Chối mình - còn tôi

“Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình!”.

“Càng gạt sang một bên cái chúng ta gọi là ‘bản thân’ và để Ngài chiếm lấy, chúng ta càng thực sự trở nên chính mình!” - C. S. Lewis.

Thiên Chúa không làm ai đánh mất chính mình khi chiếm lấy cuộc đời họ; trái lại, Ngài trả lại cho chúng ta chính con người Ngài đã nghĩ đến từ đời đời. Để tìm lại con người ấy, phải chối bỏ một ‘cái mình’ cũ. ‘Chối mình - còn tôi’ là vậy!

“Từ bỏ chính mình!”. Bản Hy Lạp viết aparnēsasthō heauton - “hãy chối chính mình”. Matthêu thật ý tứ: chính động từ này sẽ trở lại khi Phêrô chối Thầy. Chúa Giêsu không đòi người môn đệ xoá mình, nhưng đòi họ chối ‘cái mình’ muốn chiếm chỗ Chúa. Họ luôn phải chọn: chối cái tôi để thuộc về Chúa, hoặc giữ nó rồi có ngày chối Chúa. “Càng chết đi cho chính mình, con người càng bắt đầu sống cho Thiên Chúa!” - Thomas à Kempis. Con người thật không mất đi; chỉ kẻ tiếm chỗ Chúa phải mất.

Phêrô đã vô tình trở thành kẻ ấy. Bối cảnh dẫn vào Tin Mừng hôm nay cho thấy một nghịch chuyển nơi ông: vừa được chúc phúc vì tuyên xưng: “Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống”, ông lại bị quở trách. Chỉ trong khoảnh khắc, tảng đá đón nhận mặc khải đã thành đá cản lối Chúa. Sa ngã bắt đầu khi Phêrô giành quyền quyết định Thầy phải là một Đấng Kitô thế nào. Ông không chối danh tước; ông khước từ thập giá, và như thế, khước từ chính Đấng Kitô của Chúa Cha. Vì thế, người môn đệ phải chối một ‘cái mình’ rất đạo đức: nói đúng về Chúa, nhưng không cho phép Chúa khác với điều mình nghĩ.

Nakhum không loan báo Giacóp bị tiêu diệt, nhưng Ninivê, thành đã cướp phá nó, phải sụp đổ - bài đọc một. Thiên Chúa không phá bỏ điều Ngài đã dựng nên; Ngài chỉ đánh đổ kẻ đã cướp mất vẻ đẹp của công trình ấy. Cũng thế, ‘từ bỏ mình’ không xoá bỏ con người nhưng để cái tôi cũ mất quyền và người con được sống. Bởi chỉ Chúa mới có quyền quyết định điều gì phải mất, điều gì phải còn: “Chúa phán: Ta cầm quyền sinh tử!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Vậy mà, chúng ta thường tưởng mình là hình ảnh nhọc công gìn giữ trong mắt người khác. ‘Từ bỏ mình’ là thôi sống nhờ lời khen, tâng bốc… để khiêm tốn trở về làm người con. Bấy giờ, điều rơi xuống không phải là tôi, nhưng là những gì tôi từng ngỡ là tôi. “Tôi là người được Thiên Chúa yêu dấu, không phải vì người ta bảo tôi tuyệt vời, nhưng vì Ngài đã yêu tôi trước khi tôi chào đời!” - Henri Nouwen.

Đức Kitô đã sống trọn điều Ngài dạy. Trên thập giá, Ngài mất mọi điều thế gian dùng để xác định một người - danh dự, quyền lực, sự an toàn và cả mạng sống. Nhưng trong tay Chúa Cha, mất không kết thúc bằng hư vô; Phục Sinh là câu trả lời. Hạt lúa chết đi đã hoá thành cả một cánh đồng cứu độ vàng chín. Cũng thế, bỏ mình vì Đức Kitô không làm chúng ta vong thân; trái lại, trong Ngài, sự sống chúng ta trao đi được Chúa Cha trả lại trong vinh quang. Đó là tận cùng của nghịch lý ‘chối mình - còn tôi’.

“Lạy Chúa, cho con đủ khiêm tốn để quên mình; đủ tín thác để mất mình; và đủ yêu mến - để trong Chúa, con được lại con!”, Amen.