Tha thứ vô điều kiện

Chúa Nhật 24 Thường Niên, năm A

(Hc 27,33-28,9; Rm 14,7-9; Mt 18,21-35)

Chúng ta thường nghe nói “quá tam ba bận” (bất quá tam, sự bất quá tam), ngụ ý giới hạn của sự tha thứ là không quá ba lần. 

Bài Tin Mừng Chúa Nhật tuần này thuộc phần cuối của bài giảng thứ tư, dạy chúng ta tha thứ vô điều kiện (x. Mt 18,21-35).

Đây là một giáo huấn rất tuyệt vời của Chúa Giêsu về lòng bác ái thể hiện qua sự bao dung tha thứ.

Lý do phải tha thứ

Trước hết, phải tha thứ vì đó là lệnh truyền của Chúa: “Hãy nhớ đến ngày tận số mà chấm dứt hận thù… Hãy nhớ đến các điều răn mà đừng oán hờn kẻ khác” (x. Bài đọc I, Hc 27,30 – 28,7). Hãy tha thứ “bảy mươi lần bảy” (Mt 18,21). “Chớ để mặt trời lặn mà cơn giận vẫn còn. Đừng để ma quỷ thừa cơ lợi dụng” (Ep 4,26-27)! 

Thứ đến, phải tha thứ vì đó là điều kiện để được thứ tha. Quả thực, nếu ta biết “bỏ qua điều sai trái của người khác, thì khi bạn cầu khẩn, tội lỗi bạn sẽ được thứ tha” (Hc 28,2). 

Sau cùng, phải tha thứ vì đó là đòi hỏi xuất phát từ lòng bác ái chân thật, là sự đáp đền ơn tha thứ và tình thương lớn lao của Chúa, là chứng từ về lòng bao dung của Cha nhân lành hay thương xót.

Tha thứ như thế nào?

Việc thánh Phêrô đưa ra đề nghị “tha đến bảy lần” đã là một bước tiến so với luật báo thù “mắt đền mắt răng đền răng” hoặc báo thù nhiều lần trước kia. Tuy nhiên, Chúa Giêsu đề nghị các môn đệ phải tiến tới một tình yêu lớn hơn: tha thứ vô điều kiện (tha thứ bảy mươi lần bảy). 

Đây không phải là một điều dễ dàng thực hiện trong cuộc sống. Những tổn thương do sự xúc phạm gây ra dễ khiến chúng khép lòng trước lời mời gọi tha thứ. Do đó, ơn chữa lành và sức mạnh thiêng liêng từ nơi Chúa rất cần cho tiến trình tha thứ.

Quả thực, “chúng ta không thể tuân giữ điều răn của Chúa, nếu chỉ bắt chước mẫu gương của Chúa theo dáng vẻ bên ngoài. Vấn đề ở đây là phải tham dự một cách sống động và ‘tận đáy lòng’ vào sự thánh thiện, vào lòng thương xót, vào tình yêu của Thiên Chúa chúng ta. Chỉ có Thần Khí, ‘nhờ Ngài mà chúng ta sống’ (Gl 5,25), mới có thể làm cho chúng ta có được những tâm tình như Đức Kitô Giêsu đã có. Lúc đó hai việc tha thứ có thể trở nên một, nghĩa là, ‘biết tha thứ cho nhau như Thiên Chúa đã tha thứ cho anh em trong Đức Kitô’ (Ep 4,32)”.[1]

Xin tha nợ chúng con

Ý thức chúng ta mắc nợ tình thương và lòng nhân từ tha thứ của Chúa là điều kiện tiên quyết để đi vào hành trình tha thứ. Thực sự, chúng ta mắc nợ Thiên Chúa rất nhiều. Số lượng “mười ngàn yến vàng” tương đương với tiền công lao động của 16 ngàn người trong vòng 10 năm trời,[2] là biểu tượng cho món nợ khổng lồ của mỗi người chúng ta đối với Thiên Chúa.

Chính vì thế, chúng ta được mời gọi “chạnh lòng thương” và thực hành tha thứ thật lòng, tha thứ vô điều kiện để đáp đền tình yêu của Cha trên trời và nên giống Ngài trong việc thực thi lòng thương xót và tha thứ vô điều kiện. Hãy để cho lòng thương xót của Ngài đổ tràn vào lòng chúng ta, giúp chúng ta nên kiên nhẫn, hiền hòa và nhân hậu, vì “việc không cảm thấy hay quên đi sự xúc phạm không tuỳ thuộc khả năng chúng ta; nhưng một khi trái tim biết tự hiến cho Chúa Thánh Thần sẽ biết biến đổi thương đau thành lòng thương xót, và thanh luyện ký ức bằng cách biến đổi sự xúc phạm thành lời chuyển cầu”[3].

*******

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay hướng chúng ta đến đỉnh cao của đức ái Kitô giáo: yêu thương tha thứ cho kẻ thù. Đó là hành động “tụ bản chất mang tính thần linh này không giới hạn cũng không có mức độ”. Đó là “tình yêu đi đến tận cùng của tình yêu”.[4]

Chúng ta được mời gọi nên tốt lành như Cha trên trời qua việc thực hành tha thứ vô điều kiện, yêu thương cả những người xúc phạm và thù ghét chúng ta. Đó là sự đáp đền tình yêu Thiên Chúa là Đấng từ bi, nhân hậu và hay thương xót, chậm bất bình và giàu lòng khoan nhân, đã tha thứ hết mọi lỗi lầm ta trót phạm và chữa lành mọi tật nguyền của ta…[5]

Linh hồn tôi ơi, hãy chúc tụng Chúa, toàn thể con người tôi, hãy chúc tụng thánh danh Người. Linh hồn tôi ơi, hãy chúc tụng Chúa, và chớ khá quên mọi ân huệ của Người.

Người đã thứ tha cho mọi điều sai lỗi, và chữa ngươi khỏi mọi tật nguyền. Người chuộc mạng ngươi khỏi chỗ vong thân; Người đội đầu ngươi bằng mão từ bi, ân sủng.

Người không chấp tranh triệt để, cũng không đời đời giữ thế căm hờn. Người không xử với chúng tôi như chúng tôi đắc tội, và không trả đũa theo điều oan trái chúng tôi.

Nhưng cũng như trời xanh cao vượt trên trái đất, lòng nhân hậu Người còn siêu việt hơn thế trên kẻ kính sợ Người. Cũng như từ đông sang tây xa vời vợi, Người đã ném tội lỗi xa khỏi chúng tôi.

1. ^GLHTCG, số 2842.

2. ^X. Vinhsơn Mai Văn Kính, Tin mừng Đấng Em-ma-nu-en, Bayard – NXB Đồng Nai 2025, tr. 277. Nếu tính mức lương trung bình 6 triệu tháng, thì con số sẽ là 11.520 tỷ đồng! Số lượng một “yến” (talent) là đơn vị tiền tệ lớn nhất thời bấy giờ, tương đương 20,4 kg bạc, tức là bằng tiền công của một người lao động chân tay trong vòng 15 năm! So 10 ngàn yến (talents) với 100 quan tiền (100 denarii = 100 ngày công) thì tỷ lệ là 1/600.000.  X. The New Interpreter’s Bible, Vol. VIII, tr. 382. 

3. ^GLHTCG, số 2843.

4. ^X. Ibidem, số 2843, 2845.

5. ^X. Thánh vịnh Đáp Ca: Tv 102, 1-2. 3-4. 9-10. 11-12.