Suy tư ngày lễ các linh hồn

Trong đời sống hiện đại, con người bị chi phối toàn diện bởi ba lãnh vực: Nguyên liệu (materials), Nhiên liệu (energy/fuels) và Dữ liệu (data). Nếu một công ty cạn kiệt nguyên liệu thô, khan hiếm nhiên liệu vận hành và đánh mất dữ liệu nền tảng, công ty ấy chắc chắn phá sản.

Nhìn vào một kiếp nhân sinh, quy luật ấy cũng diễn ra tương tự nhưng nghiệt ngã hơn. Khi một người nhắm mắt xuôi tay, mọi nguyên liệu làm nên hình hài vật chất của người ấy đều trở về cát bụi; mọi nhiên liệu sinh học duy trì sự sống thể lý đều tắt ngấm; mọi dữ liệu dần tan biến vào hư không hoặc chẳng còn ý nghĩa gì nữa. Công nghệ có thể sao chép thông tin, nhưng bất lực trong việc tái tạo một linh hồn, càng không thể mang lại sự sống đời đời. Chính tại lăng kính bất lực của vật chất, đức tin Kitô giáo dẫn chúng ta bước vào một thực tại siêu việt hơn: mầu nhiệm của sự Hiệp thông (communio) và tái tạo Ký ức (memoria).

Khi một người thân yêu ra đi, di sản đích thực họ để lại cho người sống không nằm trên những ổ cứng vô tri, mà là một “dữ liệu (data) đức hạnh” — phương thế họ đã sống để gợi hứng sự hoà quyện giữa tình yêu Thiên Chúa và tha nhân. Nguồn dữ liệu sống động ấy được dệt nên từ những buổi kinh tối sớm, những thánh lễ sốt sắng, những lời nói bao dung, cùng các cử chỉ và việc làm thấm đượm tình yêu thương bác ái. Đây là khối dữ liệu tinh thần đã được mã hóa bằng đức tin qua nhiều thế hệ, tạo nên một dòng chảy “memoria” thiêng liêng chảy vào tâm khảm người ở lại.

Nếu người chết để lại dữ liệu, thì người sống lại có trách nhiệm phải kích hoạt chúng bằng “sự tưởng nhớ” (memory). Thế nhưng, ký ức của con người lại vô cùng hữu hạn. Vòng xoáy thời gian dễ dàng làm phai mờ hình bóng, các thế hệ mai sau sẽ dần quên lãng tên tuổi những người đã ra đi trước. Xét dưới góc độ này, thế giới vô hình có biết bao linh hồn đang chịu cảnh “mồ côi”, vì không được người ở lại lưu giữ trong ký ức (memory).

Để cứu chuộc sự giới hạn của ký ức nhân loại, Chúa Giêsu trong bữa Tiệc Ly đã bẻ bánh, trao cho các môn đệ và căn dặn: “Anh em hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy” (Do this in memory of me). Lời mời gọi này không phải là một sự hoài niệm quá khứ thụ động, mà là hành vi hiện tại hoá một dữ liệu cứu độ tối cao, gọi là Anamnesis (Tưởng Niệm/Tưởng Nhớ). Mỗi khi Thánh lễ được cử hành, biến cố thập giá và sự sống lại của Đức Kitô lại được tái hiện một cách sống động.

Chúa Giêsu đã đặt ký ức hữu hạn của loài người vào trong Ký ức vĩnh cửu của Thiên Chúa, để thiết lập một mạng lưới hiệp thông (communio) tối cao vượt qua ranh giới của cái chết. Vì vậy, sự tưởng nhớ (memory) của người sống đối với người chết hôm nay không phải là tiếng khóc than tuyệt vọng trước nấm mồ, nhưng là hành vi tưởng nhớ, tháp nhập biến cố cuộc đời của những người đã ra đi trước vào chính Hy tế cứu độ của Đức Kitô để đạt đến sự hài hoà tuyệt đối trong tình yêu Thiên Chúa. Lời cầu nguyện, sự hy sinh và các thánh lễ chúng ta dâng hôm nay chính là dòng năng lượng thiêng liêng từ nguồn hiệp thông (communio) giúp các ngài thanh lọc, sửa chữa những “tập tin lỗi” của tội lỗi và yếu đuối, để các ngài sớm được phục hồi trọn vẹn trong nhan thánh Chúa.

Mỗi ngày sống của chúng ta hôm nay là một ngày chúng ta đang tự gõ nên những dòng dữ liệu cho mai sau. Rồi sẽ đến lượt chúng ta nằm xuống, mọi lo toan vật chất sẽ biến mất. Chúng ta sẽ để lại dữ liệu gì cho con cháu, để con cháu lưu giữ chúng ta trong “memory” của chúng?

Cách tốt nhất để tưởng nhớ người đã khuất là viết tiếp cuốn sách đức tin và tình yêu mà các ngài để lại. Hãy sống sao để “dữ liệu” cuộc đời của chúng ta trở thành một di sản thánh thiện cho thế hệ mai sau, và là một của lễ đẹp lòng Thiên Chúa.

Xin Chúa Giêsu Thánh Thể thương đón nhận các linh hồn tổ tiên, ông bà, cha mẹ chúng ta và tất cả các linh hồn vào Ký ức yêu thương vĩnh cửu của Ngài, tẩy xoá (delete) mọi lỗi lầm của các ngài, và ban cho chúng ta đang lữ hành trên trần thế biết sống xứng đáng với niềm hy vọng phục sinh. Amen.