Tỉnh thức trong mọi phút giây

Vào ngày 24 tháng 8 năm 1979, một thảm họa bất ngờ ập xuống thành phố Pompeii của nước Ý. Núi lửa phun trào, tro bụi và dung nham bao phủ toàn bộ thành phố với hơn 20.000 cư dân. Thảm họa xảy ra quá nhanh khiến nhiều người không kịp xoay xở hay tìm cách thoát thân.

Mãi nhiều thế kỷ sau, khi các nhà khảo cổ khai quật lớp tro bụi núi lửa dày tới sáu mét, họ phát hiện những khoảng trống có hình dáng giống cơ thể con người. Bằng cách đổ thạch cao vào những khoảng trống ấy, họ tái hiện được hình dáng của các nạn nhân vào giây phút cuối đời. Có người dường như đang chạy trốn, có người đang ngồi bên bàn ăn, có người vẫn mang theo những vật dụng quý giá. Tất cả đều bị bất ngờ trước thảm họa, không kịp chuẩn bị cho cái chết đang đến gần.

Câu chuyện về thảm hoạ và các nhà khảo cổ ấy nhắc chúng ta một thực tế: cái chết có thể đến bất ngờ, vượt ngoài dự tính của con người. Vì thế, tỉnh thức và chuẩn bị cho ngày ra đi của mình không phải là một khẩu hiệu xa vời, nhưng là điều mỗi người cần quan tâm trong cuộc sống hằng ngày.

Đó cũng chính là sứ điệp Lời Chúa Chúa Nhật XXXII mời gọi chúng ta: sống khôn ngoan và tỉnh thức.

Trước hết, bài đọc một trích từ sách Khôn Ngoan nhắc chúng ta về giá trị của sự khôn ngoan, một ân huệ Thiên Chúa ban tặng. Sự khôn ngoan giúp con người biết sống theo đường lối và thánh ý của Người, biết chọn điều chính đáng và hướng cuộc đời về cùng đích là hạnh phúc vĩnh cửu. Nhờ đó, dù phải đối diện với những biến cố bất ngờ, chúng ta vẫn đặt niềm tin nơi Thiên Chúa.

Thánh vịnh đáp ca hôm nay diễn tả tâm tình khao khát của người sống khôn ngoan, luôn tìm kiếm Chúa trong cuộc đời: “Lạy Thiên Chúa, Ngài là Chúa con thờ, linh hồn con đã khao khát Chúa”. Tìm kiếm Chúa chính là biết đặt Người vào vị trí trung tâm, để mọi chọn lựa và hành động của chúng ta được soi sáng bởi Lời Chúa.

Bài đọc hai, trích thư thánh Phaolô gửi tín hữu Thêxalônica, cũng giúp chúng ta hiểu đúng thái độ chờ đợi ngày Chúa đến. Khi ấy, một số tín hữu lo lắng về ngày tận thế và băn khoăn về số phận của những người đã qua đời trước ngày ấy. Thánh Phaolô khuyên họ đừng quá hoang mang, nhưng hãy vững lòng tin tưởng vào Thiên Chúa. Người đã qua đời trong Đức Kitô vẫn được hưởng hạnh phúc Người hứa ban. Điều quan trọng là mỗi người biết sống trung thành với Chúa, an tâm thực hiện bổn phận của mình và tỉnh thức chờ đợi ngày Người đến.

Trong bối cảnh ấy, dụ ngôn mười cô trinh nữ trong Tin Mừng hôm nay trở thành một lời nhắc nhở cụ thể. Câu chuyện được diễn tiến như một vở kịch với hai cảnh và một màn kết.

Cảnh thứ nhất mở ra với mười cô trinh nữ được mời cầm đèn đi đón chàng rể theo phong tục cưới hỏi của người Do Thái. Vì chàng rể đến muộn, cả mười cô đều thiếp đi. Sang cảnh thứ hai, tiếng hô vang lên báo tin chàng rể đã đến. Các cô vội thức dậy, sửa soạn đèn để đi đón chàng. Lúc này, năm cô khờ dại mới nhận ra mình không mang dầu dự trữ, trong khi năm cô khôn ngoan đã chuẩn bị đầy đủ. Các cô khôn ngoan được cùng chàng rể vào dự tiệc cưới, còn cửa phòng tiệc đóng lại với những cô đến muộn.Màn kết là lời Đức Giêsu căn dặn: “Vậy anh em hãy canh thức, vì anh em không biết ngày nào, giờ nào”.

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta sống tỉnh thức mỗi ngày. Tỉnh thức trước hết là chuẩn bị đầy đủ hành trang cho cuộc hành trình về nhà Chúa. Cả mười cô đều có đèn, nhưng chỉ năm cô mang theo dầu dự trữ. Ngọn đèn tượng trưng cho đời sống đức tin, còn dầu nhắc chúng ta về sự chuẩn bị bền bỉ qua những việc làm cụ thể. Đức tin cần được nuôi dưỡng bằng cầu nguyện, bằng việc tham dự các bí tích, bằng lòng yêu mến Chúa và những hành động bác ái đối với tha nhân. Nếu chỉ mang danh Kitô hữu mà thiếu những việc làm phát xuất từ đức tin, chúng ta có thể giống như ngọn đèn hết dầu khi chàng rể đến.

Thứ hai, tỉnh thức là chu toàn trách nhiệm và bổn phận của chính mình, không dựa dẫm hay ỷ lại vào người khác. Khi thiếu dầu, năm cô khờ dại xin các cô khôn ngoan chia sẻ, nhưng các cô khôn ngoan không thể đáp ứng vì sợ không đủ cho tất cả. Chi tiết này nhắc chúng ta rằng trong Hội Thánh, tinh thần liên đới và sự giúp đỡ lẫn nhau luôn cần thiết. Tuy nhiên, có những điều không ai có thể làm thay cho chúng ta, đặc biệt là việc đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa và sống trung thành với Người. Người khác có thể hướng dẫn, nâng đỡ và cầu nguyện cho chúng ta, nhưng mỗi người vẫn phải tự mình chịu trách nhiệm về đời sống đức tin và phần rỗi của bản thân.

Vì thế, lời Chúa hôm nay một lần nữa mời gọi chúng ta sống khôn ngoan và tỉnh thức. Hãy chuẩn bị hành trang thiêng liêng bằng một đời sống đức tin chân thành, đồng thời chu toàn trách nhiệm của mình trong gia đình, giáo xứ và xã hội. Đừng đợi đến khi tuổi già, bệnh tật hay những biến cố bất ngờ xảy đến mới bắt đầu trở về với Chúa.

Tắt một lời, dù Chúa gọi chúng ta hôm nay, ngày mai hay vào bất cứ thời điểm nào, người sống tỉnh thức vẫn có thể an tâm và tin tưởng, vì đã biết đặt cuộc đời mình nơi Chúa. Xin Người ban ơn giúp mỗi người chúng ta luôn sẵn sàng, để khi Chúa đến, chúng ta được đón nhận vào dự tiệc vui muôn đời trong Nước Trời. Amen.