Lòng nhân từ vượt trên sự sòng phẳng

Chúa nhật 25 Thường niên, Năm A

Cái cảnh đầu tắt mặt tối lo từng bữa cơm manh áo, hay chuyện tính toán thiệt hơn từng đồng xu cắc bạc để lo cho gia đình vốn chẳng lạ gì trong đời sống thường ngày. Áp lực mưu sinh đôi khi dễ cuốn con người vào vòng xoáy của sự so đo, hơn thiệt. Sự toan tính rất đỗi gần gũi ấy dường như được phản chiếu tương đối đầy đủ qua dụ ngôn trong Tin Mừng Matthêu hôm nay, nơi ông chủ ra chợ mấy lần để tìm và gọi người vào làm việc trong vườn nho của mình, để rồi kết thúc bằng một cách trả công khiến những người làm công từ sáng sớm phải ấm ức trách thầm: "Sao lại cào bằng thế này!".

1. Ông chủ vườn nho và bức tranh Nước Trời

Dưới ánh sáng Kinh Thánh, dụ ngôn trong Tin Mừng Matthêu hôm nay không phải là một biên bản về luật lao động hay quy chế tài chính công bằng, mà là một bức họa tuyệt mỹ về Nước Trời. Ông chủ vườn nho tượng trưng cho Thiên Chúa, Đấng không hành xử theo cái cân tiểu ly sòng phẳng của con người mà theo tiêu chuẩn của tình yêu và lòng xót thương vô biên. Trong bài đọc I, ngôn sứ Isaia đã từng mạc khải: "Tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi, và đường lối các ngươi không phải là đường lối của Ta (Is 55,8). Việc ông chủ trả cho nhóm thợ làm từ sáng sớm vất vả dãi nắng dầm sương cũng bằng số tiền với người chỉ làm một tiếng lúc chiều tà không phải là sự bất công, mà là biểu hiện của một trái tim quá đỗi quảng đại. Đồng tiền công được trao cho mỗi người không chỉ là tiền đủ sống một ngày, mà là hồng ân cứu độ và sự sống đời đời mà Thiên Chúa ban tặng nhưng không cho hết thảy những ai đáp lại tiếng mời gọi của Ngài.

2. Căn bệnh so đo và thói ích kỷ trong đời thường

Thế nhưng, cách ứng xử vượt trên khuôn khổ tính toán ấy lại chạm trán gay gắt với não trạng rạch ròi, ích kỷ của con người. Nhóm thợ làm từ sáng sớm đã cằn nhằn và bực bội khi thấy người đến sau nhận được phần tiền công giống mình. Phải thừa nhận rằng, phản ứng ấy rất thực tế và rất đời thường. Nhìn vào thực trạng xã hội hôm nay, chúng ta dễ dàng bắt gặp hình bóng của những người thợ giờ thứ nhất ấy ngay trong chính bản thân mình và cộng đoàn chúng ta. Sống trong một thế giới đề cao chủ nghĩa thực dụng, chúng ta quen đo lường mọi mối quan hệ bằng sự hơn thua, bằng công sức bỏ ra và quyền lợi thu về. Ta sẵn sàng rộng lượng với người khác khi mình ở thế bề trên, nhưng lại ấm ức, ghen tị và trách móc khi thấy kẻ khác gặp may mắn hơn, hoặc khi thấy những người tội lỗi, những ai mới quay về với Chúa phút chót lại được hưởng ơn lành lớn lao chẳng kém gì mình. Căn bệnh so đo, tính toán và thói ích kỷ ấy đang làm rạn nứt biết bao tình cảm gia đình, làng xóm và làm nguội lạnh cả tình bác ái trong đời sống.

3. Lột bỏ ghen tị để sống trọn ơn gọi làm con Chúa

Nhìn vào đời sống thực tế mỗi ngày, bài học từ vườn nho đòi hỏi mỗi người Kitô hữu phải lột bỏ chiếc kính lọc ghen tị để mặc lấy tâm tình của chính Thiên Chúa. Người xưa có câu: "Sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu", nhưng ngẫm cho cùng, để khiêm tốn trước hồng ân mà tha nhân đón nhận đòi hỏi một nội tâm thật vững vàng và một tấm lòng rộng mở. Khi một người láng giềng gặp tai ương, ta dễ động lòng thương; nhưng khi họ phất lên, mấy ai không khỏi chạnh lòng so sánh? Thiên Chúa mời gọi chúng ta hãy nhìn cuộc đời bằng đôi mắt của lòng bao dung thay vì ánh mắt soi mói, tị hiềm. Đi làm vườn nho của Chúa không phải là để lập công tích trạng rồi đứng chờ ngày lãnh thưởng như chủ nợ đòi nợ Chúa, mà là để tạ ơn vì mình đã được Ngài thương gọi ra khỏi sự u mê của tội lỗi. Dù ta được gọi vào lúc tảng sáng của tuổi thơ hay lúc chiều tà của tuổi xế bóng, điều cốt yếu là ta có chịu bước chân vào làm việc và chung tay vun đắp cho cánh đồng của tình yêu thương hay không.

Tóm lại, dụ ngôn thợ làm vườn nho là một bản tuyên ngôn về lòng nhân hậu hải hà của Thiên Chúa, nơi Ngài đối xử với con người không theo công trạng thực tế mà theo tình thương xót vô bờ bến.

Lạy Chúa, chúng con mang nặng bản tính phàm nhân nên vẫn hay để lòng ghen tị và thói so đo chi phối. Xin tha thứ cho chúng con vì những lần toan tính hơn thiệt trong cuộc sống. Xin ban cho chúng con một trái tim quảng đại và khiêm tốn, để chúng con biết vui với niềm vui của anh chị em, biết trân trọng mọi hồng ân Chúa ban, và hân hoan làm trổ sinh hoa trái tốt lành nơi vườn nho của Ngài trong suốt cuộc đời này. Amen.