Bánh Thánh được làm như thế nào?

Các nguyên tắc để sản xuất Bánh Thánh dùng trong Bí tích Thánh Thể bắt nguồn từ Bữa Tiệc Ly và truyền thống dùng bánh không men của người Do Thái.

Đức Thánh cha Lêô XIV cử hành Thánh lễ tại sân bay Bameda ở Cameroon ngày 16 tháng 3 năm 2026

Tác giả: Daniel Payne

Công đồng Vaticanô II khẳng định Bí tích Thánh Thể “là nguồn mạch và đỉnh cao của đời sống Kitô giáo”. Thánh Âu Tinh coi đây là “một kho tàng thiêng liêng mọi ân sủng”, trong khi Thánh Têrêsa Hài Đồng mô tả Bí tích này đơn giản là “một phương dược hữu hiệu chữa lành bạn”.

Ấy vậy mà, mặc dù sự hiện diện của Đức Kitô trong Bí tích Thánh Thể luôn là trung tâm của đời sống Giáo hội, nhưng nhiều người Công giáo lại chưa từng biết về cách mà tấm bánh trong Thánh lễ - một chất thể cổ xưa - được làm ra trước khi được đưa lên bàn thánh.

Vấn đề không chỉ mang tính lý thuyết suông! Trong những tình huống hiếm hoi, Giáo hội địa phương có thể thiếu bánh thánh, như đã xảy ra tại Cuba hồi tháng 6 vừa qua. Tất cả bánh thánh của Cuba đều được cung cấp bởi Dòng nữ Carmel tại Đan Viện Thánh Têrêsa và Thánh Giuse, nhưng vì tình trạng mất điện kéo dài suốt mùa hè đã làm gián đoạn việc sản xuất bánh.

Nữ tu Ruth Starman, người phụ trách bộ phận sản xuất bánh thánh của Nữ Đan viện Thánh Bênêđictô tại Clyde, Bang Missouri, chia sẻ với kênh tin tức EWTN News rằng các yêu cầu đối với Bánh Thánh Công giáo được quy định bởi Bộ Giáo Luật của Giáo hội, cụ thể là Điều 924.

Tu viện của các nữ tu đã sản xuất bánh thánh được nhiều năm và là cơ sở đầu tiên được Tòa Thánh công nhận để làm bánh không men dùng trong Thánh lễ.

Sơ cho biết: “bánh thánh đúng tiêu chuẩn được làm chỉ từ lúa mì và nước. Men không được phép sử dụng bởi vì sẽ làm bánh lên men, trong khi Đức Giêsu sử dụng bánh không men trong Bữa Tiệc Ly. Mọi chất khác như đường, muối, hay mật ong đều bị cấm”.

Cùng với những quy định nghiêm ngặt về nước và bột mì, luật Giáo hội cũng chỉ dẫn rằng bánh phải “còn mới, tránh nguy cơ bị hỏng”

Trong khi đó, người làm bánh sử dụng những máy móc chuyên dụng để nướng bánh, nhằm đảm bảo mọi tấm bánh đều được sản xuất theo một hình dạng và độ mỏng đồng đều.

Sơ cho biết: “máy nướng bánh có những khuôn có thể trang trí hoặc không trang trí hoa văn. Những khuôn đó sẽ làm ra một hình bánh mỏng, sau đó được làm ẩm bằng máy trước khi được cắt thành hình bánh thánh”.

Tiếp đến, với những khuôn chuyên dụng, người làm bánh sẽ cắt các tấm bánh lớn thành những tấm bánh nhỏ với những kích cỡ khác nhau, bánh nhỏ cho giáo dân và bánh lớn để các Giám mục, linh mục cử hành.

Giải thích lý do bánh thánh rất phẳng và nhỏ như thế, sơ Starman cho biết trên EWTN News: “Tôi không có câu trả lời chính xác ngoài sự phỏng đoán. Bởi vì nó là bánh không men, nên dù thế nào bánh sẽ dẹt. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng, với sự phát minh của những thiết bị nướng bánh chuyên dụng, với hai tấm khuôn ép chặt lấy bột nhão, giúp tạo ra những tấm bánh dẹt và mỏng như bánh xốp hiện nay”.

Sơ Starman cũng cho biết không có “nhiều thay đổi” trong quá trình làm bánh hiện nay.

Sơ khẳng định: “Tòa Thánh thường xuyên phải nhắc nhở các linh mục và Giáo hội địa phương không được phép dùng chất liệu khác ngoài bột mì để làm bánh. Bánh được làm từ gạo, ngô, hay tinh bột khoai tây đều không được chấp nhận”.

Sơ nói thêm: Bánh không men tại đan viện được làm từ hai loại bột mì khác nhau đã qua xử lý. “Giáo hội không quy định cụ thể bánh thánh phải có bao nhiêu phần trăm lúa mì, mà chỉ yêu cầu phải chứa một lượng nhất định để trở thành chất thể thành sự”.

Cùng với đó, Giáo hội cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn kính Bánh Thánh trong mọi công đoạn của quy trình sản xuất. Tông huấn Redemptionis Sacramentum được Bộ Phượng tự và Kỷ luật các Bí tích ban hành vào tháng 3 năm 2004, đã quy định rằng Bánh Thánh “phải được làm ra bởi những người không chỉ thánh thiện, mà còn thành thạo kỹ năng sản xuất và được trang bị đầy đủ trang thiết bị thích hợp.

Để giải quyết tình trạng thiếu bánh thánh tại Cuba đầu năm nay, các nhà lãnh đạo Giáo hội tại Panama đa gửi 35.000 bánh thánh tới đảo quốc này, trong khi 300.000 bánh khác được gửi từ Puerto Rico.

Đức Tổng Giám mục José Domingo Ulloa Mendieta của Panama khẳng định rằng chyến hàng khẩn cấp này được thực hiện nhằm “ứng phó với những khó khăn mà một số Giáo phận ở Cuba đang phải đối diện nhằm bảo đảm nguồn cung bánh thánh”.

Tóm lại, Giáo hội luôn coi bánh thánh “là một yếu tố cần thiết để cử hành mầu nhiệm thánh”

Nguồn tin: https://www.ewtn.com/