Mầu nhiệm lòng thương xót và sứ mệnh tha thứ

Trong đời sống xóm làng Việt Nam, ai mà chẳng từng chứng kiến cảnh anh em lụt lội cùng xóm dắt tay nhau qua cơn hoạn nạn, nhưng cũng có khi chỉ vì vài tấc đất bờ ranh hay câu nói vô tình mà hờn giận kéo dài từ đời cha sang đời con. Người xưa có câu: "Bán anh em xa, mua láng giềng gần", thế nhưng tình nghĩa ấy đôi khi lại rạn nứt vì những vết thương lòng nhỏ nhặt mà chẳng chịu buông bỏ. Tâm lý con người vốn mỏng manh và dễ tổn thương nên chuyện giận hờn, trách móc là điều khó tránh khỏi trong đời thường. Phụng vụ Chúa nhật XXIV Thường niên Năm A, Lời Chúa không dừng lại ở việc nhắc nhở và đặt người môn đệ trước một đòi hỏi triệt để và cao cả: đó là sự tha thứ không có giới hạn, đỉnh cao tuyệt vời của Đức Ái Kitô giáo.

1. Mầu nhiệm lòng thương xót

Nhìn sâu vào các bài đọc Phụng vụ hôm nay dưới lăng kính Kinh Thánh và thần học, ta thấy một sợi dây liên kết chặt chẽ về sự công chính đi đôi với lòng xót thương. 

Trước tiên, bài đọc thứ nhất, sách Huấn Ca đã đưa ra một lời cảnh tỉnh đanh thép: "Oán hờn và giận dữ là những điều ghê tởm, về chuyện đó thì kẻ tội lỗi có biệt tài" (Hc 27,30), đồng thời nhắc nhở con người phải biết "nhớ đến các điều răn mà đừng oán hờn người khác" (Hc 28,7). 

Tiếp nối tinh thần ấy, thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Rôma lại đúc kết một chân lý nền tảng về thân phận con người: "Không ai trong chúng ta sống cho chính mình, và cũng không ai chết cho chính mình... Dù chúng ta sống hay chúng ta chết, chúng ta đều thuộc về Chúa" (x. Rm 14,7-8). 

Đỉnh điểm của sứ điệp Lời Chúa được tỏ lộ qua Tin Mừng Mátthêu, nơi Đức Giêsu đưa ra câu trả lời cho Phêrô về hạn mức của sự tha thứ. Khi Phêrô hỏi có phải tha tới bảy lần không, Chúa Giêsu đã phán: "Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy" (Mt 18,22). Qua dụ ngôn về tên đầy tớ bất lương được chủ tha cho món nợ khổng lồ mười ngàn yến vàng nhưng lại nhẫn tâm bóp cổ người đồng bạn chỉ vì vài quan tiền, Đức Giêsu khẳng định một chân lý ngàn đời: Thiên Chúa đã tha thứ cho chúng ta tất cả qua giá máu của Con Ngài, nên chúng ta cũng buộc phải xót thương anh em mình từ đáy lòng.

2. Thực trạng khép kín và vết thương lòng của con người hôm nay

Thế nhưng, từ bài học Kinh Thánh bước ra đời sống thực tế, con người thời nay dường như đang cạn dần sự khoan dung và ngày càng chất chứa nhiều bực dọc. Nhìn vào gia đình, hội đoàn hay giáo xứ, ta dễ dàng bắt gặp những ánh mắt lạnh lùng, những cái quay lưng dửng dưng và những mối hận thù âm ỉ được nuôi dưỡng qua từng ngày tháng. Sống chung với nhau, ai chẳng có lúc va quẹt, lời qua tiếng lại, hay làm tổn thương lòng tự ái của người khác. Ca dao có câu: "Lời nói gói vàng, lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau", thế nhưng ta lại hay dùng những lời sắc xảo như dao lam để cấu xé nhau. Người ta sẵn sàng tha thứ cho những kẻ xa lạ ngoài xã hội, nhưng lại khắt khe, đong đo từng chút một với người chung chăn gối, bạn bè thân thiết hay người anh em cùng một mái nhà. Cơn giận biến con người thành những chủ nợ cay nghiệt, giữ chặt món nợ lỗi lầm của người khác trong khi bản thân mình lại mong chờ ơn tha thứ hải hà từ Thiên Chúa. Sự ích kỷ ấy làm cho cõi lòng ngày càng khô cằn và đánh mất đi khuôn mặt hiền hậu của người con Chúa.

3. Thực hành lòng tha thứ trong đời sống thường nhật

Để sống trọn vẹn tinh thần Tin Mừng hôm nay, mỗi người Kitô hữu cần can đảm bước ra khỏi cái tôi ích kỷ để thực hành sự tha thứ ngay trong những mối quan hệ gần gũi nhất. Tha thứ không phải là một hành động cao thượng ban phát từ trên cao, mà là một nỗ lực tự hạ, biết chết đi cho cái tôi kiêu căng để mặc lấy tâm tình của Đức Giêsu. Khi vợ chồng giận hờn, hãy nhớ đến câu tục ngữ: "Chồng giận thì vợ bớt lời, cơm sôi bớt lửa có đời nào khê". Khi anh em láng giềng có điều xích mích, hãy tập mở rộng vòng tay làm hòa trước, bởi chẳng có món quà nào quý giá bằng sự bình an trong tâm hồn. Tha thứ là nhận được chiếc vé thông hành vào Nước Trời, là mở ra một nhịp cầu nối kết tình người giữa một thế giới đầy dẫy những vết thương và sự chia rẽ.

Lạy Chúa Giêsu, cuộc đời chúng con mỏng dòn và yếu đuối, đôi khi chúng con dễ chấp nhất và nuôi dưỡng những hờn giận nhỏ nhen. Xin ban cho chúng con một trái tim khiêm nhường và tràn đầy lòng thương xót, để chúng con biết tha thứ cho anh em như Chúa đã tha thứ cho chúng con. Amen.