Vườn nho của Chúa

Chúa Nhật 27 Thường Niên, năm A

(Is 5,1-7; Pl 4,6-9; Mt 21,33-43)

Khi được bầu chọn làm giáo hoàng, tại Ban công Đền thờ Thánh Phêrô ở Rôma ngày 19/04/2005, ĐTC Bênêđíctô XVI đã ngỏ lời rất khiêm tốn trong bài diễn văn chào mừng của Ngài rằng: “Anh chị em thân mến, sau vị Giáo hoàng vĩ đại Gioan Phaolô II, các Hồng y đã bầu chọn tôi, một người thợ đơn sơ và khiêm hạ làm việc trong vườn nho của Chúa.”[1]

Quả thực, Giáo hội được ví như vườn nho của Chúa (x. GLHTCG 755), được Thiên Chúa tuyển lựa, hiến thánh và yêu thương (x. Cl 3,12); được sai đi để “sinh nhiều hoa trái” (x. Ga 15,1-17). Sứ mạng của Hội Thánh không chỉ là bảo tồn vườn nho nhưng còn là phát triển vườn nho của Chúa sao cho mỗi ngày một tiến triển theo thánh ý Chúa. Mỗi Kitô hữu đều có trách nhiệm tham gia vào sứ mạng “canh tác vườn nho” với tinh thần hăng say, trung tín và quảng đại.

Vườn nho của Chúa

Vườn nho là hình ảnh tượng trưng quen thuộc trong Kinh Thánh để chỉ về Dân Chúa (Israel) và Hội Thánh (Israel mới). Hình ảnh một vườn nho được chăm sóc, gìn giữ, vun trồng, là biểu tượng của lòng yêu thương ân cần mà Chúa dành cho Dân của Ngài, cho Hội Thánh. 

Bài đọc I trích sách Isaia là “Bài ca vườn nho” với những áng văn tuyệt đẹp, mô tả tình yêu ân cần đó: chọn đất tốt, rào giậu, trồng giống nho quý, xây tháp canh và làm bồn đạp ép rượu. Ông chủ (Thiên Chúa) đã làm tất cả những gì tốt nhất cho vườn nho của mình. Ông gửi tất cả tâm huyết, sức lực và hy vọng cho vườn nho ấy.

Hội Thánh không ngừng dâng lời ca tụng vì “muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương”, vì “lòng từ bi của Người tồn tại muôn đời”. Chúa đã chậm giận và giàu tình thương, đã kiên nhẫn đợi chờ chúng ta sinh hoa kết trái, đã không bao giờ mỏi mệt yêu thương tha thứ, hy vọng, bao dung…

Những tá điền bất lương

Một vườn nho đầy tâm huyết của ông chủ, được chăm sóc cẩn thận chu đáo như thế, lại bị các tá điền xâm chiếm và tàn phá. Lý do rất rõ ràng: lòng tham chiếm đoạt vườn nho. Lòng tham ấy đã khiến họ trở nên không chỉ bất trung, bất nghĩa, mà còn tàn ác phi nhân. Họ đã giết tất cả những ai được sai đến với họ, kể cả “người con duy nhất của ông chủ” chỉ với mục đích “đoạt lấy gia tài của nó”!

Câu chuyện dĩ nhiên ám chỉ đến các thượng tế, những người lãnh đạo tôn giáo thời bấy giờ, vì họ ngang nhiên làm chủ lời hứa, lề luật và quyền xét xử, ngang nhiên “sở hữu” nước Chúa. Hình ảnh các tá điền bất lương cảnh báo và giúp họ tỉnh ngộ mà ăn năn sám hối. Nhưng rất tiếc họ đã cứng lòng, đã tìm cách bắt và giết Đức Giêsu, Con Một của Thiên Chúa. Vì thế, Dân mới của Thiên Chúa đã được giao phó cho các Tông đồ và những đấng kế vị các ngài. 

Tuy nhiên, theo nghĩa rộng, câu chuyện cũng được gửi đến chúng ta để cảnh tỉnh về tác hại của thói tham lam ích kỷ và óc chiếm hữu, chiếm đoạt. Đó là “cội rễ” của mọi điều ác (x. 1 Tm 6,10). Chúng ta, trong cương vị của mình, chỉ là những người quản lý và canh tác để sinh hoa lợi cho chủ, chứ không phải là những “sở hữu chủ” của “vườn nho” được trao phó cho mình. 

Tinh thần siêu thoát

Thời nào cũng có nguy cơ “sử dụng tôn giáo như một thứ gia sản và bảo hiểm” (Mgr. L. Daloz) cho mình. Thay vì phục vụ và thăng tiến “vườn nho”, người ta có thể chỉ “khai thác” vườn nho cho lợi ích riêng. Những thực hành đạo đức, những cơ cấu tôn giáo, phải giúp cho các tín hữu lớn lên trong đức tin và tình yêu, để phụng sự Thiên Chúa và phục vụ tha nhân.

Để làm điều đó, rất cần đến tinh thần siêu thoát, nghĩa là vượt lên trên những dính bén với thụ tạo, những vương vấn danh lợi, để toàn tâm phụng sự Thiên Chúa, tìm kiếm vinh danh Chúa và lợi ích cứu độ cho các linh hồn. Tinh thần siêu thoát của Tin Mừng giúp ra khỏi óc sở hữu, muốn chiếm hữu, để vươn tới tình yêu trong sáng quảng đại, vô vị lợi và vô điều kiện.

Tuy nhiên, tinh thần siêu thoát không phải là thái độ thờ hơ, hờ hững với công việc chung, nhưng, trái lại, là sự dấn thân trong tinh thần trong sáng, với ý ngay lành, với động lực tình yêu, với tâm hồn của những “tá điền” trung tín và nhiệt thành.

*******

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta dấn thân cộng tác phần mình trong việc canh tác vườn nho của Chúa là Hội Thánh[2]. Hội Thánh không là của riêng ai mà của mọi người. Không ai đứng bên ngoài Giáo hội, trái lại, đều là thành viên làm nên Giáo hội. Vì thế, mỗi tín hữu được mời gọi dấn thân tham gia và đồng trách nhiệm với Giáo hội trong việc thi hành sứ mạng của Hội Thánh trên trần gian.

Người Kitô hữu đã lãnh nhận bảy hồng ân Chúa Thánh Thần được mời gọi trổ sinh nhiều hoa trái của Chúa Thánh Thần: “Bác ái, hoan lạc, bình an, kiên nhẫn, quảng đại, nhân từ, từ tâm, khoan dung, trung tín, khiêm nhu, tiết độ, khiết tịnh” (Gl 5,22-23 vulg.).[3]

“Xin Thần Khí tốt lành của Chúa,

dẫn con đi trên miền đất phẳng phiu”. (Tv 143,10)

“Lạy Chúa Tể càn khôn, xin trở lại,

tự cõi trời, xin ngó xuống mà xem,

xin Ngài thăm nom vườn nho cũ,

bảo vệ cây tay hữu Chúa đã trồng,

và chồi non được Ngài ban sức mạnh”. (Tv 79, 15-16)

Amen.

1. ^WHĐ: https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/duc-thanh-cha-benedicto-xvi-tieu-su-22968

2. ^X. GLHTCG 755.

3. ^X. GLHTCG 1830-1832.