau trong cùng một thân thể”.

Đức Thánh cha tiếp tục loạt bài giáo lý của mình xoay quanh Hiến chế Gaudium et Spes – Hiến chế Mục vụ về Giáo hội trong thế giới hôm nay. Hiến chế này đã được Công đồng Vaticanô II phê chuẩn ngày 7 tháng 12 năm 1965.

Theo Đức Lêô, sứ điệp của văn kiện về vấn đề “gia tăng tính tương thuộc giữa con người” là “một trong những vấn đề trọng tâm của thế giới hiện đại”, và đặc biệt cấp thiết trong thế giới hôm nay.

Mối nguy của việc dùng thuật toán để đưa ra những quyết định quan trọng

Mặc dù sự phát triển của công nghệ truyền thông, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đang mở ra những khả năng và sự trợ giúp mới để loại bỏ “những rào cản và khoảng cách”, Đức Thánh cha quan ngại tình trạng các mối tương quan giữa con người với nhau “có xu hướng trở nên hời hợt, ít thật và ngày càng ảo hơn”.

Từ viễn cảnh đó, ngài cảnh báo sự nguy hiểm của “việc trở nên quen để cho thuật toán đưa ra quyết định, thậm chí cả những vấn đề thuộc thẩm quyền riêng của lương tâm con người”.

Ngài nói với hàng trăm tín hữu tại Quảng trường Thánh Phêrô rằng: “Trong chiều hướng đó, việc bảo đảm rằng các mối quan hệ xã hội được xây dựng trên nền tảng thật và chiều sâu cá vị là những đóng góp mà các cộng đoàn Kitô hữu ước muốn đem lại cho thế giới”.

Đức Thánh cha cũng tái khẳng định rằng Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes cung cấp một định nghĩa rất cô đọng về ích chung, được hiểu “là toàn bộ những điều kiện của đời sống xã hội cho phép các tập thể hoặc cá nhân đạt tới sự hoàn hảo riêng một cách đầy đủ và dễ dàng hơn”.

Cùng với đó, ngài cũng lưu ý rằng văn kiện ghi nhận tính liên thuộc giữa con người và tuyên bố rằng “mọi cộng đồng xã hội phải quan tâm đến những nhu cầu và khát vọng chính đáng của nhau, cũng như hướng tới phúc lợi chung của toàn thể gia đình nhân loại” (GS, số 26).

Tôn trọng phẩm giá con người

Dựa trên tính tương thuộc, các nghị phụ đã đề ra một vài “giải pháp mang tính thực hành cấp thiết” bao gồm việc tôn trọng nhân vị con người.

Theo đó, Đức Thánh cha trích dẫn nguyên văn Hiến chế Gaudium et Spes: “Tất cả những gì chống lại sự sống, như mọi kiểu giết người, diệt chủng, phá thai, an tử và cả tự sát có chủ ý; tất cả những gì xâm phạm đến sự toàn vẹn của con người, như cắt xén bộ phận cơ thể, tra tấn thể xác và tinh thần, cưỡng bức tâm lý; tất cả những gì xúc phạm đến phẩm giá con người, như những điều kiện sống dưới mức con người, giam giữ tùy tiện, lưu đày, nô lệ, mại dâm, buôn bán phụ nữ và thanh thiếu niên, hoặc những điều kiện lao động ô nhục khiến người lao động bị đối xử như những công cụ kiếm lợi đơn thuần, chứ không phải là những con người tự do và có trách nhiệm: tất cả những điều này và những điều tương tự đều thực sự là ô nhục” (GS, số 26).

Tiếp đến, Đức Thánh cha khẳng định giải pháp thực hành thứ hai của sứ điệp này là “tôn trọng và yêu thương cả những người có quan điểm và hành động khác với chúng ta”.

Thứ ba, Đức thánh cha nhấn mạnh việc thực hiện công lý xã hội ngang qua việc đảm bảo sự bình đẳng căn bản của tất cả mọi người.

Cuối cùng, ngài kết luận: “Tương lai nhân loại phụ thuộc vào việc thực hiện cam kết mang tính cá vị của mỗi người với Thiên Chúa và liên vị với anh chị em trong việc xây dựng một thế giới nhân bản hơn”.

Cuối buổi Tiếp kiến chung, Đức Lêô XIV đã gửi lời chào đặc biệt tới các nhóm khách hành hương và bày tỏ “lòng biết ơn sâu sắc” với những hoạt động tông đồ đầy hy sinh của các tuyên úy nhà tù. 

Đức Thánh cha nói: “Ước mong các bạn luôn là hiện thân của Tin Mừng và niềm hy vọng Kitô giáo”. Đồng thời, Đức Thánh cha cũng cám ơn các linh mục tuyên úy vì sự trợ giúp mà các ngài đã hỗ trợ Đức Thánh cha và Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh trong việc chăm sóc linh hồn cho những tù nhân, những người vẫn viết thư cho Đức Thánh cha mỗi ngày để chia sẻ về những khó khăn và những vết thương của họ.

Trong số những người hiện diện, Đức Lêô XIV cũng gửi lời chào đến các học viên tham dự khóa Huấn luyện về Chăm sóc Dược phẩm. Đồng thời, ngài khuyến khích họ kết hợp giữa chuyên môn khoa học với sự gần gũi mang tính nhân văn với một cái nhìn toàn diện về con người.