10 bí quyết đời sống nội tâm của thánh Têrêsa Avila

Niên lịch Phụng vụ đặt ngày lễ kính của hai vị thánh nữ khả ái và tràn đầy cảm hứng chỉ cách nhau vỏn vẹn hai tuần lễ. Đó là những tâm hồn luôn đong đầy tình yêu và tha thiết dẫn dắt chúng ta bước vào nguồn yêu thương ấy: Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu (Lisieux) và Thánh Têrêsa Avila

Mùng 1 tháng 10, Giáo hội mừng kính Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu; để rồi đến ngày 15 tháng 10, chúng ta lại hướng lòng về Thánh Têrêsa Avila. Điều gì đã gắn kết hai tâm hồn ấy? Cả hai đều là phụ nữ, đều là Nữ Tiến sĩ Giáo hội, và đều là những bậc đại chiêm niệm thuộc Dòng Cát Minh. Nhưng trên hết, cả hai đã, đang và sẽ mãi mãi là những tâm hồn yêu mến Chúa Giêsu, Đấng Cứu Độ chúng ta bằng một tình yêu nồng nàn và trọn hảo nhất.

Trong bài suy niệm nhỏ này, chúng ta cùng tôn vinh Thánh Têrêsa Avila và chiêm ngắm 10 đóng góp vĩ đại của ngài cho Giáo hội Công giáo như một tấm gương nên thánh sống động mà mỗi chúng ta đều được mời gọi vươn tới. Hãy nhớ lại lời Chúa Giêsu trong Bài giảng trên núi: “Anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48).

Nên thánh, hay đạt tới sự trọn hảo trong đời sống, không phải là điều kiện tùy nghi, không phải giấc mơ viển vông, cũng chẳng phải đặc quyền dành riêng cho một nhóm người tuyển lựa, mà là lời mời gọi chung cho tất cả mọi người. Mẹ Thánh Têrêsa Calcutta từng làm lay động tâm hồn chúng ta bằng lời nhắc nhở sâu sắc: “Nên thánh không phải là đặc quyền của số ít, mà là nghĩa vụ của muôn người.” Giờ đây, hãy nâng tâm hồn hướng về Thánh Têrêsa Avila, người sẽ chỉ cho chúng ta con đường dẫn tới Chúa Giêsu: Thiên Chúa, Đấng Cứu Độ và là Người Bạn Trung Tín của chúng ta.

1. Đời sống Cầu nguyện

Dấu ấn đỉnh cao trong đời sống tâm linh của Thánh Têrêsa Avila chính là vị trí trung tâm của sự cầu nguyện. Dù chính bản thân từng phải trải qua muôn vàn chiến đấu suốt nhiều năm dài, ngài vẫn để lại cho chúng ta một chân lý thiêng liêng căn bản mà bất biến: Sự kiên trì trong cầu nguyện! Hãy suy niệm và khắc ghi trọn đời lời khuyên bất hủ của ngài: “Chúng ta phải có một quyết tâm kiên định là không bao giờ từ bỏ cầu nguyện.”

Chúa Giêsu từng dạy chúng ta chân lý tối quan trọng này qua Dụ ngôn Người góa phụ kiên trì và Viên thẩm phán. Nhờ sự kiên trì bền bỉ, người góa phụ ấy cuối cùng đã lay động được vị thẩm phán bất chính (x. Lc 18,1-8). Thánh Têrêsa tha thiết hối thúc chúng ta không bao giờ được ngơi nghỉ trong cầu nguyện. Nếu dùng một hình ảnh ví von: Cầu nguyện đối với tâm hồn cũng như không khí đối với lá phổi vậy. Lá phổi muốn khỏe mạnh cần nguồn không khí trong lành liên lủ; một tâm hồn muốn dồi dào sức sống phải liên tục hít thở qua lời cầu nguyện vốn là nguồn dưỡng khí của tâm linh!

2. Định nghĩa về Cầu nguyện

Thánh Tônma Aquinô từng trao cho chúng ta một lời khuyên đơn sơ nhưng hết sức nền tảng: Hãy định nghĩa chủ đề trước khi bắt đầu bàn luận, để tránh mọi sự mơ hồ bất nhất. Thánh Têrêsa Avila đã để lại một trong những định nghĩa cổ điển và tuyệt đẹp nhất về cầu nguyện trong lịch sử Giáo hội Công giáo:

“Cầu nguyện không là gì khác ngoài việc dành một khoảng thời gian trầm lắng ở một mình với Đấng mà tôi biết là đang yêu thương tôi.”

Nói một cách cô đọng? Cầu nguyện chính là cuộc gặp gỡ thân tình giữa hai tâm hồn yêu nhau! Chính Đức Giêsu đã gọi các Tông đồ là bạn hữu, và bạn cũng đang được mời gọi bước vào tình bạn thân mật ấy với Ngài.

3. Tình yêu dành cho Đức Giêsu

Thánh Têrêsa vạch ra cho chúng ta bí quyết để thăng tiến trong đời sống nội tâm. Vị Nữ Tiến sĩ Giáo hội chia sẻ rằng ngài đã kín múc vô vàn ân sủng nhờ chiêm ngắm Nhân tính của Đức Giêsu. Dành thời gian hiện diện bên Đức Giêsu, Con Thiên Chúa làm người, và bước vào tâm sự thân tình với Ngài chính là con đường chính lộ nhất để tiến xa trên hành trình cầu nguyện. Bạn hãy thử bước vào trải nghiệm thiêng liêng ấy!

Trong Linh Thao, Thánh Inhã Loyola cũng hối thúc chúng ta tha thiết xin cho được ân sủng ấy:

“Xin cho con được biết Chúa Giêsu một cách sâu thẳm hơn, để yêu mến Ngài tha thiết hơn và theo Ngài trọn vẹn hơn.”

4. Tình yêu dành cho Đức Giêsu trong Cuộc Khổ Nạn

Chiêm ngắm tình yêu Đức Giêsu qua Cuộc Khổ Nạn đau thương dường như là một “điểm chung” nơi cuộc đời các thánh từ Cha Thánh Piô, Thánh Catarina Siêna, Thánh Faustina cho đến Thánh Têrêsa Avila.

Riêng với Têrêsa, ngài đã trải qua một trải nghiệm tâm linh sâu sắc trước hình ảnh Ecce Homo (“Này là Người”). Khi chiêm ngắm Đức Giêsu chịu rướm máu với vương miện gai trên đầu, thị kiến ấy đã lay động tận đáy lòng, thúc bách tâm hồn ngài bùng cháy một tình yêu nồng nàn hơn bao giờ hết đối với Đấng Cứu Chuộc.

5. Chúa Thánh Thần: Vị Thầy Thần Linh trong Cầu nguyện

Có lần, khi đang phải chiến đấu chật vật trong đời sống cầu nguyện, ngài đã tìm đến một linh mục Dòng Tên để xin lời hướng dẫn. Lời khuyên của vị linh mục tuy hết sức đơn sơ nhưng đã trở thành bước ngoặt làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời ngài: Hãy chạy đến cùng Chúa Thánh Thần! Kể từ khoảnh khắc biết trọn niềm cậy dựa vào Chúa Thánh Thần, đời sống cầu nguyện của Têrêsa đã biến đổi một cách kỳ diệu.

Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Rôma cũng tái khẳng định chân lý ấy:

“Cũng vậy, có Thần Khí giúp đỡ chúng ta là những kẻ yếu đuối; vì chúng ta không biết cầu nguyện thế nào cho phải, nhưng chính Thần Khí cầu xin cho chúng ta bằng những tiếng thở than không thể tả xiết.” (Rm 8,26)

Hãy để tâm hồn mình được dẫn dắt bởi Vị Thầy tuyệt vời nhất, Vị Thầy nội tâm của sự cầu nguyện đó là Chúa Thánh Thần.

6. Linh hướng

Để thăng tiến trong đời sống tâm linh, chúng ta không thể thiếu việc linh hướng. Mù lòa tâm linh là căn bệnh mà bất kỳ ai trong chúng ta cũng dễ vướng phải. Ma quỷ có thể giả dạng thành “thiên thần ánh sáng”; và chúng ta càng tiến cao trên ngọn núi tâm linh thì những thủ đoạn cùng sự dối lừa của chúng lại càng tinh vi “như sư tử gầm thét rảo quanh tìm mồi cắn xé” (1 Pr 5,8-9). 

Trong suốt cuộc đời, Thánh Têrêsa Avila luôn cậy dựa vào các vị linh hướng và không ít người trong số đó ngày nay đã được tôn phong Hiển thánh: Thánh Gioan Thánh Giá (Dòng Cát Minh), Thánh Phanxicô Bôrôgia (Dòng Tên), Thánh Phêrô Alcântara (Dòng Phanxicô), và cha Jerónimo Gracián, một học giả thần học uy bác Dòng Đa Minh. Dù không thể tìm được ba vị thánh cùng một nhà thần học Đa Minh kiệt xuất để đồng hành, nhưng mỗi chúng ta nhất thiết phải tìm kiếm một sự hướng dẫn tâm linh định kỳ. Thánh Gioan Thánh Giá từng nói một cách thẳng thắn: “Kẻ tự làm thầy dẫn đường cho chính mình là đang làm môn đệ cho một kẻ ngu ngốc.” Thật không sai chút nào! 

7. Hoán cải và Cải tổ

Một điểm nhấn quan trọng trong cuộc đời Thánh Têrêsa Avila chính là tư tưởng về sự hoán cải và cải tổ. Cùng với Thánh Gioan Thánh Giá, Têrêsa Avila là công cụ chính yếu được Thiên Chúa tuyển lựa để thực hiện cuộc Cải tổ Dòng Cát Minh. Tuy nhiên, Têrêsa thấu hiểu sâu sắc chân lý này: Muốn cải tổ người khác, trước hết phải cải tổ chính mình, và ngài đã nỗ lực không ngơi nghỉ cho cuộc canh tân bản thân suốt chặng đường đời lữ thứ! 

Lời rao giảng đầu tiên của Đức Giêsu chính là: “Thời kỳ đã mãn, và Nước Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy hoán cải và tin vào Tin Mừng” (x. Mc 1,15). Nguyện xin cho chúng ta, nhờ sự chuyển cầu của Thánh Têrêsa Avila, biết liên lủ nỗ lực để đạt tới sự hoán cải tâm hồn ngày một sâu sắc hơn. 

8. Những Kiệt tác Tâm linh của Ngài

Không còn nghi ngờ gì nữa, một trong những đóng góp vĩ đại nhất của ngài cho Giáo hội và toàn thể thế giới chính là các kiệt tác văn chương tâm linh. Chủ đề xuyên suốt trong các tác phẩm của ngài là vị trí trung tâm của cầu nguyện, và lời mời gọi dấn thân ngày càng sâu hơn vào đời sống nội tâm cho đến khi đạt tới Sự hiệp nhất nhiệm mầu giữa linh hồn nữ trinh và Đức Giêsu là Đấng Lang Quân Thiên Quốc. 

Bất kỳ ai nghiêm túc với đời sống cầu nguyện đều nên tìm hiểu và dành thời gian ngẫm suy những tác phẩm tràn đầy ân sủng thiêng liêng của ngài. Đó là những kiệt tác kinh điển:

• Tự thuật (Her Life) 

• Đường Hoàn Thiện (The Way of Perfection) 

• Lâu đài Nội tâm (The Interior Castle) 

• Mối Tình Lập Dòng (Foundations) 

Bên cạnh đó, ngài còn để lại rất nhiều bức thư tràn đầy cảm hứng. Bạn khao khát nên thánh? Hãy tìm đọc và kín múc nguồn nước mát lành từ các tác phẩm của các thánh, đặc biệt là các Tiến sĩ Giáo hội!

9. Thập giá - Cây Cầu dẫn tới Thiên Đàng

Đức Giêsu từng phán: “Ai muốn theo Tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thánh giá mình hằng ngày mà theo”. Một điểm chung khác nơi đời sống các thánh chính là thực tại thập giá. Thánh Anphôngsô hay Thánh Luy Môngpho từng chúc lành cho các bạn hữu của mình: “Xin Chúa chúc lành và ban cho anh chị em thật nhiều thập giá nhỏ!”

Thánh Têrêsa đã sống cùng một người bạn trung thành liên lỉ là thập giá của Đức Giêsu. Thân xác ngài vốn rất mỏng mảnh, từng trải qua cơn bệnh hiểm nghèo suýt cướp đi mạng sống khi tuổi đời còn rất trẻ. Hơn thế nữa, trên hành trình thực hiện cuộc Cải tổ Dòng Cát Minh, ngài đã phải gánh chịu biết bao sự chống đối và bách hại từ các nữ tu muốn duy trì lối sống tiện nghi, các linh mục trong dòng, cho đến những vị bề trên thuộc phẩm trật Giáo hội. Thế nhưng, thay vì sờn lòng nản chí, ngài lại càng hân hoan phó thác trọn vẹn vào Chúa bởi ngài biết rõ, đó là công trình của chính Ngài.

10. Đức Mẹ và Thánh Giuse

Trong suốt hành trình tu trì, cũng như bao vị thánh khác, Thánh Têrêsa Avila luôn dành một tình yêu con thảo tha thiết cho Mẹ Maria, và hy vọng cũng như chính bạn! Linh đạo Thánh Mẫu (Marian spirituality) đặc trưng của ngài gắn liền với tước hiệu Đức Mẹ Núi Cát Minh. Trong tình yêu dành cho Mẹ, đừng bao giờ quên mang Áo Đức Bà Núi Cát Minh (Brown Scapular) như dấu chỉ bên ngoài cho sự dâng mình trọn vẹn cho Mẹ.

Bên cạnh đó, Thánh Têrêsa còn vun trồng một tình yêu con thảo vô cùng ngọt ngào dành cho Thánh Giuse. Ngài vững tin rằng chính nhờ sự chuyển cầu quyền năng của Thánh Giuse mà ngài đã bình phục khỏi cơn bệnh hiểm nghèo ngày trước. Vì thế, mỗi tu viện mới được thiết lập, ngài đều nhận Thánh Giuse làm Đấng bảo trợ và đặt tên là San José, Tu viện Thánh Giuse!

Lời Kết

Nguyện xin Thánh Têrêsa Avila, vị Nữ Tiến sĩ vĩ đại của Giáo hội, Vị Tiến sĩ của sự cầu nguyện luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho bạn trên hành trình lữ thứ thiêng liêng về Quê Trời. Nguyện xin ngài nâng đỡ bạn, giúp bạn biết cầu nguyện nhiều hơn với chiều sâu lắng hơn, đạt tới sự hoán cải tâm hồn trọn vẹn, và trên hết, biết yêu mến Đức Giêsu như trung tâm và là nguồn sống duy nhất của cuộc đời bạn!