Sửa lỗi cho nhau

CHÚA NHẬT XXIII THƯỜNG NIÊN - NĂM A

Ed 33,7-9; Rm 13,8-10; Mt 18,15-20

Sửa lỗi mình đã khó, sửa lỗi người khác lại càng khó hơn bởi vì “nhân vô thập toàn” - chẳng ai là không có lỗi.Ngọc kia còn có vết huống chi là con người? Làm thế nào để sửa lỗi người khác? Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta sửa lỗi cho nhau trong tình người, tình Chúa, trong bác ái yêu thương, trong sự khiêm hạ và cầu nguyện của cá nhân và cộng đoàn.

Quả thật, việc sửa dạy cho nhau là một đề tài cổ điển trong truyền thống Kitô giáo. Nó đã trở thành một nghệ thuật mục vụ linh hướng và chứa đựng rất nhiều nhân đức xã hội cũng như đạo đức Kitô giáo. Chẳng hạn như lòng khiêm nhường, sự yêu thương đích thực, sự tế nhị và nhạy bén của nội tâm. Nói cách khác, việc sửa dạy nhau là cả một khoa sư phạm mục vụ, nó được tổng hợp vận dụng nhiều yếu tố và bộ môn như: tâm lý xã hội, tính tình, tu đức, luân lý, giáo luật, cần được nghiên cứu kỹ lưỡng và áp dụng các nguyên tắc vững vàng và linh động cho từng trường hợp. Nếu không vững vàng các nguyên tắc luân lý, đạo đức, giáo luật cơ bản sẽ khó mà khuyên dạy hay sửa lỗi người khác được.

Vì thế, việc anh em trong cộng đoàn Giáo Hội sửa bảo nhau phải phản ảnh tình yêu thương của Thiên Chúa là Đấng không muốn cho ai trong các kẻ bé mọn phải bị hư mất, nghĩa là phải tránh thái độ hăng say thái quá. Lời Chúa hôm nay chỉ dạy chúng ta sửa lỗi người khác qua tiến trình ba bước: Thứ nhất: Giữa cá nhân với nhau: “một mình anh với nó mà thôi” (Mt 18,15); Thứ hai: Nhóm nhỏ với cá nhân người ấy: “đem theo một hay hai người nữa” (Mt 18,16). Thứ ba: “Hãy đi thưa Hội Thánh”, được hiểu là đưa ra với những người có trách nhiệm. Mục đích của việc sửa lỗi là làm cho họ trở nên tốt hơn, chứ không phải để loại trừ. Đạo của chúng ta là Đạo yêu thương, vì Thiên Chúa chính là Tình Yêu. Cả cuộc đời Đức Giêsu kêu gọi chúng ta: “Anh em hãy yêu thương nhau, như Thầy đã yêu thương anh em”.

Bởi vậy, Tin Mừng đòi buộc phải kiên nhẫn tìm mọi cách nhằm chinh phục người phạm lỗi và các nỗ lực đó luôn đi liền với lời cầu nguyện nghĩa là cộng đoàn kêu mời, cầu nguyện, sửa bảo. Câu nói: “đóng góp ý kiến xây dựng”, cho thấy sự cần thiết phải có tiềm lực cả về chất lẫn lượng của chủ thể sửa lỗi, ý kiến. Ta chưa đóng góp thì ý kiến sẽ không có hiệu lực, đôi khi còn không được chấp nhận. Chính vì lý do này, nhiều trường hợp phạm lỗi cần có thời gian để cứu vãn hơn là trừng phạt vì chúng ta chưa đóng góp hay chưa làm cho người có lỗi nhận ra hoặc ta chưa đủ tầm. Chúng ta nên nhớ, sửa lỗi để hoà giải chứ không phải để trả thù. Sửa lỗi là cố gắng giúp người sai phạm nhận ra lỗi lầm và quay trở lại với cộng đoàn hơn là loại trừ cay nghiệt, đẩy đến chỗ diệt vong vĩnh viễn. “Đã yêu thương thì không làm hại người đồng loại; yêu thương là cho toàn Lề Luật vậy” (Rm 13,10).

Hơn nữa, Hội Thánh là cộng đoàn bao gồm nhiều thành phần. Lầm lỗi xảy ra trong Hội Thánh là điều khó tránh nên cần có sự sửa lỗi. Sửa lỗi phải dựa trên lòng bác ái yêu thương, nhằm giúp người anh em quay trở lại. Sửa lỗi cũng cần có sự quan tâm. Sửa lỗi cần cả sự can đảm, sự tôn trọng, sự tế nhị, chân thành và kiên trì.   

Khi đã làm tất cả, đã cố gắng hết sức nhưng người sai lỗi vẫn cố tình sống trong sự sai phạm gây ảnh hưởng đến phần rỗi nhiều người thì Giáo Hội phải thi hành quyền cầm buộc mà Chúa Giêsu trao phó cho thánh Phêrô nhằm mục đích thánh hoá và mưu cầu ơn cứu độ. Khi đó, các quyết định của cộng đoàn không những chỉ có hiếu lực trên bình diện liên hệ trong cuộc sống xã hội, mà còn có hiệu lực trước mặt Thiên Chúa nữa. “Nếu ngươi đã báo cho kẻ gian ác phải từ bỏ con đường mà nó trở lại, nhưng nó không trở lại, thì nó sẽ phải chết vì tội của nó, còn ngươi, ngươi, ngươi sẽ cứu được mạng sống mình” (Ed 33,9).

Khi người anh em phạm lỗi không nghe lời sửa dạy của cộng đoàn và từ chối hoán cải, thì không phải họ bị cộng đoàn khai trừ cho bằng họ tự chặt đứt mọi liên hệ với cộng đoàn và tự khai trừ khỏi cộng đoàn Giáo Hội. Bởi vì họ phạm tội chống lại Chúa Thánh Thần là Thần Chân Lý. 

Ước gì Tấm Bánh là chính Chúa Giêsu mà chúng ta chia sẻ cho nhau liên kết chúng ta lại như anh em trong một gia đình, để chúng ta cùng nhau tiến bước trên cuộc lữ hành trần gian này, để chúng ta trở thành một lời mời gọi sống động cho tình yêu Thiên Chúa ngự trị, để rồi “anh em đừng mắc nợ gì ai, ngoài món nợ tương thân tương ái” (Rm 13,8). Amen.