Ơn gọi ngôn sứ và con đường thập giá

Chúa Nhật 22 Thường niên năm A
 

Mỗi Chúa nhật, người tín hữu bước chân vào nhà thờ, lắng nghe Lời Chúa vang lên qua các bài đọc. Thế nhưng, mấy ai dám dừng lại để đối diện với những đòi hỏi gắt gao từ Thiên Chúa? Người ta rất dễ tung hô Ngài, reo hò tin theo Ngài trong những ngày tháng bình an, khi mùa màng bội thu, làm ăn tấn tới và gia đình êm ấm. Thế rồi, chỉ cần một cơn hoạn nạn, một trận ốm đau hay một khoản nợ nần bất ngờ ập xuống đầu, họ lập tức oán trách, than thân trách phận. Nhiều người còn sống lập lờ, buông xuôi và bỏ ngỏ luôn cả đức tin.

Từ thực tế phũ phàng ấy phản ánh một tâm lý rất đời thường của con người. Ai đi theo đạo cũng mong được hưởng vinh quang, nhưng lại vô cùng sợ hãi khổ đau. Từ khoảng cách rõ rệt giữa sự dễ dãi của thế gian và đòi hỏi tuyệt đối của Tin Mừng, các bài đọc Phụng vụ hôm nay đặt ra một thách đố lớn cho chúng ta. Thách đố ấy mời gọi mỗi người bước vào con đường làm ngôn sứ trung kiên qua việc từ bỏ chính mình và vác thập giá.

1. Sứ mạng ngôn sứ đầy đắng cay, của lễ hy sinh và chân lý thập giá

Lời Chúa hôm nay dẫn dắt chúng ta đi qua một tiến trình nội tâm rất thực tế. Tiến trình ấy bắt đầu từ tiếng kêu vỡ vụn của vị ngôn sứ, đi qua lời mời gọi hiến thân, rồi dừng lại ở bài học không thể chối cãi về con đường thập giá.

• Từ Bài đọc I (Gr 20, 7-9): Ngôn sứ Giê-rê-mia nếm trải sự thật cay đắng rằng: làm ngôn sứ cho Chúa chưa bao giờ xuôi chèo mát mái. Ngược lại, đó là một ơn gọi đầy nước mắt và tủi nhục. Lời Chúa trở thành cớ cho thiên hạ chế nhạo, sỉ nhục ông suốt cả ngày. Có lúc ông kiệt sức, tự nhủ sẽ câm miệng lại, sẽ thôi không nhắc đến danh Chúa nữa để trốn tránh khổ nhục. Thế nhưng, ông không thể chạy trốn được vì "lời Người như ngọn lửa bừng cháy trong tim, âm ỉ trong xương cốt". Trở thành ngôn sứ đòi hỏi một sự hy sinh tột bậc, nơi chính bản thân vị ngôn sứ phải chịu nát tan để chu toàn sứ mạng.

• Sang Bài đọc II (Rm 12, 1-2): Tiếp nối tinh thần ấy, thánh Phao-lô mời gọi các tín hữu bước thêm một bước quyết liệt hơn. Ngài viết: "Hãy hiến dâng thân mình làm lễ tế sống động, thánh thiện và đẹp lòng Thiên Chúa". Để thuộc về Chúa, chúng ta tuyệt đối không được "rập theo đời này". Điều này có nghĩa là mỗi người phải tự nguyện đặt cái tôi, những toan tính vụ lợi và thói đời dễ dãi lên bàn sát tế. Nhờ đó, tâm thần chúng ta được đổi mới và nhận ra ý Chúa muốn.

• Đến Bài Tin Mừng (Mt 16, 21-27): Thánh sử Mát Thêu trình thuật cuộc đối thoại giữa Chúa Giê-su và Phê-rô. Khi Thầy loan báo về cuộc khổ nạn – rằng Ngài phải chịu đau khổ, bị giết chết rồi mới sống lại – Phê-rô vì thương Thầy theo kiểu con người nên đã khẩn khoản can ngăn. Phản ứng gay gắt của Chúa Giê-su khi gọi ông là "Xa-tan" đã vạch trần cạm bẫy lớn nhất của thế gian. Cạm bẫy đó là muốn có vinh quang nhưng lại muốn trốn chạy khổ đau. Từ đó, Ngài công bố một chân lý tuyệt đối: "Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo".

2. Lòng tin hời hợt theo thời thế và sự oán thán khi gặp nghịch cảnh

Nhìn vào đời sống thực tế hằng ngày, thái độ của chúng ta đối với Thiên Chúa bộc lộ rõ sự bất ổn. Chúng ta rất giỏi giữ đạo sốt sắng trong những ngày tháng bình an, suôn sẻ.
Nhưng ngặt nỗi, đức tin ấy thường chỉ là thứ "đạo ăn theo" sự dễ dãi của thế gian. Hễ va vấp phải đau khổ, mất mát hay nghịch cảnh, những tiếng thở dài oán thán lại vang lên từ cửa miệng chúng ta: "Tại sao con đi đạo đàng hoàng mà vẫn gặp bất hạnh?". Người ta bắt đầu dao động, sống lập lờ giữa việc giữ đạo hay bỏ đạo, rồi chọn cách buông xuôi vì không chịu nổi sức nặng của thập giá. Ta muốn có một Thiên Chúa ban phát vinh quang, nhưng lại kiên quyết từ chối con đường hy sinh của một ngôn sứ thực thụ.

3. Thực thi sứ mệnh ngôn sứ qua tinh thần từ bỏ và vác thập giá

Trở thành ngôn sứ và môn đệ đích thực không đòi hỏi những điều vĩ đại xa vời. Ngược lại, điều đó được chắt chiu qua những lựa chọn nội tâm đi ngược lại sự dễ dãi của thế gian mỗi ngày:

• Sống tinh thần ngôn sứ bằng việc dám chết đi cái tôi: 
Giữa một xã hội đề cao sự hưởng thụ và ích kỷ, người môn đệ làm ngôn sứ cho tình yêu bằng cách dám nhường nhịn. Họ tha thiết làm hòa thay vì cãi lấy được khi va chạm trong gia đình hay cộng đoàn. Đó chính là việc âm thầm biến bản thân thành của lễ hy sinh dâng lên Thiên Chúa.

• Vác thập giá qua những giằng xé nội tâm và nhọc nhằn thực tế: 

Thập giá không chỉ là công việc làm ăn thua lỗ hay bệnh tật bủa vây. Thập giá còn là cuộc chiến khốc liệt bên trong con người chúng ta. Đó là lúc chúng ta phải chiến đấu với sự chán nản hay gánh nặng mưu sinh đè nặng, và can đảm kiên tâm lao động với niềm cậy trông trọn vẹn vào Chúa.

• Từ bỏ sự thỏa hiệp lập lờ: 

Kiên quyết không sống hai mặt giữa ơn gọi làm con Chúa và sự xuôi chiều theo thói đời. Trái lại, bền đỗ giữ vững đời sống cầu nguyện ngay trong nghịch cảnh chính là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy chúng ta đang bước đi trên con đường thập giá để tiến về sự sống thật.

Các bài đọc phụng vụ hôm nay vạch trần hoàn toàn sự giả hình của một đức tin hời hợt. Nhưng khẳng định một chân lý không thể lay chuyển rằng: trở thành ngôn sứ và môn đệ của Đức Ki-tô đồng nghĩa với việc từ chối sự dễ dãi của thế gian để chọn lấy con đường tự bỏ mình, vác thập giá và bước đi trong tinh thần hy sinh của Thầy Chí Thánh.

Lạy Chúa Giê-su, xin tha thứ cho những yếu đuối và sự hèn nhát của chúng con. Nhiều lần, chúng con chỉ muốn tung hô Ngài trong ánh hào quang, nhưng lại oán thán, trốn chạy khi thập giá xuất hiện. Xin ban cho chúng con một đức tin kiên vững. Giữa những giông bão, đau thương và nhọc nhằn của cuộc sống, xin giúp chúng con dám đón nhận ơn gọi làm ngôn sứ, sẵn sàng hiến dâng bản thân làm lễ tế dâng tiến, can đảm từ bỏ cái tôi ích kỷ, vui lòng vác thập giá mình hằng ngày và trung kiên bước theo chân Chúa cho đến tận cùng vinh quang sự sống. Amen.