Tiếng "Ba" muộn màng

Có những thứ tình cảm không bắt đầu từ máu huyết, cũng chẳng cần đến một danh phận chính thức để chứng minh. Nó lặng lẽ bén rễ, âm thầm lớn lên qua từng bữa cơm, từng buổi đưa đón, qua những lần vấp ngã tuổi trẻ và cả những giông bão cuộc đời. Lang thang Facebook, tôi dừng lại trước 1 câu chuyện cảm động. Câu chuyện không có những lời cao sang, chỉ có sự nhẫn nại của một người đàn ông chọn cách ở lại phía sau, để rồi cuối cùng, nhận về một cái kết khiến trái tim bất cứ ai cũng phải nghẹn ngào rung lên hai tiếng: "Ba ơi...". 

Mẹ lấy chú Hùng khi tôi 10 tuổi.

Tôi không ghét chú.

Nhưng tôi cũng không cho chú bước quá gần.

Chú gọi:

– “Nam, ăn cơm.”

Tôi đáp:

– “Dạ.”

Chú chở tôi đi học.

Sửa xe cho tôi.

Đi họp phụ huynh khi mẹ bận.

Nhưng tôi vẫn gọi:

– “Chú Hùng.”

Có lần mẹ nói:

– “Con gọi ba cũng được mà.”

Tôi đáp:

– “Con có ba rồi.”

Ba ruột tôi khi ấy vẫn còn sống, dù rất ít gặp.

Chú Hùng nghe thấy.

Ông chỉ cười:

– “Nó gọi gì cũng được.”

Từ đó không ai nhắc nữa.

Năm tôi 17 tuổi, tôi té xe.

Người đầu tiên tới bệnh viện là chú.

Ông vừa thấy tôi đã mắng:

– “Chạy xe kiểu gì vậy trời.”

Rồi quay mặt đi lau mắt.

Năm tôi 22 tuổi, tôi thất nghiệp.

Chú chẳng an ủi.

Chỉ đặt chìa khóa tiệm sửa điện của ông lên bàn:

– “Mai ra phụ chú.”

Khi tôi có việc mới, chú nói:

– “Đi đi.”

– “Ở đây làm gì.”

Ngày tôi cưới, ba ruột tôi không tới.

Chú Hùng đứng ngoài cổng từ sáng, chạy tới chạy lui lo đủ thứ.

Lúc chụp hình gia đình, thợ ảnh gọi:

– “Ba cô dâu chú rể đứng sát vô.”

Chú lập tức lùi ra.

Tôi nhìn thấy.

Nhưng tôi không gọi chú lại.

Nhiều năm sau nghĩ lại, tôi vẫn nhớ khoảnh khắc đó.

Mẹ mất khi tôi 34 tuổi.

Bệnh tới nhanh.

Cả nhà gần như không kịp chuẩn bị.

Trong đám tang, tôi khóc.

Chú Hùng không.

Ông tiếp khách.

Lo nhang đèn.

Nhắc người ta ăn uống.

Đêm cuối, khi mọi người đã về gần hết, tôi thấy chú ngồi một mình cạnh di ảnh mẹ.

Ông chỉ nói:

– “Mẹ con sợ tối.”

Rồi ngồi đó tới sáng.

Sau đám tang một tuần, tôi về nhà.

Thấy mấy thùng đồ đặt ngoài phòng khách.

Quần áo chú đã xếp hết.

Tôi hỏi:

– “Chú làm gì vậy?”

– “Dọn đồ.”

– “Đi đâu?”

– “Chú thuê phòng gần tiệm.”

Tôi tưởng ông muốn ở một mình.

Nên nói:

– “Ở đây rộng mà.”

Chú lắc đầu:

– “Không.”

Rồi lấy chìa khóa nhà đặt lên bàn.

– “Cái này trả con.”

Tôi cau mày:

– “Trả con làm gì?”

Chú nhìn quanh căn nhà.

– “Hồi trước chú ở đây vì có mẹ con.”

– “Giờ mẹ con mất rồi.”

Ông cười gượng:

– “Chú còn ở đây… kỳ lắm.”

Tôi đứng im.

Chú nói tiếp:

– “Con có vợ con.”

– “Sau này về đây còn phải nhìn một ông già không ruột rà ngồi chình ình…”

Tôi cắt ngang:

– “Chú nói gì vậy?”

Ông im.

Tôi hỏi:

– “Hai mươi bốn năm nay chú nghĩ chú là người ngoài hả?”

Chú cúi xuống:

– “Thì… chú cũng đâu phải ba con.”

Câu đó làm tôi nghẹn lại.

Bởi nó chính là câu tôi đã dùng để giữ khoảng cách với ông suốt hơn hai mươi năm.

Tôi nhìn mấy thùng đồ.

Cái áo khoác ông từng mặc chở tôi đi thi.

Cái hộp dụng cụ từng sửa chiếc xe đầu tiên cho tôi.

Đôi dép đã nằm trước cửa căn nhà này từ khi tôi còn học cấp hai.

Tự nhiên tôi hỏi:

– “Chú nhớ lần con té xe năm lớp 11 không?”

– “Nhớ.”

– “Ai vô bệnh viện trước?”

Chú không đáp.

– “Ngày con thất nghiệp, ai kéo con ra khỏi phòng?”

Ông vẫn im.

Tôi hỏi:

– “Ngày con cưới, ai đứng ngoài cổng từ sáng?”

Mắt chú bắt đầu đỏ.

Tôi nói:

– “Con chưa từng gọi chú là ba.”

– “Cái đó con biết.”

Rồi giọng tôi nghẹn lại:

– “Nhưng hai mươi bốn năm qua…”

– “có ngày nào chú không làm ba của con đâu?”

Chú quay mặt đi.

Tôi cũng khóc.

Một lúc sau ông nói:

– “Thôi.”

– “Lớn rồi khóc gì.”

Đúng câu ông vẫn nói với tôi từ hồi nhỏ.

Tôi bật cười trong nước mắt.

Chú xách một thùng lên:

– “Để chú đi.”

Tôi giữ lại.

Ông nhìn tôi.

Tôi nói:

– “Con mất mẹ rồi.”

Chú đứng im.

Tôi nhìn ông:

– “Ba đừng bắt con mất thêm ba nữa.”

Cái thùng trên tay ông rơi nhẹ xuống sàn.

Ông nhìn tôi rất lâu.

Rồi quay mặt đi.

Tôi thấy vai ông run.

Đó là lần đầu tiên trong đời tôi gọi ông là ba.

Không phải lúc ông cưới mẹ.

Không phải lúc ông nuôi tôi.

Không phải ngày tôi cưới vợ.

Mà là ngày ông tưởng rằng khi mẹ mất…

ông cũng mất luôn quyền được làm người nhà của tôi.

Chiếc chìa khóa hôm ấy vẫn nằm trên bàn.

Ba không lấy lại.

Tôi cầm lên, nhét vào túi áo ông.

– “Giữ đi.”

Ba hỏi:

– “Để làm gì?”

Tôi đáp:

– “Chìa khóa nhà.”

Rồi nhìn ông:

– “Nhà của ba nữa.”

Có thể nói: Tình yêu thương chân thành không cần danh phận. Chú Hùng đã chọn cách yêu thương một đứa trẻ không phải con ruột bằng tất cả sự chân thành suốt 24 năm. Ông không đòi hỏi sự đền đáp, không tranh giành vị trí với người cha ruột, và lặng lẽ lùi lại trong những khoảnh khắc gia đình. Điều đó dạy chúng ta rằng: Tình thân thực sự đôi khi không nằm ở huyết thống, mà nằm ở sự hiện diện bền bỉ và trách nhiệm bằng cả trái tim.

Sự nhẫn nại và lòng bao dung có sức mạnh cảm hóa lớn nhất. Suốt nhiều năm bị người con riêng giữ khoảng cách, chú Hùng chưa từng hờn trách hay ép buộc. Ông chỉ dùng hành động để chứng minh: sửa xe, lo viện phí, cứu vớt một đứa con trai đang chìm trong bế tắc, và lặng lẽ đứng đợi từ sáng sớm trong ngày cưới. Sự nhẫn nại thầm lặng ấy chính là thứ “vũ khí” mềm mại nhất làm tan chảy mọi bức tường phòng bị của sự bất an và tuổi trẻ.

Đôi khi chúng ta vô tình dùng quá khứ của người khác để làm tổn thương hiện tại Câu nói “Thì... chú cũng đâu phải ba con” của chú Hùng ở cuối câu chuyện thực chất là chiếc gương phản chiếu chính câu nói ích kỷ của cậu con trai năm 10 tuổi “Con có ba rồi”. Đôi khi, trong cuộc sống, chúng ta vì mải giữ gìn những định kiến hoặc sự cố chấp ban đầu mà quên mất rằng những người yêu thương ta đang ngày đêm già đi và nơm nớp sợ hãi việc bị bỏ rơi.

Bạn và tôi đừng để sự vô tâm che lấp lòng biết ơn cho đến khi quá muộn. May mắn thay, nhân vật “tôi” đã kịp nhận ra trước khi quá muộn. Trên đời này có hai dạng thức yêu thương: Yêu rồi gắn bó là cái thứ nhất nhưng cái thứ hai cũng phổ biến không kém: Gắn bó rồi yêu thương. Khoảnh khắc người con trai nhét chiếc chìa khóa vào túi áo người bố dượng và gọi một tiếng “Ba” chính là sự chuộc lỗi ngọt ngào nhất cho những năm tháng hững hờ, phản ánh cho dạng thức thứ hai: Gắn bó rồi yêu thương. Câu chuyện nhắc nhở mỗi chúng ta hãy trân trọng những người đang âm thầm hy sinh vì mình, hãy mở lòng và nói lời yêu thương, biết ơn trước khi thời gian kịp cướp đi những người thân yêu nhất.